17.10.14, 10:40, dodany przez Galadhorn
Chcielibyśmy przypomnieć Wam tekst z listopada 2010 o „polskim Inklingu”, prof. Przemysławie Mroczkowskim.
Obejrzałem dziś niezwykły 25-minutowy film. Łukasz Smolnik z Religia.tv stworzył w nim ciekawy, dogłębny portret jednego z najznamienitszych polskich anglistów, profesora Przemysława Mroczkowskiego. Film zrealizowano w cyklu „Nieznani – Zapomniani”. Nosił on tytuł Tolkien spod Wawelu.
Najpierw o samej realizacji. W dokumencie występuje wiele ciekawych osób, przede wszystkim jedna z córek profesora, pani Maria Anuncjata Gardziel (druga córka, pani Joanna Petry-Mroczkowska pomagała w realizacji filmu Łukaszowi Smolnikowi). Są też angliści, tłumacze, np. pan Tomasz Fiałkowski, pani Muskat-Tabakowska, są aktorzy: Elżbieta Bożyk (anglistka-aktorka) oraz Jerzy Stuhr. Film jest bardzo ładnie zrealizowany, z pięknymi zdjęciami rejestrowanymi w Krakowie i w Tyńcu, na Wawelu i w Collegium Maius. Świetne zbliżenia na wspominających profesora Mroczkowskiego – ciemne tło, z którego światło wydobywa twarze rozmówców. Przede wszystkim w ciągu tych dwudziestu pięciu minut otrzymujemy niezwykłą porcję informacji. Niech będą one uzupełnieniem tego, co już pisaliśmy o profesorze Mroczkowskim w naszym serwisie: „Polacy, którzy znali Tolkiena: prof. Przemysław Mroczkowski„oraz „Poland (…) is ever in my mind” (J.R.R. Tolkien)„.
Przeczytaj resztę wpisu »
5 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Recenzje
24.09.14, 23:37, dodany przez Galadhorn
Źródło: blog Johna Gartha
Zgodnie z ustaleniami Johna Gartha – biografa tolkienowskiego, autora pracy Tolkien and the Great War – pierwszy wiersz o Śródziemiu został napisany przez młodego Tolkiena 100 lat temu, 24 września 1914 na farmie jego ciotki, Jane Neave. Miejsce to nazywa się Phoenix Farm w miejscowości Gedling w hrabstwie Nottinghamshire. Oto sam wiersz zgodnie z polskim tłumaczeniem Księgi Zaginionych Opowieści:
Wzniósł się Eärendel między żeglujące cienie
Nad daleką i cichą krawędź Oceanu;
Przemknął gładkie, mroczne bramy nocy,
Srebrzystą iskrą statku z ostatniej
Plaży samotnej wyruszył;
a potem w słonecznym Blasku,
gdy śmierci ognistej dzień nastał,
On sam promieniowi podobny
Odpłynął z Zachodniej Krainy.
Potem się ścieżką nadchmurną
Snuł w pełnym blasku Słońca
I daleko i obok wielu
Gwiazd wędrował w swoim statku
Świetlistym. Na fali wzbierającej
Ciemności okręt mknął niebiański,
Rozjaśniał noc żaglem jasnym; obok
Szeroką strugą płyną gwiazdy.
Nie bacząc, mija te lśniące drobiny,
Wciąż niepokorą ducha wiedziony
Przez zachód, coraz dalej,
Poza kres świata, w podróż bez końca
Spieszy się nad pustynią skrzącą
Od klejnotów i ponad mrokiem,
Skąd wychynął z twarzą płonącą
Od pożądań srebrnego płomienia.
Księżycowy Statek ze Wschodu
Wnet nadciąga. Z Przystani
Słońca, której białe bramy
Lśnią w poświacie wielkiego wędrowca.
Patrzcie, szoruje dnem po chmurach,
Na lśniących wiosłach jasne brzegi
Opuszcza srebrnobiały statek.
Eärendel uciekł przed strasznym Sternikiem
Daleko, poza ciemnej ziemi bladość,
Za mroczną krawędź Oceanu,
Za koniec świata pożeglował.
Usłyszał radość ludzi w dole
I odgłos padających łez
Płynący ponad obłoki, ponad
Coraz to mroczniejszy świat.
W przestwór bezgwiezdny wypłynął
Świetlistej wyspie podobny.
Z dala od wszystkich śmiertelnych
Oczu i myśli prowadził życie
Tułacze. Przez niebios bezdroża
Słońce tropił, siedząc w swoim statku.
Tak będzie czynił, aż blask zgaśnie
I płomień żywy się wypali.
John Garth zauważa niesamowite powiązania między wierszem, tematem Eärendilem, postacią Alwina Arundela Lowdhama i datą roczną 2014! Oto one…
Przeczytaj resztę wpisu »
1 komentarzKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Tolkienowski internet, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
16.08.14, 13:38, dodany przez Galadhorn
Tolkien poznał dorobek Williama Shakespeara (Szekspira – dlaczego nazywamy go Wiliamem, a nie Wilhelmem?) w czasach nauki w Szkole Króla Edwarda w Birmingham. Znamy fragment jego przemówienia z 1911 (gdy Ronald miał 19 lat), w którym dołącza do wyznawców teorii o tym, że sztuki przypisywane Szekspirowi napisał tak naprawdę słynny myśliciel, Francis Bacon (o teorii tej, pojawiającej się już w XVIII w., przeczytajcie tutaj). Oto relacja z tej burzliwej tej przemowy (tłumaczenie z książki Christiny Scull i Wayne’a G. Hammonda pt. The J.R.R. Tolkien Companion and Guide, t. 1, str. 24):
[Ronald Tolkien wygłosił:] nagły potok nieuzasadnionych obelg na temat Szekspira, dotyczących brudnego miejsca urodzenia, nędznego otoczenia i jego podłego charakteru. Według niego upieranie się przy tym, że tak wielki geniusz literacki mógł wyrosnąć w takich okolicznościach, to jakby twierdzić, że jasnowłose europejskie dziecię miało za ojca wełnistowłosego Papuasa. Po przytoczeniu wielkiej ilości innych szczegółów na poparcie swoich tez, przedstawił zarys życia Bacona oraz teorię, w jaki sposób to Bacon miałby być autorem dramatów, zaś konkluzją był dalszy ciąg epitetów.
Wiemy, że J.R.R. Tolkien miał bardzo ambiwalentny stosunek do dzieł Williama Szekspira – grywał w jego sztukach, chodził na przedstawienia, a nawet nawiązywał w swoich utworach do znanych dzieł dramaturga ze Stratfordu (np. motyw maszerującego lasu w Makbecie i marsz Entów we Władcy Pierścieni), ale z drugiej strony uważał, że dramat jest „przereklamowany”, a Szekspir jest odpowiedzialny za pomniejszenie znaczenia istot mitycznych w literaturze (np. potężne Elfy z mitologii stają się w renesansie kwiatowymi duszkami).
2 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena
16.08.14, 10:15, dodany przez Galadhorn
Wykorzystaliśmy fragmenty książki Boel Westin Tove Jansson. Mama Muminków, Wydawnictwo Marginesy, Warszawa 2012. Galeria ilustracji Tove Jansson do Hobbita znajduje się tutaj.
„(…) kto pocieszy Astrid, jeśli nie zgodzisz się na propozycję, którą niniejszym zamieszczam?”
Słynna szwedzka pisarka, Astrid Lindgren – autorka Pippi i Dzieci z Bullerbyn – pisze pewnego listopadowego dnia w 1960 do swojej przyjaciółki, Tove Jansson. Wydawnictwo Rabén & Sjögren planowało wydać nowy przekład Hobbita J.R.R. Tolkiena i tylko jedna osoba na całym świecie potrafi go zilustrować tak, jak tego „wymaga”. I jest to mama Muminków, Tove Jansson.
„Czytając tę powieść, człowiek ma przed oczami rysunki wykonane przez Tove Jansson i mówi sobie, że ta książka dla dzieci okaże się na miarę stulecia, żywa na długo po tym, jak pomrzemy i spoczniemy w grobie.”
Przeczytaj resztę wpisu »
4 KomentarzyKategorie wpisu: Adaptacje tolkienowskie, Biografia Tolkiena
30.07.14, 15:56, dodany przez Galadhorn
Źródło: Tolkien Society
Zdjęcie drzewa Pinus nigra: Jim Linwood
Smutna wiadomość. Ogród Botaniczny w Oksfordzie (The Oxford Botanic Garden) ogłosił właśnie, że z powodów bezpieczeństwa potężna sosna czarna (ang. black pine, łac. Pinus nigra), ulubione drzewo Tolkiena, zostanie w najbliższym czasie ścięta.
W ubiegły weekend złamały się dwa wielkie konary słynnego drzewa. W związku z tym Rada Miasta Oksfordu oraz władze Uniwersytetu Oksfordzkiego musiały podjąć tę bardzo trudną decyzję. Drzewo trzeba – ich zdaniem – ściąć, żeby uchronić gości Ogrodu Botanicznego przed niebezpieczeństwem. Dyrektorka Ogrodu, dr Alison Foster, ogłosiła wolę uczczenia drzewa w związku z jego tolkienowską historią.
Słynna sosna czarna była jednym z najważniejszych drzew w Ogrodzie Botanicznym. Wielu ludzi odwiedzało to miejsce po to, żeby zobaczyć i dotknąć drzewo, które tak ukochał J.R.R. Tolkien. Władze Ogrodu chcą wykorzystać drewno sosny w projekcie edukacyjnym „One Oak”. W uroczystości upamiętniającej drzewo weźmie też udział Tolkien Society (Towarzystwo Tolkienowskie).
Tolkien potępiał bezrozumne albo kierowane żądzą zysku niszczenie drzew, ale w tym przypadku chodzi o dość uzasadniony zabieg związany z bezpieczeństwem samego Ogrodu Botanicznego i jego gości. Wszystko musi kiedyś przeminąć…
Przeczytaj resztę wpisu »
6 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Fandom tolkienowski, Informacje medialne
18.06.14, 12:50, dodany przez Galadhorn
Mija dokładnie dwadzieścia lat od chwili, gdy poważnie zabrałem się za dokończenie dziejów naszych szanownych hobbickich przodków z Trzeciej Ery. Spoglądam na wschód i na zachód, patrzę na północ, a także na południe, a nigdzie nie dostrzegam żadnego Saurona. Widzę zaś wielu, bardzo wielu spadkobierców Sarumana. My Hobbici nie mamy przeciw nim żadnej magicznej broni. A jednak, moi drodzy mości-hobbici, wznoszę za Was ten toast: „Za Hobbitów! Obyśmy przetrzymali tych Sarumanów i zobaczyli znowu wiosnę pośród drzew”!
(J.R.R. Tolkien, przemówienie)
O oczekiwanej premierze nagrań ze spotkania Tolkiena z jego wielbicielami w Rotterdamie w 1958 przeczytacie tutaj oraz tutaj. Wciąż nie wiemy, kiedy taśma z Rotterdamu, która od dwudziestu lat jest w posiadaniu kolekcjonera René van Rossenberga, ujrzy światło dzienne. Ale wszyscy czekamy na pełny zapis przemówienia Profesora… Dziś ujawniliśmy Wam większy fragment toastu Tolkiena – powyżej. Zaś niżej przedstawiamy zdjęcie interesującego tekstu, który opisuje przemowę Tolkiena – „Tolkien’s Exeptional Visit to Holland: A Reconstruction” (w: Proceedings of the J.R.R. Tolkien Centenary Conference).
2 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena
22.05.14, 13:50, dodany przez Galadhorn
Źródło: Legendarium
«Spoglądam na wschód i na zachód,
patrzę na północ, a także na południe,
a nigdzie nie dostrzegam żadnego Saurona.
Widzę zaś wielu, bardzo wielu spadkobierców Sarumana…»
Przeczytaliście właśnie fragment nieznanego do tej pory nagrania J.R.R. Tolkiena, swoistego poematu o współczesności i o „Sarumanach” naszych czasów. Więcej o nagraniu dowiemy się już niedługo, podczas specjalnego wydarzenia Tolkien Estate, przy okazji premiery książkowego Beowulfa (o którym pisaliśmy tutaj).
Posłuchajmy głosu samego Tolkiena – głosu z nowo odkrytej taśmy, która w całości zostanie udostępniona on-line jeszcze w maju:
5 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
23.04.14, 23:10, dodany przez Galadhorn
Niezastąpiony serwis Tolkien Library zaprezentował dziś nieznane nam wcześniej zdjęcie Profesora (iście hipsterskie okulary!) oraz zaprezentował coś, co nazwać można zasadami życia naszego ulubionego pisarza. Zostały one poparte licznymi cytatami z listów Tolkiena i z innych jego pism. Zasady sprowadzają się do tych pięciu punktów:
Zasady życia Profesora Tolkiena
1. Być sobą.
2. Robić to, co się lubi – kochać to, co się robi.
3. Nie przejmować się czy inni lubią to, co my.
4. Być troszkę dziecinnym.
5. Wiedzieć jakie jest nasze miejsce w tym życiu.
Więcej tutaj. Czy zgadzacie się z tymi wnioskami?
2 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Tolkienowski internet
01.04.14, 07:56, dodany przez Galadhorn
Brytyjski biograf Tolkiena, John Garth, dokonał bardzo ciekawego odkrycia, które zupełnie zmienia naszą wiedzę na temat przodków Mistrza Tolkiena. W księgach parafialnych jednego z kościołów w Birmingham znalazł on notatkę z roku 1811, która wskazuje, że przodkowie J.R.R. Tolkiena przybyli do Zjednoczonego Królestwa z… Rosji. Oto niejaki Sergiej Aleksandrowicz Tol’kin (w oryginalnej pisowni C. A. Tолькин, nazwisko pochodzi od słowa только ‚tylko’, jak Пушкин/Puszkin od пушкa), kupiec petersburski zajmujący się handlem pianinami i fortepianami, przyjęty został do parafii baptystów i do społeczności birminghamskiej klasy średniej.
Jednocześnie C. A. Tолькин zmienił nazwisko na Tolkien (niemiecka pisownia miała dodać nazwisku estymy). Od niego wywodziła się linia Tolkienów, z których wyszedł „Pisarz XX wieku”, autor Władcy Pierścieni. Wkrótce rodzina celowo wymazała z pamięci wschodnie pochodzenie.
Do niedawna sądzono, że Tolkienowie wywodzą się od saksońskiej rodziny Tollkühn.
Informacja pochodzi z korespondencji z J. Garthem przygotowującym nową książkę biograficzną – tym razem o dziejach rodu Tolkienów.
7 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena
19.03.14, 14:15, dodany przez Galadhorn
Poniżej prezentujemy nasz tekst z 2010. Zobaczmy ile materiałów z szuflad Profesora już się ukazało drukiem! Mamy już oto i Sigurda, i Artura, Beowulf razem z Sellic Spell (tekst o niejakim „Beewolfie”) ukaże się w maju. I jak wiele materiałów lingwistycznych opublikowano od 2010 w Vinyar Tengwar i Parma Eldalamberon. To dobre lata dla miłośników Tolkiena! Podejrzewamy, że ożywienie wydawnicze zawdzięcza też wiele tak nielubianym przez Ch. Tolkiena ekranizacjom Petera Jacksona… Zobaczmy jednak, jak wiele tekstów wciąż czeka na publikację!
Rosyjskie forum tolkienowskie Темный лес Бретиль (‚Ciemny Las Brethil’) zaprezentowało listę tekstów J.R.R. Tolkiena, o których wiemy z nielicznych wzmianek lub książek biograficznych, a które wciąż czekają na publikację. Listę tę uzupełnił Johan „Ardamir” Olin na forum The Lord of the Rings. Fanatics Plaza. To kamyczek do ogródka dla tych, którzy dziwią się, że co kilka lat poznajemy nowe książki i nowe teksty Tolkiena… Oto lista materiałów z szuflad Tolkiena (zdjęcie przedstawia biurko Tolkiena z czasów pisania Hobbita):
Przeczytaj resztę wpisu »
3 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Utwory Tolkiena
← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →
