Aktualności ze świata miłośników twórczości Tolkiena

Pomnik Zwycięstwa Gandalfa Szarego nad Balrogiem

Pamiętacie naszego newsa o pomniku Drzewca, który stanął w Birmingham? Jak się okazuje, nie jest to jedyny pomnik związany z twórczością Tolkiena. Co powiecie na pomnik mający uczcić zwycięstwo Gandalfa Szarego nad Balrogiem? Gdzież jest taki pomnik?, zapytacie. U nas, w Polsce. Dokładniej, w Łodzi. Jeszcze dokładniej, przy ulicy Piotrkowskiej 118, przed kawiarnio-galerią Surindustrialle. Jak to, mamy w Polsce takie cudo, a ja nic o tym nie wiedziałem/am?! Od jak dawna on tam jest?! Od niedawna, od soboty 28 marca 2015, zatem całkiem możliwe, że posłańcy z wieściami po prostu jeszcze w Wasze okolice nie dotarli. Pozwólcie więc, że ich wyręczymy.

Pomnik (czy nawet instalacja) jest zwieńczeniem obchodów Światowego Dnia Czytania Tolkiena, który odbył się tydzień temu. Przedstawia łapę Balroga, na której można stanąć, oraz głowę Płomienia z Udûnu, w którą można krzyknąć sławetne Nie przejdziesz!. Autor pomnika, Andrzej Czapliński, wykonał go ze znalezionych na złomowisku metalowych części. I nie jest to tylko jednorazowa wystawa, pomnik już na stałe zagości w okolicach Surindustrialle – mamy kolejny punkt na mapie tolknięcia Polski. Odsłonięcie dzieła było szczególnie uroczyste, uwzględniono śródziemnomorski śródziemny poczęstunek, w okolicy rozbili swoją osadę wojowie z Rodu Dębowego Liścia, którzy demonstrowali broń oraz dawne gry, a sam Gandalf wygłosił orędzie do łodzian.

Zdjęcia znajdziecie w facebookowej galerii Surindustrialle
lub w artykule na portalu lodz.gazeta.pl

Seminarium tolkienowskie oraz wystawa z okazji 30-lecia Parmadilich

Sekcja Tolkienowska Śląskiego Klubu Fantastyki, czyli Parmadili, obchodzić będzie w tym roku 30-lecie istnienia. Z tej okazji w Bibliotece Śląskiej w Katowicach odbędzie się seminarium tolkienowskie oraz wystawa Tolkien – zadziwiająca podróż. Seminarium zaplanowane jest na 23 kwietnia (czyli Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich), a wystawa zostanie oficjalnie otwarta następnego dnia, 24 kwietnia. Szczegółowy plan imprezy prezentujemy poniżej:

23 kwietnia 2015 (czwartek), Galeria Holu Głównego Biblioteki Śląskiej oraz sala Parnassos

  • 13.30 – otwarcie seminarium
  • 13.40-14.10 – Ryszard Derdziński
  • 14.10-14.40 – dr Marek Gumkowski, Władca Pierścieni po latach –
    potwierdzenia i zaskoczenia.
  • 14.40-15.10 – dr Edyta I. Rudolf, Dylematy medycyny w światach
    fantasy – leczyć czy uzdrawiać.
  • 15.10-15.40 – przerwa
  • 15.40-16.10 – dr Maria Błaszkiewicz, Władca Pierścieni a tradycja
    epickiej maszynerii, czyli rola bóstw w eposie.
  • 16.10-16.40 – dr hab. Bartłomiej Błaszkiewicz, Motyw questu u
    Tolkiena i George’a R.R.Martina.
  • 16.40-16.50 – przerwa
  • 16.50 – 17.50 00 – O Hobbicie; panel (J.Z. Lichański, A. Kowalski, A. Gemra,
    prowadzący M. Gumkowski)
  • 17.50-18.00 – przerwa
  • 18.00-18.30 – prof. Anna Gemra
  • 18.30-19.00 – prof. Jakub Z. Lichański, Filozofia w dziele J.R.R.
    Tolkiena

24 kwietnia 2015 (piątek), sala Parnassos

  • 16.00-16.15 – słowo o wystawie
  • 16.15-17.00 – o sekcji tolkienowskiej Śląskiego Klubu Fantastyki
  • 17.00-17.15 – zespół taneczny Lorien
  • 17.15-18.00 – o miłośnikach twórczości Tolkiena w kraju
  • 18.00-19.00 – spotkanie z Witem Szostakiem

Sama wystawa dostępna będzie do zobaczenia w gmachu Biblioteki Śląskiej do 15 maja. Wstęp na wystawę oraz na samo seminarium jest wolny.

Wydarzenie na Facebooku: https://www.facebook.com/events/1573676562916079/

Program konferencji Mythical Cosmos. Now and Then

Elfy, czarownice i Bagaż w Świecie Dysku, mityczne źródła świata w XVI-wiecznej romantycznej poezji, geografia mitologii narodowej Mandżurów, judeochrześcijańskie koncepcje struktury świata w świecie japońskiej popkultury, aspekty mitu w poezji Haliny Poświatowskiej, bajkowy świat maszyn Lema oraz mit w twórczości H.P. Lovecrafta. I oczywiście co nieco o Tolkienie. To tylko niektóre tematy konferencji Mythical Cosmos. Now and Then, którą zapowiadaliśmy w grudniu, a która odbędzie się już w ten weekend, 21-22 marca, w Krakowie. Program konferencji jest już dostępny (na tej stronie) i chcieliśmy przedstawić te bardziej tolkienowskie punktu programu. Nie ma tego dużo, ale początek jest dość mocny. W sobotę, 21 marca, w Artetece od godziny 11:40 do 12:40 prof. dr hab. Andrzej Szyjewski wygłosi wykład Between reception and creation – J. R. R. Tolkien’s the Story of Kullervo. Następnie, od 13:40 do 14:00 potrwa wykład Tomasza Królaka Moc i praktyka Słowa w świecie Władcy Pierścieni i to niestety tyle z naszego materiału. Twórczość Inklingów pojawi się jeszcze w niedzielę, od 12:10 do 12:30, w wykładzie Biblijna Narnia Katarzyny Janowskiej. Ale i inne wykłady zapewne wzbudzą ciekawość osób zainteresowanych mniej lub bardziej szeroko pojętą fantastyką, więc jeżeli ktoś gości w weekend w Krakowie, może warto wpaść. Uczestnictwo w konferencji dla słuchaczy jest darmowe. Uwaga: część wykładów obędzie się po angielsku z racji międzynarodowej natury konferencji.

Więcej szczegółów na facebookowej stronie konferencji: https://www.facebook.com/events/733761306701034/

Pełen program Poznańskich Dni Tolkienowskich

Czy po poprzedniej zapowiedzi ktoś wahał się czy warto wybrać się do Poznania na Poznańskie Dni Tolkienowskie? Impreza coraz bliżej, pora podjąć decyzję. Dla ułatwienia prezentujemy pełen program, łącznie z harmonogramem całej konferencji naukowej:

20/21 marca (noc z piątku na sobotę) od godziny 19.00
Władca Pierścieni – maraton filmowy: Drużyna Pierścienia, Dwie wieże i Powrót króla (reż. Peter Jackson) – w wersjach reżyserskich
Nowe Kino Pałacowe w CK Zamek, ul. Św. Marcin 80/82
Bilet na wszystkie seanse w cenie 30 zł (kasa CK Zamek lub http://www.bilety24.pl)

23 marca (poniedziałek) godz. 17.00–19.30
Sesja naukowa: Tolkien – mit, historia, literatura. Kulturowe aspekty twórczości J.R.R. Tolkiena, część 1
Program:
17.00–17.15 Otwarcie konferencji
17.15–17.45 Przyjaźń, nadzieja, władza. Tolkienowska próba polityki etycznej, prof. dr hab. Tadeusz Sławek
17.45–18.15 Historia w dziełach J.R.R. Tolkiena, prof. dr hab. Józef Dobosz
18.15–18.45 Panteon boski w Historii Kullervo J.R.R. Tolkiena, prof. dr hab. Andrzej Szyjewski
18.45–19.15 Cyfrowe konkretyzacje motywów fantasy – Echa twórczości J.R.R. Tolkiena w cyberprzestrzeni, dr hab. Rafał Kochanowicz

24 marca (wtorek) godz. 9.30–14.00
Sesja naukowa: Tolkien – mit, historia, literatura. Kulturowe aspekty twórczości J.R.R. Tolkiena, część 2
Collegium Maius, ul. Fredry 10, Salon Mickiewicza, IV piętro
Program:
9.30–9.35 Otwarcie drugiej części konferencji
9.35–9.55 Hobbici i czas, prof. UAM dr hab. Maciej Bugajewski
9.55–10.15 Upiorne symetrie J.R.R. Tolkiena, dr Marta Kładź-Kocot
10.15–10.35 Dlaczego Mordor przegrał a elfy opuściły Śródziemie, czyli czego mistrz J.R.R. Tolkien może nas nauczyć o myśleniu historycznym? prof. UAM dr hab. Wiktor Werner
10.35–10.55 Cywilizacje Śródziemia: od lasów Lothlorien do ziemi jałowej Mordoru, prof. UAM dr hab. Przemysław Matusik
10.55–11.15 Kobiety we Władcy Pierścieni – rozważania między tekstem a ekranizacją, dr hab. Maciej Michalski
11.15–11.40 Przerwa na kawę
11.40–12.00 Kilka uwag o monarchii w Śródziemiu, dr Roman Rydz
12.00–12.20 Potęga Władcy Pierścieni, czyli mikrodyskursy władzy w powieściach J.R.R. Tolkiena, dr Dorota Mrozek
12.20–12.40 Fenomen Hobbitonu i jego wersja w polskiej fantasy, dr hab. Monika Brzóstowicz-Klajn
12.40–13.00 Arabski przekład dzieł Tolkiena, dr Filip Jakubowski
13–13.45 Dyskusja
13.45–14.00 Zamknięcie konferencji

25 marca (środa)
Światowy Dzień Czytania Tolkiena oraz wystawa makiet Śródziemia, przygotowana przez Klub Modelarski Jaźwiec z 16 szczepu Royal Rangers Polska
Biblioteka UAM, ul. Ratajczaka 38-40

Ork


Art by Hans-Jörg Knabel

Bolesław Leśmian*

Ork

Wśród jesieni, co snami o wiośnie się karmi,
Wlókł się ork, poraniony w bitwie Pięciu Armii.

Przez szroniaste omgliwie oparnej stęchlizny
Jak tobół po gościńcu własne taszczył blizny.

Każdy, kto by go spotkał, gdy sunął objucznie,
Bez wahań w bezbronnego wbiłby ostrą włócznię.

I każdy od kompanów by dostał pochwałę!
Ork wzdychał – i pośpieszał kończyny zbolałe.

A gdy go w sen pełzliwe wciągnęły ułudy,
Wyrajał z bezkształtowia groźne krasnoludy

Lub zimnoskóre elfy, z zabójczym żelazem,
I drżał, od żaru słońca ukryty pod głazem.

Zwidziało mu się nieraz, że właśnie się budzi
I widzi zbrojny oddział bezlitosnych ludzi.

Strach szarzystą paszczęką resztki sił w nim zjadał.
Innych ludzi – nie poznał! Innych snów – nie zbadał!

Kogo wzruszą te rany, tak szpetnie żebracze?
Któż orka nie przegoni? Kto nad nim zapłacze?

Kto wzrokiem litościwym choć raz go omiecie?
Nikt w calutkim Śródziemiu! Nikt – na całym świecie!

Ork to pojął, i oczy w zdziwieniu otwierał.
Już nie mógł iść przed siebie. Już tylko umierał.

Aż, wpatrzony w Gór Mglistych dalekie ostrogi,
Skonał, leżąc bezszmernie na uboczu drogi

*Źródło: Nowe wiersze sławnych poetów

Dziewiętnasty Aiglos już w sprzedaży

Z przyjemności ogłaszamy, że dziewiętnasty numer rocznika tolkienowskiego Aiglos jest już dostępny. Poniżej prezentujemy wstępniak ze strony http://aiglos.tolkien.com.pl oraz spis treści:

Oddajemy w Wasze ręce dziewiętnasty numer Almanachu Tolkienowskiego Aiglos. Tym razem polecamy Waszej uwadze pięć artykułów. O konstrukcji Silmarillionu i jego rozwojowym potencjale pisze Michał Leśniewski ‚M.L’, natomiast goszcząca powtórnie na naszych łamach Renata Leśniakiewicz-Drzymała porusza temat symboliki kamieni szlachetnych wprawionych w elfie Pierścienie Władzy. Kulisy bardzo ciekawego żartu filologicznego oksfordzkiego profesora zaprezentuje Wam dr Maria Błaszkiewicz, wyobraźnię i poglądy twórcze J.R.R. Tolkiena nakreśla krótko Anna Adamczyk-Śliwińska ‚Nifrodel’.

Witamy na naszych łamach Barbarę Cecylię Liwo ‚Marę’, która przeprowadziła udane śledztwo i proces o ustalenie ojcostwa Gil-Galada.

Kontynuujemy nasze redakcyjne rozważania i oceny adaptacji filmowej Hobbita. Pod nasze redakcyjne szkiełko i oko trafiły wersja kinowa Pustkowia Smauga oraz wersja rozszerzona poprzedzającej go części Hobbit: Niezwykła podróż.

Gościem numeru, z którym przeprowadziliśmy wywiad, jest współtwórca dynamicznie rozwijającego się wydawnictwa tolkienowskiego Walking Tree Publishers, Peter Buchs.

Polecamy Wam również podsumowanie ubiegłego roku w krajowej i światowej tolkienistyce, a także recenzje polskojęzycznych i anglojęzycznych publikacji. Oprócz tolkienowskich tekstów badawczych zaopiniowaliśmy również ciekawe albumy z grafiką.

Przeczytaj resztę wpisu »

Valarowie wstrząsnęli Worldconem

Aratalindalë - VardaMinął już miesiąc od jednego z najważniejszych światowych konwentów, Worldconu, który w tym roku odbywał się w Londynie, od 14 do 18 sierpnia. Krążące po polskim fandomie plotki wskazują raczej, że program tolkienowski nie był szczególnie zachwycający, przynajmniej w porównaniu z pozostałymi wydarzeniami odbywającymi się w tym samym czasie, ale nie można powiedzieć, że tolkieniści pozostali niezauważeni. Pokazali się, i to z niemałym sukcesem, na Maskaradzie (gdzie indziej zostałaby nazwana cosplayem). Uczestnicy przygotowywali stroje postaci znanych z literatury i filmów z szeroko pojętej fantastyki, prezentowali je publiczności, następnie zostały wręczane nagrody w przeróżnych kategoriach i na różnych poziomach. Grupa przedstawicieli Tolkien Society wykonała stroje nie kogo innego jak samych Valarów i w pokazie nazwanym Aratalindalë zdobyła nagrody na poziomie Mistrzowskim w kategoriach: Najlepsze Wykonanie, Najlepsza Prezentacja oraz nagrodę główną.

Przeczytaj resztę wpisu »

Powrót króla na e1

Plakat Patricka ConnanaNie wszystko co można nazwać grą tolkienowską powstaje od zera. Bo z jednej strony są gry video, karciane czy planszowe i inne, gdzie ktoś wpada na pomysł nowej mechaniki rozgrywki, zgrabnie oddającej np. Wojnę o Pierścień, ktoś inny dostarcza ilustracje według własnego pomysłu. Z drugiej, przecież wystarczy wziąć coś co już wszyscy znają, dodać kilka usprawnień i ubrać wszystko w filmowe obrazki. Ot, takie Monopoly czy Ryzyko, mają swoje Śródziemne warianty. I oczywiście, są szachy. Tu jest o tyle łatwiej, że nie trzeba dbać o licencję od twórcy zasad. Jeżeli poszukacie po Internecie, z pewnością znajdziecie dziesiątki zestawów szachów nawiązujących do dzieła Tolkienia. Nie powiem, część z nich naprawdę robi wrażenie, chociażby ten zestaw od Noble Collection czy zestaw Franklin Mint. Jest też mnóstwo innych. Ba, niektórzy z Was oglądając filmowego Hobbita zauważyli figury szachowe w domu Beorna, z niedźwiedziami-królami i jeżami-pionkami. Jeżeli nie, ich replikę można zobaczyć tu.

Ale nie o tym chciałem pisać, nie będzie to przegląd najciekawszych wizualnie tolkienowskich szachów. Rzecz w tym, że zamiast zmiany wyglądu bierek i szachownicy, można zmienić zasady rozgrywki. Właśnie tego dokonał Robert Price. Na serwisie The Chess Variants Pages, zajmującym się właśnie publikowaniem wszelakich modyfikacji klasycznych szachów, zamieścił zasady wymyślonego przez siebie wariantu The Fellowship of the Ring. I reguły tej gry chciałem Wam przedstawić. Przeczytaj resztę wpisu »

The Fëanor Triptych by Tom Loback
(Quenya translation by Ryszard Derdzinski)

From Tom Loback’s Facebook – see here.
More on Tom Loback in our service see here.
G-i-P’s gallery of Tom Loback can be seen here.

„Over the past year or so I have been fortunate that a number of collectors have been purchasing my illustrations. Many of these were work I did back in the 1980s for a number of book proposals that didn’t come to fruition and for the extensive Tolkien fan community publications like Parma Eldalamberon, Vinyar Tengwar, Mythlore, Beyond Bree and others.

 

I had produced and sold others in black and white or hand-colored limited edition prints presented as pages from Illuminated Elven Manuscripts or scrolls with texts written in Elvish. They were quite popular and the idea was widely imitated. I also have now had the great good fortune to be commissioned to do some new works. They were conceived and realized as sets of triptychs depicting scenes from J.R.R. Tolkien’s The Silmarillion and other works.

The first triptych, the Fëanor Triptych, of three illustrations concerned the conception, inception and hallowing of the three great Jewels, the Silmarils, created by the Noldorin Elf Fëanor, greatest of all Jewel-smiths from the light of the Two Trees that lit the world.

I had the the expert help of Ryszard Viajante Derdzinski in translating passages into the elvish language of Quenya.” For these who are interested in Quenya we present the English and Elvish text which can be seen in the Tengwar transcription on each part of the Fëanor Triptych:

1. The Eldar said that the light of the Two Trees, Laurelin and Telperion, had been snared in the tresses of Galadriel for it was golden like the hair of her father, Finarfin, and was touched by the starlike silver hair of, Eärwen, her mother. Many thought that this saying first gave to Fëanor the idea of imprisoning and blending the light of the Trees that later took shape in his hands as the Silmarils. For Fëanor beheld the hair of Galadriel with wonder and delight. He begged three times for a tress, but Galadriel would not give him even one hair. These two kinsfolk, the greatest of the Eldar of Valinor, were unfriends forever.

Quetir i Eldar sa Alduo cálë, i cálë Laurelin ar Telperiono, raina findessen Altarielva an sa laurëa ve findessë atarya, Arafinwéva, ar sa appaina elvëa silma findessenen Eärwen, amiliryava. Limbi sinter sa equessë sina antanë setya Fëanáron i inca an remban ar ostien Alduo cálë sa ento né canta Silmarilli maryanta. An Fëanáro cennë Altarielva findessë as elmenda ar larma. Se arcanes nel an erya findë mal Altariellë úne antas erya finë. Min nossëo, antaurië imbi Eldar Valinórëo, te ner únildor oialë.

2. Fëanor, being come to his full might, was filled with a new thought and he pondered how the light of the Trees might be preserved unperishable. Then he began a long and secret labor, and he summoned all his lore, and all his power, and all his subtle skill, for he purposed to make things more fair than any of the Eldar had yet made, that should last beyond the end of all. And the inner fire Fëanor made of the blended light of the trees of Valinor. Of their own radiance even in the dark they shone as were they indeed living things and they rejoiced in light and gave it back in hues more marvellous than before. And the heart of Fëanor was fast bound in these things he himself had made.

Fëanáro quanta-túreryassë né quantaina vinya incanen ar sannë manen hapë ilfirin i cálë Alduo. Tá yestanes i tarassë anda ar muina. Hostanes ilya handerya, ar ilya túrerya, ar ilya varda cururya an selyanes carita i tanwi vanimë lá i exë cárina Eldainen i vórië pell’ Ambar-metta. Ar Fëanáro carnë i minnanár ostimanen cáleva Alduo Valinóreva. Ñaltantanen míri sinë sillë morniessë sívë e coirië nati, ar alassenta cálessë ar te enantaner i cálë cuilínen írimë lá yá. Ar indo Fëanárova né larcavë lanwa as sinë nati i insë carnë.

3. As three great jewels they were in form, like the crystal of diamonds yet more strong than adamant, so that no violence could mar or break it within the Kingdom of Arda. Yet that crystal was to the Silmarils as is the body to the Children of Illúvatar: the house of its inner fire, that is within it and yet in all parts of it, and is its life. But not until the end, until the Sun passes and the Moon falls, shall it be known of what substance they were made. And Varda hallowed the Silmarils so that no mortal flesh, nor anything of evil will might touch them, but it was scorched and withered. And Mandos foretold that the fate of Arda was locked within them.

Ve míri neldë te náner cantantassë, ve maril nammírion mal tulca lá exë míri. Ar Ardassë úner polë hastatas hya hyanetas. Ananta i maril engë Silmarillin ve hröa Eruhinin: i cöa mirnaréva, fëava i ëa mir sassë ar ilya rantassë sava, ar ëa coivierya. Mal tenna i metta, tenna Anar Isilye vanwë ar atalantë úner istuva i hrón yo míri sinë cárina nar. Tá Varda ainanë i Silmarilli sië úquen firimonna hya únat ulcullo polë appa te, mal se nánë ustaina ar hessa. Ar Mandos apaquentë i umbar Ardo yonda Silmarillessen.

_________________________

G-i-P stands for Gwaith-i-Phethain, ‘The Fellowship of the Word-smiths’€™ or the linguistic website devoted to post-Tolkienian constructions in the ‘reconstructed’€ languages of Middle-earth [link].

Visit us on Facebook

Spotkajmy się na rogu ulicy Isildura i Elendila

To nic prostszego jeśli jesteś mieszkańcem Geldrop, małego miasteczka w południowej części Holandii. W tej miejscowości liczącej zaledwie 28 000 mieszkańców, wielu z nich mieszka przy ulicach nazwanych na cześć postaci i miejsc ze świata J.R.R Tolkiena.

I nie chodzi tutaj o jedną symboliczną nazwę, całe osiedle rozciągnięte przy Alei Tolkiena pełne jest śródziemnych imion i nazw miejsc. W północnej części osiedla stacjonują Gondorczycy; Boromir, Faramir, Aragon, Denethor, oraz Palantir, dalej na zachód synowie Durina; Bifur, Bofur, Bombur, Balin, Dwalin, Dori, Ori, Fili i Kili. Trochę na południe znajdziecie Gimliego, Pippina i Peregrina. We wschodniej części swoje ulice mają Gandalf i Samwise (Sam) – oraz ludzie Rohanu; Eowyn, Eomer i Theoden. I na koniec na północy- Numenorejczycy; Elros, Amandil, Silmarien, Elendil and Valandil.
Jest jeszcze wiele innych miejsc (na przykład moja ulubiona, bardzo krótka ulica Bombadila). Przyglądnijcie się mapie.

Trzeba przyznać że pomysł takiego osiedla jest świetny!

← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →