Aktualności ze świata miłośników twórczości Tolkiena

Tolkien na szczycie Meneltarmy – artykuł z Frondy

tolkien_fajka

Ktoś mógłby sądzić, że [Władca Pierścieni] jest to raczej powieść areligijna, jeśli nie ateistyczna. Tolkien jednak, jak się zdaje, wybrał drogę, która jest trudna do zrozumienia dla wielu współczesnych wierzących Kościoła. Katolickości nie zamanifestował poprzez mnożenie fantazyjnych bóstw, ale przez przyjęcie znamienia dotykającego chrześcijan pierwszych wieków, którzy sami byli nazywani ateistami, ponieważ odrzucali w sposób zasadniczy wszelkie panteony (…).

Zatem religia we Władcy Pierścieni nie jest tylko „narracją”, czy „kultem”, ale rzeczywistością bezpośrednio i realnie złączoną z „tym światem” (…).

Dobro wydaje się być na kartach Władcy Pierścieni rozproszone i słabe, a zło bardzo konkretne i skuteczne. To zapewne intuicja wielu chrześcijan obserwujących rzeczywistość naszej Epoki (…).

Te i wiele innych ciekawych spostrzeżeń znajdziecie w artykule „O Tolkiena zgodzie ze stanem łaski i górze Meneltarmie” w Portalu Frondy (link). Artykuł, a właściwie recenzja Listów Profesora, jest autorstwa Tomasza Rowińskiego, redaktora Christianitas oraz współpacownika Wydawnictwa M, które lata temu wydało książkę Od Valinoru do Mordoru A. Szyjewskiego.

O Listach J.R.R. Tolkiena w II programie Polskiego Radia

Źródło: wpis na Forum Hobbitonu (Nifrodel)

radio_program2Jutro, dnia 4 stycznia b.r. o godzinie 18.00 w Programie II Polskiego Radia, w „Sezonie na Dwójkę” usłyszymy audycję o Listach Tolkiena, książce, która wygrała nasz plebiscyt na Tolkienowskie Wydarzenie Roku 2010. Program poprowadzi Michał Montowski, a gośćmi audycji będą prof. Jakub Z. Lichański oraz dr Marek Gumkowski.

[Aktualizacja 4.01.2011] Dla zapominalskich przygotowaliśmy niespodziankę – nagranie audycji w formacie mp3. Prosimy o wykorzystanie tego nagrania wyłącznie do własnego użytku i nie rozpowszechnianie go w żaden sposób.

Sezon na Dwójkę – Listy J.R.R. Tolkiena

[plik mp3, 33,9 MB]


Draco fabulosus europaeus

Źródło: wpis klemenki w temacie „Co ty wiesz o… smokach, czyli temat smokologiczny” (Elendili)

dinoJest Nowy Rok 1938. Nadchodzi godzina 14.30. Towarzyszymy grupie dzieci, które w oksfordzkim Muzeum Historii Naturalnej słuchają profesora Tolkiena. Pogadanka poświęcona jest smokom i dinozaurom. Tolkien pisał o niej w liście do Stanleya Unwina (nr 19 – patrz właśnie wznowione Listy):

Czy jest jakaś wolna ilustracja przedstawiająca smoka na stercie skarbów [chodzi o rysunek J.R.R. Tolkiena]? Muszę wygłosić wykład na temat smoków (w Muzeum Historii Naturalnej!!!) i potrzebny jest obrazek, żeby zrobić z niego przezrocze.

Zachowały się notatki, które Tolkien przygotował na tę okazję – niestety jest to jeden z tych tekstów Tolkiena, które wciąż znamy z drugiej ręki; obszerne streszczenie przytacza nieoceniony John Rateliff w II tomie The History of The Hobbit (str. 540-541).

smaugNie był to wykład, a lekka w formie pogadanka połączona z pokazywaniem ilustracji przedstawiających dinozaury i smoki, w tym narysowanych przez samego Tolkiena (m.in. reprodukowana w książce Rateliffa „Rozmowa ze Smaugiem” – rysunek przedstawiający Smauga leżącego na górze skarbów (patrz obrazek po lewej – kliknij, żeby powiększyć); widać tam też kontur Bilba oraz wypełniony skarbami garniec z wypisaną tengwarem klątwą krasnoludów). Tolkien określił smoka nazwą gatunkową Draco fabulosus europaeus i dokonał swoistej klasyfikacji, dzieląc smoki na dwie odmiany Repus (‚pełzające’) i Alatus (‚uskrzydlone’). Opisuje smoki jako „legendarne stworzenia wywodzące się od węży i jaszczurek”, w odróżnieniu od dinozaurów, które rzeczywiście istniały, ale zniknęły na długo przed pojawieniem się człowieka. Tolkien ostrzega przed kontaktem wzrokowym i ujawnianiem swego imienia smokowi. Podkreśla, że smoka może pokonać jedynie dzielny człowiek i to w samotnej walce. Armie, karabiny maszynowe i bomby są na nic, a gazy bojowe są dla nich „jak słodkie tchnienie”.

Wykład Tolkiena był jednym z sześciu wykładów świątecznych dla dzieci, które zorganizowało Ashmolean Natural History Society of Oxford. Odbywały się one w dniach 30 grudnia 1937 – 10 stycznia 1938. Tylko jeden był wygłoszony przez Profesora Tolkiena. Pozostałe to „Ptaki Oksfordu”, „Wieloryby i wielorybnictwo”, „Konie pociągowe, powozy i rabusie”, „Rafy koralowe” oraz „Iskry elektryczne”.

Tolkien Estate wyjaśnia

W serwisie TheOneRing zamieszczono stanowisko The Tolkien Estate w sprawie książki Wheelbarrows at Dawn, o której pisaliśmy niedawno w Elendilionie (tutaj).

“Do J. R. R. Tolkien Estate dotarła wiadomość na temat oświadczenia wydanego przez ADC Publications w sprawie odwołania przygotowywanej publikacji książki „Wheelbarrows at Dawn” autorstwa Angeli Gardner i Neila Holforda.

Stanowisko ADC sugeruje, że publikacja została odwołana na skutek gróźb ze strony Tolkien Estate. Groźby miała być zapowiedź działań sądowych, których celem miało być powstrzymanie wydania tej książki.

Ponieważ takie oświadczenie jest wysoce nieadekwatne i wprowadzające w błąd, Tolkien Estate uznało za niezbędne przedstawić fakty w tej sprawie, które ją wyjaśnią. Przeczytaj resztę wpisu »

Charakter pisma Tolkiena a charakter Tolkiena

Źródło: „My Strength And My Song” blog

tl_1t_letter_2Allie z bardzo ciekawego blogu grafoloficznego „My Strength And My Song”, miłośniczka Tolkiena i znawczyni języków klasycznych, do których nauki zachęciła ją fonoestetyka języka… quenya, dzieli się z nami swoimi uwagami na temat charakteru pisma Profesora Tolkiena. Oto jej analiza:

Przeczytaj resztę wpisu »

Nasz projekt „Tolkiena Listy Niepublikowane”
Our project „Tolkien’s Unpublished Letters”

jrrtlistPoznaliśmy ich grubo ponad setkę. Blisko czterdzieści z nich przepisaliśmy, przełożyliśmy na polski i opublikowaliśmy już na Forum Społeczności Elendilich oraz w naszym elendilionowym serwisie.  Dzięki nim poznaliśmy szczegóły biografii Tolkiena, dowiedzieliśmy się o orkowych kobietach, o naturze Entów czy o quenejskim tłumaczeniu nazwiska Tolkien i nazwy Oksford. Dziś łączymy siły z badaczami z innych krajów i chcemy w czas polskiego wznowienia opracowanych przez Humphreya Carpentera Listów Tolkiena (o tej książce piszemy w wiadomości „Już wkrótce wznowienie Listów J.R.R. Tolkiena„ oraz „Okładka nowej edycji Listów Tolkiena„) zaprosić Was do naszego projektu: pod nazwą „Tolkiena Listy Niepublikowane”.

Poniżej prezentujemy chronologicznie uporządkowaną listę znanych listów J.R.R. Tolkiena (oraz listów mocno z nim związanych, które napisano w jego dzieciństwie lub po jego śmierci; lista jest dziełem Johana Olina z Finlandii), które nie są zamieszczone w zbiorze Carpentera (listy z tego zbioru nazywamy „opublikowanymi”), które były cytowane (w całości lub we fragmentach) w książkach o Tolkienie, które ujawniły się podczas różnych aukcji, które cytowano na forach i listach dyskusyjnych w Internecie itp. Listę uzupełniliśmy o odnośniki do ich opisu (a także najczęściej tłumaczenia i analizy) na Forum Elendilich oraz w serwisie Elendilion. Takie listy są tam zaznaczone pogrubieniem. Listy, których nie było na pierwotnej liście Johana Olina pogrubiliśmy na czerwono. Spis będziemy uzupełniać na Forum Elendilich w temacie „Nieznane listy J.R.R. Tolkiena”. I prosimy Was wszystkich o pomoc w realizacji tego projektu. Na przykład teraz potrzebujemy odnaleźć dane bibliograficzne i linki do pozostałych listów wymienionych na liście Olina.

Przeczytaj resztę wpisu »

„He was gay and amusing” – Tolkien o Williamsie

Marzy ci się tolkienowska inwestycja? Masz około 9 tys. dolarów do wydania na kolejne tolkienalium? Na Tolkien Library pojawiła się właśnie szansa ciekawego zakupu. Możesz stać się właścicielem kawałka ciekawej historii dotyczącej J.R.R. Tolkiena! A my w ramach dopisywania apendyksu do oficjalnego zbioru korespondencji Tolkiena chcemy przedstawić kolejne polskie tłumaczenie ciekawych listów Profesora!

Lektura uzupełniająca:
Katolicyzm Tolkiena we wspomnieniach prof. Kilby’ego

Tolkien o Charlesie Williamsie i innych sprawach

list1Chodzi o ciekawy zbiór korespondencji między J.R.R. Tolkienem i Rogerem Verhulstem. Kolekcja obejmuje między innymi cztery listy Profesora, napisane w latach 1966 i 1967. W listach tych omawia się sprawę serii książek o pisarzach chrześcijańskich, którą zaczęto wydawać w końcu lat 60. Jednym z opisywanych w tej serii pisarzy był mało w Polsce znany Inkling, Charles Williams. Fragment jednego z listów znajdziemy w pracy Clyde’a S. Kilby’ego pt. Tolkien and the Silmarillion (wspomnienie C. S. Kilby’ego dotyczące katolicyzmu Tolkiena omawialiśmy już tutaj). To ważny list, bo daje nam ciekawe spojrzenie na grupę Inklingów i na jej członka, Charlesa Williamsa (o którym pisaliśmy już tutaj). Listy te wzmiankował też Rod Jellem w książce W.H. Auden: A Legacy (2002), w artykule omawiającym próbę napisania książki o Tolkienie w ramach serii Eerdmansa. Artykuł ten nosi tytuł „Auden on Tolkien: The Book that Isn’t, and the House that Brought it Down.”

Kolekcja listów obejmuje cztery listy Tolkiena i dwie koperty; egzemplarz książki, która cytuje fragmenty tych listów; dwa rękopiśmienne listy żony Charlesa Williamsa; fotokopię listu Clyde’a Kilby’ego, który omawia listy Tolkiena; egzemplarz książki Letters: J.R.R. Tolkien.

Przeczytaj resztę wpisu »

List Tolkiena do T. Tillera

Już za kilka tygodni będziemy się mogli cieszyć nowym wydaniem Listów Tolkiena (o tej nowości wydawniczej pisaliśmy tutaj i tutaj). Tymczasem Elendilion kontynuuje prezentację oryginalnych (a często zupełnie nieznanych) listów Tolkiena, które uzupełniają oficjalny zbiór.

Niedawno, dzięki stronie The Tolkien Library, poznaliśmy oryginalny rękopis listu Profesora do Terence’a Tillera, producenta BBC (patrz tutaj). O sprawie adaptacji Dwóch Wież i Powrotu Króla, którą Tiller chciał uzgodnić z Tolkienem pisaliśmy niedawno w tekście o adaptacjach Tolkienowskich (czytaj tutaj). Prezentowany tutaj list mógłby się znaleźć tuż przed listem nr 193 w opublikowanym zbiorze pod redakcją H. Carpentera. Poznajmy jego treść:

list1936Do Terence’a Tillera

Sandfield Road nr 76, Headington, Oksford
19 września 1956

Drogi Panie Tiller!

Władca Pierścieni

Potwierdzam, że daję swoją zgodę „co do pryncypiów”. Ma Pan również moje wyrazy sympatii i dobre życzenia… dla niemożliwego zadania!  W moim wyobrażeniu stworzenie z sześciu „cz.” jakiejkolwiek sensownej narracji lub dramatyzacji wymagać będzie skoncentrowania się na przygodach Froda i praktycznie cała „Księga Trzecia” będzie musiała zostać wycięta. Ale to praca dla Pana. Mam nadzieję, że być może cały serial będzie wymagał cierpliwości i możliwości ponownego spotkania. Nie będę uchwytny od poniedziałku 24 września do 8 października. Ale każde zapytanie, które dojdzie do Merton College* aż po 5 października zostanie mi przekazane.

Z wyrazami szacunku
J.R.R. Tolkien.

* P.S.  Załatwiłem wszystko tak, że wszystkie przesyłki, które tu dotrą, zostaną mi wysłane szybciej do Headington. JRRT

Wkrótce wznowienie Listów J.R.R. Tolkiena

Źródło: Informacja własna

Kilka miesięcy temu pisaliśmy, że pojawiła się szansa na wznowienie Listów J.R.R. Tolkiena w wydawnictwie Prószyński Media. Dziś możemy potwierdzić tę informację i podać dokładną datę premiery książki. Według informacji uzyskanej bezpośrednio w firmie Prószyński będzie to 9 listopada 2010. Przypomnijmy, że będzie to wydanie poprawione i mocno zmienione w porównaniu z pierwowzorem – wówczas cała tolkienowska terminologia była dopasowana do tłumaczenia Władcy Pierścieni Jerzego Łozińskiego, tym razem podstawą jest przekład Marii Skibniewskiej. Oczywiście także i w tym wydaniu tłumaczką jest Agnieszka „Evermind” Sylwanowicz, co gwarantuje bardzo wysoki poziom wydania. Jeżeli nic się nie zmieni i książka zostanie wydana będzie to jedno z największych wydarzeń tolkienowskich roku.

Tolkien in Oxford w pełnej wersji (BBC)!

Dnia 30 marca 1968 r. o godzinie 21.50 brytyjski kanał telewizyjny BBC 2 nadał prawie 27-minutowy film o J.R.R. Tolkienie. Nosił on tytuł Tolkien in Oxford i był częścią wieczornego cyklu  Release. Czterdzieści dwa lata później możemy go znów zobaczyć w całości!

68Już w styczniu 1968 roku trwały rozmowy między BBC i wydawcą Tolkiena, oficyną Allen & Unwin, o ewentualnym telewizyjnym wywiadzie. Jest to czas, w którym sukces odnoszą książki Tolkiena Road Goes Ever On oraz Kowal z Podlesia Większego, a na biurku Profesora powstaje kontynuacja Władcy Pierścieni czyli The New Shadow (nigdy nie ukończona). Pieśń pt. Lament Galadrieli we wspaniałym wykonaniu Wiliama Elvina (wykonawcy pieśni z wydanej właśnie książki Road Goes Ever On) będzie zamykać film Tolkien in Oxford. Reżyserem ma być Leslie Megahey. Materiał zrealizowano w dniach 5-9 lutego 1968.

Tolkien in Oxford obejrzyj tutaj.

Przeczytaj resztę wpisu »

← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →