Helge Kåre Fauskanger, norweski lingwista tolkienowski i autor znanej witryny dla śródziemnych językoznawców Ardalambion (‚O językach Ardy’) co roku w Boże Narodzenie staraj się przygotować dla nas jakąś niespodziankę. Tym razem znaleźliśmy pod świątecznym świerczkiem z Północy wspaniały słownik quenejski uzupełniony o nowe hasła z rękopisów i maszynopisów Tolkiena opublikowanych w roku 2007. Odwiedźcie koniecznie stronę Helgego by poznać nowy skarbiec quenejskich słów! Dziękujemy za nową edycję Quettaparma Quenyanna ‚Księgę słów quenyi’.
Miłośnicy elfickiej kaligrafii! Oto niesiemy ważną wieść! Powstała nowa tengwarowa czcionka komputerowa, która nazywa się Tengwar Beleriand. Jej autorem jest Enrombel (autor innych znanych czcionek tengwarowych – Elfica i Gothica). Oto krój nowej czcionki:
Nagranie amatorskie, ale jakże ciekawe i autentyczne. Przedstawiamy quenejską wersję znanej piosenki Annie Lennox pt. Into the West. Angielską wersję wokalistki dawnego zespołu Eurythmics znamy z napisów końcowych w filmie Powrót Króla na podstawie powieści Tolkiena. Wersja quenejska pojawiła się właśnie na YouTube. Śpiewa Richard Starfield. Przekład na quenya pochodzi ze strony Gwaith-i-Phethdain i jest mojego autorstwa. Zainteresowani poznawaniem języka quenya mają w pliku wideo do dyspozycji napisy. Zapraszamy do słuchania, obejrzenia i komentowania…
Zapraszamy naszych Czytelników na spacer po Warwick śladami Tolkiena. Pomoże nam w tym mapa Googla z zaznaczonymi tolkienowskimi miejscami. Poszczególne litery na mapie odpowiadają literom przy nazwach miejsc w tekście. Mapa, którą prezentujemy powyżej, dostępna w całości po kliknięciu.
Miasto Warwick ufundowała w roku 914 anglosaksońska księżniczka Ethelfleda, córka Alfreda Wielkiego. Zapis kronikarski z 915 r. mówi o Wærinwic. Osada powstała na wzgórzu na północ od przepływającej tuż obok rzeki Avon. Dziś miasto leży niedaleko od Birmingham i około 70 km na północny-wschód od Oksfordu. To położenie jest ważne dla biografii J.R.R. Tolkiena, który związał swoje losy tak z jedny, jak i z drugim miastem. Przyszła żona Profesora, Edith Bratt, przeniosła się do Warwick z Cheltenham wraz ze swoją kuzynką Jennie Grove w roku 1913. Po okresie wynajmowania pokoi u różnych właścicieli, w końcu kuzynki wynajęły dom przy Victoria Street nr 15 (B). Fotografię fasady tego domu znajdziemy w albumie The Tolkien Family Album (reprodukcja obok). Edith mieszkała tam aż do swojego ślubu z J.R.R. Tolkienem w marcu 1916 r. Do tego czasu Ronald często ją tam odwiedzał. W sierpniu 1914 r. zatrzymał się w The White House przy Northgate (C), a w lipcu 1915 przy Emscott Road nr 57. Warwick bardzo przypadło do gustu młodemu Tolkienowi. I nie tylko z powodów romantycznych. Stara zabudowa, drzewa, zamek efektownie położony na wzgórzu(D) działały na jego wyobraźnię. Przeczytaj resztę wpisu »
Tengwestiëto e-czasopismo (po angielsku określa się je mianem online journal) wydawane przez Elvish Linguistic Fellowship. Jego redaktorami są Carl F. Hostetter i Patrick H. Wynne – znani lingwiści tolkienowscy i badacze opracowujący rękopisy Tolkiena. Tengwestië ogłosiło ostatnio pewne zmiany techniczne. Teraz chcąc oglądać stronę w jej pełnej formie, należy zainstalować na swoim komputerze czcionkę Gentium (tą czcionkę używa polskie pismo tolkienowskie Simbelmynë!). Każdy artykuł jest jednak publikowany również jako plik PDF, a tam Gentium jest czcionką domyślną.
E-czasopismo zawiera nowy artykuł. Jest to Early Ilkorin Phonology (‚Wczesna fonologia ilkorinu’) autorstwa Heliosa De Rosario Martíneza. Analizuje się tam wszystkie opublikowane dane na temat jednego z wczesnych języków Tolkiena (z lat 30. XX w.) – ilkorinu – w jego najdawniejszych fazach koncepcyjnych, z czasów pisania Book of Lost Tales, gdy Tolkien mieszkał i pracował w Leeds. Autor analizuje wszystkie znane formy ilkorinu, porównuje ten język z innymi językami tej fazy koncepcyjnej Śródziemia. Badanie fonologiczne tych form wskazuje, że językiem tym rządzą prawa fonetyczne podobne do tych znanych z języków germańskich, zwłaszcza Prawo Grimma.
Urodzony we Lwowie francuski badacz Tolkiena, Edward Kłoczko (Edouard Kloczko), opublikował niedawno swoją nową książkę – L’Encyclopédie des Elfesd’après l’oeuvre de Tolkien, Le Pré aux Clercs, 2008 [‚Encykopedia Elfów jak przedstawiono je w dziełach Tolkiena’]. Mamy zatem nowe, nieoczekiwane tolkienalium. Szkoda, że tylko w języku francuskim. Jak w prywatnej rozmowie poinformował nas autor, książka być może doczeka się polskiej edycji. Tymczasem warto przypomnieć, że Edward Kłoczko jest znany w świecie jako autor dwóch opracowań na temat języków Tolkiena: Dictionnaire des langues elfiques, volume 1 [Słownik języków elfickich, tom 1′] i Dictionnaire des langues des hobbits, des nains, des orques, volume 4 [‚Słownik języków hobbitów, krasnoludów i orków, tom 4’] oraz monografii Tolkien en France [‚Tolkien we Francji’].
Wszystkie książki dostępne są lub były we francuskim Amazon.fr. Oto lista książek napisanych lub przetłumaczonych na francuski przez znanego badacza o polskich korzeniach.
Słynny kurs języka quenejskiego, znany także ze swojej polskiej wersji (publikowanej w odcinkach w periodyku Simbelmynë) – Quetin i lambë Eldaiva – doczekał się edycji książkowej! Strona lingwistyczna Ambar Eldaron z dumą prezentuje swoją najnowszą książkę. Autorem kursu jest znany lingwista tolkienowski, Thorsten Renk (strona Th. Renka). Jego Kurs quenyi został dla tego wydania zrewidowany, a sama książka dostępna jest w formacie miękko- i twardookładkowym. Książkę wydano w dwóch wersjach językowych – po francusku i po angielsku. Książkę można zakupić w sklepiku Ambar Eldaron.
Przy okazji zapraszamy do lingwistycznej części Niezapominki, gdzie znajdziecie inne kursy języków elfickich, w tym przełożony na polski kurs sindarinu Thorstena Renka.
Maria Skibniewska przełożyła angielską nazwę Middle-earth na język polski jako Śródziemie. Czy można słowo to przetłumaczyć w inny sposób?
Tolkien wzorował swoją nazwę na germańskich określeniach świata zamieszkałego przez nas, ludzi. Germanie wierzyli, że istnieje wiele światów, w których zamieszkują bogowie, alfowie (elfy), karły (krasnoludy), giganci i ludzie. Germanie skandynawscy wierzyli w 9 takich światów (jak opisał to Snorri Sturluson w Eddzie) – jednym z nich był Miðgarðr – świat ludzi (dosł. ‚między-ziemia’). Na załączonym rysunku widzimy schemat takiego właśnie podziału wg wierzeń skandynawskich. Łącznikiem między światami jest jesion Yggdrasill będący osią wszechświata i drzewem kosmicznym. Yggdrasill znaczy ‚Rumak Ygga (Odyna)’. Wiąże się to zapewne z szamańskimi początkami kultu Odyna – w szamańskim transie duch adepta religii odynistycznej przechodził do innej rzeczywistości (innych światów) niczym na grzbiecie konia).
Kurs sindariński Thorstena Renka doczekał się edycji książkowych! Pedin Edhellen w wersji 3.0 został przetłumaczony na wiele języków (w tym przez naszych przyjaciół z Forum Elendilich na język polski – patrz tutaj), a w końcu doczekał się formy książki w twardej lub miękkiej oprawie. Teraz zamiast z mozołem drukować 160 stron kursu z dostępnych w internecie książeczek pdf, za konkretną sumę w euro można mieć dzieło Thorstena Renka w konkretnej formie.
W tej chwili kurs w formie książki dostępny jest po portugalsku, francusku i oczywiście po angielsku. Wydanie portugalskie ukazało się w oficynie Arte e Letra (ISBN 978-85-60499-05-2) – zamówienia tutaj. Wersja angielska i francuska powstała z inicjatywy witryny Ambar-Eldaron w wydawnictwie Lulu. Możliwość zamawiania oraz inne książki o językach Tolkiena, które można zamówić w Lulu znajdziecie tutaj.
Gildir, czyli Per Lindberg z gildii lingwistycznej Mellonath Daeron, która jest częścią szwedzkiego stowarzyszenia tolkienowskiego Forodrim poinformował nas ostatnio o publikacji nowego artkułu na temat języka khuzdul – mowy krasnoludów. Autorem tekstu jest Magnus Åberg. Artykuł obejmuje najbardziej aktualne informacje na temat języka krasnoludów, m.in. te, które pochodzą z Parma Eldalamberon nr 17. Tekst znajdziecie tutaj – w wersji html i pdf.
Jest to gratka dla wszystkich miłośników kultury krasnoludzkiej w Śródziemiu. Polecamy!
Helge Kåre Fauskanger, norweski lingwista tolkienowski i autor znanej witryny dla śródziemnych językoznawców Ardalambion (‚O językach Ardy’) co roku w Boże Narodzenie staraj się przygotować dla nas jakąś niespodziankę. Tym razem znaleźliśmy pod świątecznym świerczkiem z Północy wspaniały słownik quenejski uzupełniony o nowe hasła z rękopisów i maszynopisów Tolkiena opublikowanych w roku 2007. Odwiedźcie koniecznie stronę Helgego by poznać nowy skarbiec quenejskich słów! Dziękujemy za nową edycję Quettaparma Quenyanna ‚Księgę słów quenyi’.
Gildir, czyli Per Lindberg z gildii lingwistycznej