12.10.14, 19:10, dodany przez Galadhorn
Mitopoeia czy mitopeja? O znaczeniu tego słowa i o poszukiwaniu jego polskiej formy pisaliśmy już w 2007 roku („Polska mitopeja czy mitopoeia”)? Jest jesień, są zatem „długie jesienne wieczory”. Proponujemy Wam w związku z tym lekturę jedynego w dorobku J.R.R. Tolkiena poematu filozoficznego, który powstał jesienią 1931 roku, ale opublikowano go po raz pierwszy dopiero po śmierci autora, w 1988. Jest to utwór trudny, wymagający skupienia. Poznajcie go w tłumaczeniu Tadeusza A. Olszańskiego. Historia publikacji tego przekładu jest interesująca. Wpierw ujrzał on światło dzienne w fanzinie Śląskiego Klubu Fantastyki Gwaihirzę (nr 83, ŚKF 1996), potem wydał go magazyn Gwaihir (wydanie specjalne, ŚKF 1997), następnie Christianitas (nr 14, 2002/03) i w końcu Simbelmynë (nr 26-27, ŚKF 2006). Utwór w tej formie dostępny jest też na stronach Niezapominki (tutaj). Poznajcie też Mitopoeię w angielskim oryginale (tutaj).
Poniżej znajdziecie cały poemat, będący medytacją nad miejscem człowieka w stworzeniu i nad tworzeniem jako częścią człowieczego losu. Ciekawi nas, która część Mitopoei ma dla Was szczególne znaczenie.
Przeczytaj resztę wpisu »
8 KomentarzyKategorie wpisu: Utwory Tolkiena
11.10.14, 13:47, dodany przez Adam K
Dwa dni temu, 9 października, w brytyjskich księgarniach za sprawą wydawnictwa Harper Collins ukazała się nowa, rozszerzona wersja książki The Adventures of Tom Bombadil (Przygody Toma Bombadila). Oprócz 16 wierszy znanych z oryginalnego wydania z 1962, w książce znajdziemy również ich wcześniejsze wersje, opublikowane w rozmaitych czasopismach, a także całkiem nowe teksty. Na szczególną uwagę zasługuje zapisana prozą opowieść o Tomie Bombadilu, tocząca się w czasach króla Bonhediga. Wszystko opatrzone jest komentarzami i notatkami wybitnych badaczy twórczości profesora, Christiny Scull i Wayne’a G. Hammonda. Książka ozdobiona jest ilustracjami Pauline Baynes. Angielskie wydanie liczy aż 304 strony. My za to z niecierpliwością będziemy wypatrywać wieści o polskiej wersji książki.
Źródło: http://www.tolkienlibrary.com/press/1179-the-adventures-of-tom-bombadil-revised-and-expanded-edition.php
Brak komentarzyKategorie wpisu: Informacje medialne, Nowości wydawnicze, Utwory Tolkiena
24.09.14, 23:37, dodany przez Galadhorn
Źródło: blog Johna Gartha
Zgodnie z ustaleniami Johna Gartha – biografa tolkienowskiego, autora pracy Tolkien and the Great War – pierwszy wiersz o Śródziemiu został napisany przez młodego Tolkiena 100 lat temu, 24 września 1914 na farmie jego ciotki, Jane Neave. Miejsce to nazywa się Phoenix Farm w miejscowości Gedling w hrabstwie Nottinghamshire. Oto sam wiersz zgodnie z polskim tłumaczeniem Księgi Zaginionych Opowieści:
Wzniósł się Eärendel między żeglujące cienie
Nad daleką i cichą krawędź Oceanu;
Przemknął gładkie, mroczne bramy nocy,
Srebrzystą iskrą statku z ostatniej
Plaży samotnej wyruszył;
a potem w słonecznym Blasku,
gdy śmierci ognistej dzień nastał,
On sam promieniowi podobny
Odpłynął z Zachodniej Krainy.
Potem się ścieżką nadchmurną
Snuł w pełnym blasku Słońca
I daleko i obok wielu
Gwiazd wędrował w swoim statku
Świetlistym. Na fali wzbierającej
Ciemności okręt mknął niebiański,
Rozjaśniał noc żaglem jasnym; obok
Szeroką strugą płyną gwiazdy.
Nie bacząc, mija te lśniące drobiny,
Wciąż niepokorą ducha wiedziony
Przez zachód, coraz dalej,
Poza kres świata, w podróż bez końca
Spieszy się nad pustynią skrzącą
Od klejnotów i ponad mrokiem,
Skąd wychynął z twarzą płonącą
Od pożądań srebrnego płomienia.
Księżycowy Statek ze Wschodu
Wnet nadciąga. Z Przystani
Słońca, której białe bramy
Lśnią w poświacie wielkiego wędrowca.
Patrzcie, szoruje dnem po chmurach,
Na lśniących wiosłach jasne brzegi
Opuszcza srebrnobiały statek.
Eärendel uciekł przed strasznym Sternikiem
Daleko, poza ciemnej ziemi bladość,
Za mroczną krawędź Oceanu,
Za koniec świata pożeglował.
Usłyszał radość ludzi w dole
I odgłos padających łez
Płynący ponad obłoki, ponad
Coraz to mroczniejszy świat.
W przestwór bezgwiezdny wypłynął
Świetlistej wyspie podobny.
Z dala od wszystkich śmiertelnych
Oczu i myśli prowadził życie
Tułacze. Przez niebios bezdroża
Słońce tropił, siedząc w swoim statku.
Tak będzie czynił, aż blask zgaśnie
I płomień żywy się wypali.
John Garth zauważa niesamowite powiązania między wierszem, tematem Eärendilem, postacią Alwina Arundela Lowdhama i datą roczną 2014! Oto one…
Przeczytaj resztę wpisu »
1 komentarzKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Tolkienowski internet, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
17.09.14, 23:14, dodany przez Galadhorn
Jest już wrzesień, wieczory coraz dłuższe, idealny czas na zdjęcie z półki pierwszego tomu Władcy Pierścieni. Proponujemy Wam wspólną lekturę Drużyny Pierścienia, Dwóch Wież i Powrotu Króla i przeżycie Wyprawy w czasie rzeczywistym!
Jak to zrobić? Posłużymy się wyliczeniami Tolkiena, o których pisaliśmy we wpisie „Reforma Naszego Kalendarza” (czyli zakładamy, że daty dzienne naszego kalendarza są przesunięte w stosunku do dat podanych w książce Tolkiena o ok. 6 dni – tak jak to opisano w Dodatku D do Powrotu Króla). Poza tym potrzebujemy co najmniej takich książek: Władca Pierścieni wydawnictwa Muza (w tłum. Marii Skibniewskiej) albo wydanie oryginalne; Atlas Śródziemia K. W. Fonstad (Amber), chronologię Klucz do Śródziemia M. W. Perry’ego (Muza), komentarze The Lord of the Rings. A Reader’s Companion W. G. Hammond, Ch. Scull.
Jako tło muzyczne niech posłużą nam przede wszystkim utwory The Tolkien Ensemble w kolekcji płyt pt. Complete Songs & Poems The Lord of the Rings. A może Wy zaproponujecie innych wykonawców i inne utwory?
Wspólne czytanie odbywa się na naszym profilu facebookowym.
Jak to wygląda? Oto dzisiejszy przykład:
Dziś 17 września = 23 halimath 1418 (kalendarz Hobbitów z Shire; tuż po nowiu księżyca)
„Drużyna Pierścienia” (Muza, w skrócie DP), str. 101-106
Wczoraj wieczorem były ciche ale serdeczne urodziny Froda (i Bilba). Ranek – reszta pakowania. Po lunchu zjawia się Lobelia. Podwieczorek w kuchni. Pożegnanie z Bag End. Frodo ciągle oczekuje na Gandalfa – bez skutku. Kompania Hobbitów (Frodo, Sam, Pippin, Merry) rusza po zachodzie słońca. U Dziadunia Nazgûl. Nocna wędrówka w kierunku Bucklandu: Bag End – przekroczenie Wody na zachód od Hobbitonu – Tukland – na południowy-wschód w górę na Zielone Wzgórza – droga do Leśnego Dworu i promu na Brandywinie – sen w borze sosnowym (koce, płaszcze, ognisko)…
Co myślicie o takim czytaniu? Czy podoba Wam się idea przeżywania przygód Drużyny Pierścienia w taki sposób, że czytając, możemy poczuć zapachy właściwych pór roku, odkryć światło, kolory, nastroje odpowiednie dla danego dnia roku w Śródziemiu? Weźcie książkę Tolkiena, znajdźcie odpowiednie fragmenty, usiądźcie wygodnie na balkonie albo w ogrodzie (póki jest jeszcze złote lato i zaczyna się złota jesień) i połączcie się z setkami innych miłośników Tolkiena w Polsce! Zapraszamy do komentowania tutaj albo na Facebooku.
7 KomentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
26.08.14, 09:21, dodany przez Galadhorn
Oto Kalendarz Shire’u. Jest to „wieczny kalendarz”, to znaczy nie zmienia się w nim liczba dni i relacja dni miesiąca do dni tygodnia. Każdy rok rozpoczyna się w sobotę (Sterday), pierwszego dnia tygodnia, a kończy w piątek (Highday), ostatniego dnia tygodnia. Sobótka (Midyear’s Day), a w roku przestępnym także Nadsobótka (Overlithe) są wyjęte z rachuby dni tygodnia, dlatego każdy dzień w roku zawsze ma przyporządkowany tylko jeden dzień tygodnia (np. Halimath 22, czyli 22 „września” – urodziny Bilba i Froda Bagginsów – zawsze przypada w Mersday (Dzień Morski, „czwartek”). Co do dat rocznych, przeczytajcie nasz wpis o Reformie Naszego Kalendarza (tutaj).
Niewielu tolkienistów zajmowało się zbadaniem źródeł dla kalendarzowych wyliczeń i skomplikowanych tabel, które wykonane zostały przez Tolkiena do Dodatku D we Władcy Pierścieni. Z pierwszą taką próbą spotkałem się w ksiażce z lat 70., An Introduction to Elvish Jima Allana (tam porównuje się Kalendarz Shire’u i nazwy miesięcy w kalendarzu Gondoru z nazwami kalendarzowymi rewolucyjnej Francji!). W XII tomie The History of Middle-earth (HoMe XII), gdzie szczegółowo są omawiane ewolucje Dodatku D, Ch. Tolkien pisze, że ewidentnie cała „zabawa” Tolkiena z kalendarzami rozpoczęła się od Kalendarza Shire’u (np. wpierw Tolkien musiał skojarzyć angielskie nazwy dni tygodni z wymyślonymi, wiążącymi się z elementami Ardy:
Saturday ‚Dzień Saturna’/Sterday ‚Dzień Gwiazd’,
Sunday ‚Dzień Słońca’/Sunday ‚Dzień Słońca’,
Monday ‚Dzień Ksieżyca’/Monday ‚Dzień Księżyca’,
Tuesday ‚Dzień Tiu (boga germańskiego)’/Trewsday ‚Dzień Drzewa’,
Wednesday ‚Dzień Wodena (boga j.w.’/Hevensday ‚Dzień Nieba’,
Thursday ‚Dzień Thura (boga j.w.’/Mersday ‚Dzień Morza’,
Friday ‚Dzień Fri (bogini j.w.)’/Highday ‚Dzień Wysokich (Valarów)’).
Przeczytaj resztę wpisu »
1 komentarzKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Lingwistyka, Utwory Tolkiena
18.06.14, 09:29, dodany przez Galadhorn
From Tom Loback’s Facebook – see here.
More on Tom Loback in our service see here.
G-i-P’s gallery of Tom Loback can be seen here.
„Over the past year or so I have been fortunate that a number of collectors have been purchasing my illustrations. Many of these were work I did back in the 1980s for a number of book proposals that didn’t come to fruition and for the extensive Tolkien fan community publications like Parma Eldalamberon, Vinyar Tengwar, Mythlore, Beyond Bree and others.
I had produced and sold others in black and white or hand-colored limited edition prints presented as pages from Illuminated Elven Manuscripts or scrolls with texts written in Elvish. They were quite popular and the idea was widely imitated. I also have now had the great good fortune to be commissioned to do some new works. They were conceived and realized as sets of triptychs depicting scenes from J.R.R. Tolkien’s The Silmarillion and other works.
The first triptych, the Fëanor Triptych, of three illustrations concerned the conception, inception and hallowing of the three great Jewels, the Silmarils, created by the Noldorin Elf Fëanor, greatest of all Jewel-smiths from the light of the Two Trees that lit the world.
I had the the expert help of Ryszard Viajante Derdzinski in translating passages into the elvish language of Quenya.” For these who are interested in Quenya we present the English and Elvish text which can be seen in the Tengwar transcription on each part of the Fëanor Triptych:
1. The Eldar said that the light of the Two Trees, Laurelin and Telperion, had been snared in the tresses of Galadriel for it was golden like the hair of her father, Finarfin, and was touched by the starlike silver hair of, Eärwen, her mother. Many thought that this saying first gave to Fëanor the idea of imprisoning and blending the light of the Trees that later took shape in his hands as the Silmarils. For Fëanor beheld the hair of Galadriel with wonder and delight. He begged three times for a tress, but Galadriel would not give him even one hair. These two kinsfolk, the greatest of the Eldar of Valinor, were unfriends forever.
Quetir i Eldar sa Alduo cálë, i cálë Laurelin ar Telperiono, raina findessen Altarielva an sa laurëa ve findessë atarya, Arafinwéva, ar sa appaina elvëa silma findessenen Eärwen, amiliryava. Limbi sinter sa equessë sina antanë setya Fëanáron i inca an remban ar ostien Alduo cálë sa ento né canta Silmarilli maryanta. An Fëanáro cennë Altarielva findessë as elmenda ar larma. Se arcanes nel an erya findë mal Altariellë úne antas erya finë. Min nossëo, antaurië imbi Eldar Valinórëo, te ner únildor oialë.
2. Fëanor, being come to his full might, was filled with a new thought and he pondered how the light of the Trees might be preserved unperishable. Then he began a long and secret labor, and he summoned all his lore, and all his power, and all his subtle skill, for he purposed to make things more fair than any of the Eldar had yet made, that should last beyond the end of all. And the inner fire Fëanor made of the blended light of the trees of Valinor. Of their own radiance even in the dark they shone as were they indeed living things and they rejoiced in light and gave it back in hues more marvellous than before. And the heart of Fëanor was fast bound in these things he himself had made.
Fëanáro quanta-túreryassë né quantaina vinya incanen ar sannë manen hapë ilfirin i cálë Alduo. Tá yestanes i tarassë anda ar muina. Hostanes ilya handerya, ar ilya túrerya, ar ilya varda cururya an selyanes carita i tanwi vanimë lá i exë cárina Eldainen i vórië pell’ Ambar-metta. Ar Fëanáro carnë i minnanár ostimanen cáleva Alduo Valinóreva. Ñaltantanen míri sinë sillë morniessë sívë e coirië nati, ar alassenta cálessë ar te enantaner i cálë cuilínen írimë lá yá. Ar indo Fëanárova né larcavë lanwa as sinë nati i insë carnë.
3. As three great jewels they were in form, like the crystal of diamonds yet more strong than adamant, so that no violence could mar or break it within the Kingdom of Arda. Yet that crystal was to the Silmarils as is the body to the Children of Illúvatar: the house of its inner fire, that is within it and yet in all parts of it, and is its life. But not until the end, until the Sun passes and the Moon falls, shall it be known of what substance they were made. And Varda hallowed the Silmarils so that no mortal flesh, nor anything of evil will might touch them, but it was scorched and withered. And Mandos foretold that the fate of Arda was locked within them.
Ve míri neldë te náner cantantassë, ve maril nammírion mal tulca lá exë míri. Ar Ardassë úner polë hastatas hya hyanetas. Ananta i maril engë Silmarillin ve hröa Eruhinin: i cöa mirnaréva, fëava i ëa mir sassë ar ilya rantassë sava, ar ëa coivierya. Mal tenna i metta, tenna Anar Isilye vanwë ar atalantë úner istuva i hrón yo míri sinë cárina nar. Tá Varda ainanë i Silmarilli sië úquen firimonna hya únat ulcullo polë appa te, mal se nánë ustaina ar hessa. Ar Mandos apaquentë i umbar Ardo yonda Silmarillessen.
_________________________
G-i-P stands for Gwaith-i-Phethain, ‘The Fellowship of the Word-smiths’ or the linguistic website devoted to post-Tolkienian constructions in the ‘reconstructed’ languages of Middle-earth [link].
Visit us on Facebook
2 KomentarzyKategorie wpisu: G-i-P Report, In Westron (English), Lingwistyka, Twórczość fanów, Utwory Tolkiena
18.06.14, 08:39, dodany przez Galadhorn
Najkrótszą nocą roku 2014 jest ta z 21 na 22 czerwca. Dnia 21 czerwca o godzinie 12.51 zachodzi zjawisko przesilenia letniego (patrz tutaj). Jednak krytyczny moment w rocznym kalendarzu człowiek nieuzbrojony w przyrządy astronomiczne dostrzega dopiero w okolicy 25 czerwca. Wtedy też Śródziemie celebruje Dzień Środka Roku (według Reformy Naszego Kalendarza). W naszym świecie ten okres w roku był przez różne kultury celebrowany na różne sposoby jako noc świętojańska, Sobótka, Mid-summer, Ukon juhla, Sonnenwende itp. Staroangielski kronikarz Beda Czcigodny w swoim dziele De temporum ratione nazywa czerwiec i lipiec se Ærra Liþa (‚przed lithe‚) i se Æfterra Liþa (‚po lithe‚), co świadczy o istnieniu okresu przesilenia letniego, który nazywano po anglosaksońsku Liþa. Do tego terminu nawiązuje Tolkien opisując hobbicką Sobótkę, ang. Lithe. Inne nazwy święta przesilenia letniego w legendarium Tolkiena to Tarnin Austa ‚Bramy Lata’ (HoMe I, II) i Erulaitalë ‚Wychwalanie Boga’. Przeczytajmy raz jeszcze tekst na temat Sobótki w Śródziemiu (celebrowanej przez nas w dniach 24, 25 i 26 czerwca), który powstał 21 czerwca 2009 r. w naszym serwisie…
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Lingwistyka, Utwory Tolkiena
22.05.14, 13:50, dodany przez Galadhorn
Źródło: Legendarium
«Spoglądam na wschód i na zachód,
patrzę na północ, a także na południe,
a nigdzie nie dostrzegam żadnego Saurona.
Widzę zaś wielu, bardzo wielu spadkobierców Sarumana…»
Przeczytaliście właśnie fragment nieznanego do tej pory nagrania J.R.R. Tolkiena, swoistego poematu o współczesności i o „Sarumanach” naszych czasów. Więcej o nagraniu dowiemy się już niedługo, podczas specjalnego wydarzenia Tolkien Estate, przy okazji premiery książkowego Beowulfa (o którym pisaliśmy tutaj).
Posłuchajmy głosu samego Tolkiena – głosu z nowo odkrytej taśmy, która w całości zostanie udostępniona on-line jeszcze w maju:
5 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
22.05.14, 13:12, dodany przez Galadhorn
Źródło: http://www.tolkienbeowulf.com/
Nowość na którą długo czekaliśmy! Tolkien Estate podpisało umowę z wydawnictwem HarperCollins na publikację zapierającej dech w piersiach nowości – książki pod tytułem Beowulf: A Translation and Commentary by J.R.R. Tolkien (po polsku byłoby to: Beowulf: przekład i komentarz J.R.R. Tolkiena) Nową książkę opracował syn Profesora, Christopher Tolkien. Wyjaśnia on całą sprawę tak:
„Tłumaczenie Beowulfa, którego dokonał J.R.R. Tolkien, to wczesna jego praca, bardzo charakterystyczna dla tego czasu, ukończona w 1926. Tolkien wrócił do niej później, żeby dokonać szybkich korekt, ale wydaje się, że nigdy nie rozważał publikacji jej w takich formie. Nasza edycja ma dwojaki charakter, ponieważ istnieje też wiele wyjaśniający komentarz do samego poematu, który składa się z serii wykładów wygłoszonych w Oksfordzie w latach 30. Z nich właśnie dokonaliśmy obszernego wyboru na potrzeby naszego opracowania (…)”
W książce znajdzie się też nieznane wcześniej opowiadanie Tolkiena pt. Sellic spell, „Cudowna opowieść”, z której dowiemy się, jak mogłaby wyglądać ludowa opowieść staroangielska o Beowulfie, w której nie ma nawiązań do „legend historycznych” o królestwach Północy.
Beowulf: A Translation and Commentary będzie miała swoją premierę 22 maja 2014. W Zjednoczonym Królestwie wyda ją HarperCollins, a w USA Houghton Mifflin Harcourt. Czy książka ukaże się też w Polsce?
11 KomentarzyKategorie wpisu: Informacje medialne, Nowości wydawnicze, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
23.03.14, 18:12, dodany przez Telperion
Już pojutrze (25 marca) Międzynarodowy Dzień Czytania Tolkienia. Jak co roku, British Tolkien Society zaprasza miłośników twórczości J.R.R Tolkiena, do sięgnięcia po tolkienowską lekturę.
Idea Dnia Czytania Tolkiena to zachęta wszystkich do odkrywania i czerpania radości z lektury pism Profesora Tolkiena. Tego szczególnego dnia, w rocznicę Upadku Barad-dûr (zgodnie z Reformą Naszego Kalendarza dosłowna rocznica przypadła 20 marca), chcemy powiedzieć światu o Tolkienie poprzez różne aktywności, imprezy, notatki prasowe itd.
W roku 2014, tematem przewodnim jest – nadzieja.
Macie jakieś pomysły na wasze ulubione fragmenty które pasują do takiego tematu?
Artwork- John Howe, Boromir
5 KomentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski, Informacje medialne, Utwory Tolkiena, Wydarzenia
← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →
Mitopoeia czy mitopeja? O znaczeniu tego słowa i o poszukiwaniu jego polskiej formy pisaliśmy już w 2007 roku („Polska mitopeja czy mitopoeia”)? Jest jesień, są zatem „długie jesienne wieczory”. Proponujemy Wam w związku z tym lekturę jedynego w dorobku J.R.R. Tolkiena poematu filozoficznego, który powstał jesienią 1931 roku, ale opublikowano go po raz pierwszy dopiero po śmierci autora, w 1988. Jest to utwór trudny, wymagający skupienia. Poznajcie go w tłumaczeniu Tadeusza A. Olszańskiego. Historia publikacji tego przekładu jest interesująca. Wpierw ujrzał on światło dzienne w fanzinie Śląskiego Klubu Fantastyki Gwaihirzę (nr 83, ŚKF 1996), potem wydał go magazyn Gwaihir (wydanie specjalne, ŚKF 1997), następnie Christianitas (nr 14, 2002/03) i w końcu Simbelmynë (nr 26-27, ŚKF 2006). Utwór w tej formie dostępny jest też na stronach Niezapominki (tutaj). Poznajcie też Mitopoeię w angielskim oryginale (tutaj).
