15.08.10, 00:01, dodany przez Galadhorn
Wiadomość pochodzi z 15 sierpnia 2009 r.
Dziś – 15 sierpnia – święto kościelne Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (a przy okazji Dzień Wojska Polskiego w rocznicę Cudu nad Wisłą, czyli przegnania wojsk bolszewickich spod bram Warszawy w to maryjne święto, w roku 1920). Jeżeli jest taka okazja, czemu nie prześledzić, jak Wniebowzięcie Najświętszej Bogurodzicy przejawiało się w życiu J.R.R. Tolkiena. W jego biografii, listach i pismach kilkakrotnie ten motyw z tradycji Kościoła katolickiego się przewijał. Wpierw wróćmy wspomnieniem do opisywanej tu niedawno podróży Profesora do Włoch. W czasie swojej wizyty w weneckim kościele franciszkanów p.w. Najświętszej Maryi Panny myślał on o oglądanym przez siebie obrazie Tycjana p.t. Wniebowzięcie (patrz obok), że jest:
(…) łagodnie oświetlony; a jego śliczne barwy czerwieni i złota są najpiękniejsze po prostu jako barwy – dla mnie zwłaszcza z dystansu zachodniego portalu [czyli przeciwnej do ołtarza części kościoła, skąd nie widać szczegółów obrazu - przyp. tłum.].
Przeczytaj resztę wpisu »
7 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Felietony tolkienowskie
13.08.10, 14:26, dodany przez Galadhorn
Książka między innymi dla tych, których fascynują starożytności germańskie na ziemiach dzisiejszej Polski. Wydawnictwo HarperCollins w listopadzie b.r., po 50 latach wznawia niezwykłą pracę Christophera Tolkiena z mistrzowskim tłumaczeniami Islandzkiej Sagi Heidreka oraz Bitwy między Gotami i Hunami!
Pisaliśmy niedawno o możliwych związkach Wistlawudu (’Lasu Wiślańskiego/Lasu Gotów Nadwiślańskich’) z Mroczną Puszczą (patrz tutaj) i dziejami Gotów na ziemiach polskich, a tymczasem serwis Tolkien Library przyniósł nam dziś radosną wieść (odnośnik). Kolejna książka tolkienowska (tym razem praca Christophera Tolkiena) ukaże się jeszcze w tym roku w wydawnictwie HarperCollins. Posiadam tę pracę w formie kserokopii. Jest niezwykła, bo zbiera różne poglądy na temat powiązań sag i poematów z czasów Wędrówek Ludów i wczesnego średniowiecza z dziejami historycznych Gotów i Hunów. Zawiera też piękne tłumaczenie słynnej sagi, która znana była dobrze J.R.R. Tolkienowi i zainspirowała niektóre elementy jego opowieści. Mamy tam na przykład opowieść o mieczu magicznym, Tyrfingu, który kojarzy się z Anglachelem Túrina Turambara. Jest tam też bohater Brego, a pamiętamy, że tak samo nazywał się drugi król Rohanu. Jest Durin, Dwalin i Mroczna Puszcza. Jest też pojedynek na zagadki, który mógł zainspirować słynną scenę z Bilbem i Gollumem w Hobbicie.
Książka Christophera Tolkiena pt. The Saga of King Heidrek the Wise ukazała się po raz pierwszy (i jak dotąd ostatni) w roku 1960. Nowe wydanie z okazji 50-lecia tej książki zawierać będzie dodatkowo pracę Ch. Tolkiena pt. Battle of the Goths and the Huns, poetyckie Waking of Angantyr i wyjątkową w swojej formie i treści relację z zawodów na zagadki między królem Heidrekiem i bogiem Odynem. Oryginalna książka Christophera Tolkiena nosiła tytuł Saga of King Heidrek the Wise: Translated from the Icelandic with Introduction, Notes and Appendices.
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Nowości wydawnicze
13.08.10, 08:17, dodany przez Galadhorn
Są wakacje. Wielu naszych Czytelników odpoczywa teraz od nauki i pracy, wielu wyjechało na wakacje w bliższe lub dalsze rejony naszego “Śródziemia”. A serwis Elendilion chciałby odwiedzić miejsca, w które ruszał na wakacyjny wypoczynek Tolkien w różnych okresach swojego życia. Odwiedził wiele miejsc w Anglii i Kornwalii, w Walii i Szkocji (aż po rzekę Tay), w Irlandii (czytaj: “Lato 1954 – Tolkien w Kerry”, “An bhfuil Tolkien feicithe agat le deanail?”). Odwiedzał też Szwajcarię (czytaj: “Tolkien w Alpach (1911)”), Francję, Belgię, Holandię, Włochy (czytaj: “Tolkien we Włoszech (lipiec-sierpnień 1955)”), a także wybrał się w roku 1966 w rejs po Morzu Śródziemnym. Nigdy nie zrealizował swoich planów związanych ze Stanami Zjednoczonymi, Szwecją i Finlandią… A my zapraszamy Was dziś na wycieczkę do tolkienowskiej Kornwalii.
Z Kornwalii (staroangielskie Cornwealas) pochodziła matka Tolkienowskiego bohatera o imieniu Ælfwine Wídlást (ur. w 869 r. – zm. po 914 r.; znany też jako Elendil, Eriol, Żeglarz). Gdy ojciec Ælfwine’a odpłynął na Zachód w swoim statku o nazwie Éarendel w roku 878, a król Alfred ukrywał się przed Wikingami na wyspie Athelney w Somerset, Matka chłopca zbiegła z synem przed niebezpieczeństwem do krainy swojego ludu w Walii Zachodniej (jak nazywano Kornwalię). Mały Ælfwine miał wtedy zaledwie 9 lat. W Kornwalii nauczył się języka starowalijskiego i wielu rzemiosł. Przed rokiem 899 (czyli zanim osiągnął 30 lat) powrócił w służbę u swojego króla Alfreda do Somerset w Wessex. Brał udział w ostatnich wojnach tego władcy (więcej o tym bohaterze przeczytacie w temacie Świat Aelfwine Żeglarza: królestwo Edwarda Starszego w X w.“ u Elendilich). W Kornwalii mieli też swój wakacyjny domek Alboin i Oswin Errolowie, bohaterowie Zagubionej drogi (The Lost Road, HoMe V, str. 40, 42-43). W II części Zapisków Klubu Mniemań (The Notion Club Papers [Part Two], HoMe IX, str. 266) czytamy relację Lowdhama i Jeremy’ego z ich podróży na zachodnie wybrzeże Brytanii i Irlandii w lipcu 1987 r. Uczeni odwiedzają tamtejsze Land’s End.
Wyświetl większą mapę
Na naszej mapie zaznaczyliśmy najważniejsze tolkienowskie punkty w Kornwalii. Oznaczyliśmy je literami, jak w tekście.
Tolkien świetnie znał Kornwalię (hrabstwo ceremonialne Anglii ze stolicą w Truro, pow. 3563 km2, 534 tys. mieszkańców, flaga czyli krzyż św. Pirana, patrona Kornwalii, po lewej). Bywał tam kilkakrotnie latem. Krajobrazy pięknej, kwiecistej Kornwalii odcisnęły też swój ślad w jego wczesnej twórczości. Jeżeli spotykamy u Tolkiena wątki celtyckie, to zawdzięczamy je przede wszystkim jego fascynacji tym południowo-zachodnim skrajem Wielkiej Brytanii. Nazwa Kornwalii (ang. Cornwall < staroang. Cornwealas ‘Walijczycy w Kornubii’, kornijskie Kernow) składa się z dwóch członów: Corn- pochodzi od nazwy celtyckiego plemienia, które Rzymianie znali jako Cornovii, a Brytowie jako Corneu. Celtycki rdzeń cern (spokrewniony z łacińskim cornus, angielskim horn) oznacza ‘róg’, ale też ‘półwysep w kształcie rogu’, ale istnieje też teoria, która łączy tę plemienną nazwę z rogatym bóstwem, znanym jako Cernunos (łączy się go ze średniowiecznym Hernem). Drugi człon nazwy wywodzi się od anglosaksońskiego (staroangielskiego) wealas ‘(zromanizowani) obcy’. Kornwalię nazywano też Zachodnią Walią (ang. West Wales) – taki termin spotykamy u Tolkiena w relacjach o Ælfwine Żeglarzu. O Kornwalii dowiecie się więcej z obszernego opisu w angielskiej Wikipedii.
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Utwory Tolkiena
12.08.10, 17:06, dodany przez Galadhorn
Wiadomość pojawiła się w serwisie 18 listopada 2009 r.
W walijskiej miejscowości Machynlleth już jutro zaczyna się niezwykły festiwal. Zbiorą się oto miłośnicy Tolkiena ze Zjednoczonego Królestwa i całego Szerokiego Świata. Długo wyczekiwany Festiwal w Shire (ang. Festival in the Shire, wal. Gŵyl yn y Sir) czas zacząć! Wpierw jednak odwiedźmy stronę internetową imprezy.
Uczestnicy festiwalu nie tylko spotkają specjalnie zaproszonych gości (o których niżej), nie tylko zobaczyć będą mogli wspaniałe kolekcje tolkienowskie – po raz pierwszy na takiej imprezie będzie można wziąć na przykład udział w 14-godzinnym kursie języka walijskiego, którego fonologia była podstawą dla stworzenia przez Tolkiena szlachetnej mowy Elfów Szarych – sindarinu. To dlatego serwis SaySomethinginWelsh.com zaoferował miłośnikom Tolkiena niezrównaną okazję poznania języka Walijczyków.
The Festival in the Shire odbędzie się na terenie zabytkowej posiadłości Y Plas oraz na gruntach miejscowości Machynlleth od 13 do 15 sierpnia 2010 r. Przygotowuje się na tę okazję wiele różnych imprez, np. poważną konferencję tolkienowską z udziałem takich tolkienowskich sław jak Douglas A. Anderson, Colin Duriez, Verlyn Flieger, John Garth, Tom Shippey. Prace swe wystawiać będą tacy artyści jak: Ruth Lacon, Ted Nasmith, Roger Garland i Jef Murray.
Przeczytaj resztę wpisu »
6 KomentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski, Wydarzenia
12.08.10, 10:31, dodany przez Galadhorn
Tekst powstał na podstawie hasła Adaptations w książce “The J.R.R. Tolkien Companion and Guide”, t. 2, Ch. Scull i W. G. Hammonda
Gdy mówi się o adaptacjach książek Tolkiena, najczęściej ma się na myśli trylogię filmową Petera Jacksona albo powstającą w wielkich bólach adaptację Hobbita. Ewentualnie pamięta się o musicalu The Lord of the Rings, który wystawiany był kilka lat temu na deskach londyńskiego teatru Royal. My chcemy opowiedzieć o próbach adaptacyjnych, które rozpoczęły się już w latach 50., w czasie, gdy właśnie ukazał się w Anglii i USA książkowy Władca Pierścieni.
Już w roku 1953, w czasie premier książkowego Władcy Pierścieni (książka ukazała się w latach 1954-55), pojawia się zainteresowanie adaptacją dramatyczną twórczości Tolkiena. Wtedy właśnie L. M. D. Patrick zwraca się z prośbą o zezwolenie na przygotowanie sztuki teatralnej na podstawie Hobbita. Nauczycielka (?) chce ją wystawić w Szkole Świętej Małgorzaty w Edynburgu. Tolkien i wydawca, George Allen & Unwin, tym razem godzą się na adaptację na pewnych limitowanych warunkach, ale gdy w roku 1959 inny reżyser proponuje inną adaptację Hobbita, Tolkien sprzeciwia się. Po przeczytaniu scenariusza oburza się, że z fabuły zrobiono bajeczkę “w stylu Disneya”, bardzo dowolnie traktując oryginał (informacja z listu Tolkiena do wydawcy z 30 kwietnia 1959; w archiwum wydawnictwa HarperCollins). W tamtych latach Hobbit doczekał się bardzo wielu szkolnych adaptacji – często z napisanymi specjalnie dla sztuki piosenkami. Tolkien z jednej strony wyrażał uprzedzenie do jakiejkolwiek formy “teatru dla dzieci”, ale z drugiej miał na uwadze czy sztuka ma wartość artystyczną czy nie. Zgadzał się, gdy sztuka miała mieć jedynie szkolnych odbiorców, a sprzeciwiał się projektom, które stałyby się bardziej publiczne. Nie wyrażał też zgody na publikację scenariuszy.
Przeczytaj resztę wpisu »
5 KomentarzyKategorie wpisu: Adaptacje tolkienowskie, Listy Tolkiena
11.08.10, 00:23, dodany przez Galadhorn
Brzoza. Iluż to poetów sławiło jej skromność, jasność, czystą biel kory… To piękne drzewo współtworzy krajobraz północnej Eurazji. Mówisz brzoza i myślisz o rosyjskich берёзах*, które sławiono w niejednej dumce czy bylinie albo w wyobraźni widzisz béržas rosnącą pośród litewskich jezior, berse w pruskich pustaciach, bjǫrk pośród gór średniowiecznej Norwegii**. Srebrne i smukłe drzewa są wdzięcznym tematem poezji. Na przykład Leopold Staff w Dziewiczych brzozach pisał tak:
Dziewicze brzozy, srebrne korą,
Liść sieją złoty w szmaragd traw.
Przez sieć gałęzi modrą morą
Prześwieca nieba skłon i staw.
Pogodą rana lśni polana.
Cisza opieszcza smukłość drew,
Dygotem liści rozszeptana.
Źdźbła trawy kłoni lekki wiew.
Tak cicho jest i słodko wszędy
I tak przedziwny wkoło świat,
Jakbyś przed chwilą przeszła tędy
Musnąwszy trawy skrajem szat.
Przeczytaj resztę wpisu »
4 KomentarzyKategorie wpisu: Felietony tolkienowskie, Lingwistyka tolkienowska, Utwory Tolkiena
06.08.10, 19:11, dodany przez Galadhorn
Dziś swoje 45. urodziny obchodzi jeden z najsławniejszych i najbardziej zasłużonych naukowców tolkienowskich, Carl F. Hostetter (ur. 6 sierpnia 1965 r.). Z tej okazji redakcja Elendilionu składa mu najlepsze życzenia: Alla, Carl – márienna! Nai Eru tye mánata!
Carl pracuje jako programista w Goddard Space Flight Center (NASA) – pasją jego życia jest zaś lingwistyka tolkienowska. Hostetter to kluczowa postać w grupie Elvish Linguistic Fellowship (ELF). Jest autorem licznych artykułów naukowych na temat językoznawstwa, a także wydawcą dwóch czasopism – Vinyar Tengwar (drukowane – link) i Tengwestië (internetowe – link). Hostetter współtworzył też kilka list dyskusyjnych, poświęconych lingwistyce tolkienowskiej, włączając w to Tolklang oraz Elfling. Założył też dwie inne: Lambengolmor w roku 2002 oraz Elfling-d (opozycyjną wobec Elflingu). Razem z Christopherem Gilsonem, Ardenem R. Smithem, Billem Weldenem oraz Patrickiem H. Wynne’m (nazywanymi przez jednych “Elfconnersami”, a przez innych “Zespołem Redakcyjnym” – o tej kontrowersji pisaliśmy tutaj) został on zaangażowany przez Christophera Tolkiena przy porządkowaniu, redagowaniu i wydawaniu pism Tolkiena, które związane były z językami fikcyjnego świata Ardy. Efekty ich pracy znaleźć możemy w pismach Parma Eldalamberon (numery 11-17) oraz w Vinyar Tengwar.
Razem z Verlyn Flieger nasz dzisiejszy Jubilat był redaktorem ważnego zbioru artykułów pt. Tolkien’s Legendarium: Essays on The History of Middle Earth (Greenwood Press, 2000).
Carl to bardzo skromy człowiek. Przytoczmy to znane z listy Elfling zdanie:
Nie zapoczątkowałem E.L.F.-a, nie ruszyłem z VT, nie redagowałem Parmy i nie jestem naczelnym redaktorem lingwistycznych materiałów Tolkiena. Robię po prostu swoje. Przede wszystkim to ja właśnie stałem się tym głupcem, który stał się żywą tarczą naszego zespołu, a wszystko dla dopełnienia i zrealizowania lingwistycznego dorobku Tolkiena.
Brak komentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski, Lingwistyka tolkienowska
06.08.10, 19:00, dodany przez Galadhorn
Źródło: Elendili
Oto spis konwentów miłośników fantastyki, które zawierają w swoim programie elementy tolkienowskie (jeżeli jest to niepewne, zaznaczamy to znakiem zapytania) bądź całe są tolkienowskie (takie konwenty zaznaczamy pogrubieniem). Minione konwenty zaznaczamy kursywą, najbliższy konwent tolkienowski na czerwono, a kolejne na zielono. Dodaliśmy do tej listy odnośniki do stron internetowych, które opisują dany konwent. Lista będzie na bieżąco uzupełniana:
- Pyrkon – 26-28 marca 2010, Poznań Dębiec (witryna :: relacja Nero)
- Dni Fantastyki – 25-27 czerwca 2010, Wrocław (witryna)
- Tolk Folk – 2-3 lipca 2010, Bielawa (informacje)
- Fornost – 9-18 lipca, Żegiestów (witryna)
- Zlot Arda – 20-24 sierpnia 2010, pole namiotowe “Ostry Róg” we wsi Linowno (Zachodniopomorskie) (witryna)
- Tricon (Eurocon) 2010 – 26-29 sierpnia 2010, Cieszyn (witryna)
14 KomentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski
06.08.10, 17:28, dodany przez Galadhorn
Niedługo, 2 września, obchodzić będziemy kolejną rocznicę śmierci naszego ulubionego pisarza, J.R.R. Tolkiena. Ze zbliżającą się śmiercią wiąże się często sprawa testamentu i ostatniej woli. Czy widzieliście kiedyś ostatnią wolę i testament J.R.R. Tolkiena?
W holenderskiej Lejdzie funkcjonuje Sklep Tolkienowski René van Rossenberga – sklep, który jest swoistym Muzeum Tolkienowskim (tu jego odnośnik). W jego zbiorach znajduje się kopie testamentu J.R.R. Tolkiena, które można nabyć za rozsądną cenę około 10 euro. Znaliśmy już z relacji internetowych fragmenty tego testamentu, zwłaszcza te zdania, które dotyczą zadań, jakie spoczęły na synu pisarza, Christopherze Tolkienie:
Upon Trust to allow my son Christopher full access to the same in order that he may act as my Literary Executor with full power to publish edit alter rewrite or complete any work of mine which may be unpublished at my death or to destroy the whole or any part or parts of any such unpublished works as he in his absolute discretion may think fit and subject thereto.
W tłumaczeniu:
Upoważniamy Zarząd Powierniczy aby zezwolić mojemu synowi Christopherowi na pełny dostęp do wyżej wymienionych [dokumentów składających się na mój dorobek pisarski] tak aby mógł on działać jako mój Literacki Wykonawca Woli o pełnej mocy do publikowania, redagowania, zmieniania, napisania na nowo i dokończenia każdej mojej pracy, której nie opublikowano jeszcze w momencie mojej śmierci albo do zniszczenia całości albo jednej lub wielu części niepublikowanych prac, które w absolutnej dyskrecji uznałby on za zasługujące na takie potraktowanie.
Przeczytaj resztę wpisu »
1 komentarzKategorie wpisu: Biografia Tolkiena
06.08.10, 15:28, dodany przez Lord Ya
Już nieraz zapowiadaliśmy różne gry komputerowe i konsolowe, osadzone w Śródziemiu. Ale nie dziś. Są wakacje, pora więc odejść od maszyn i wyjść na dwór… grać w karcianki! A okazja ku temu taka, że niedawno pojawiła się w Sieci zapowiedź najnowszej gry karcianej na podstawie Władcy Pierścieni zatytułowanej The Lord of the Rings: The Card Game. Zaraz, zaraz. Czy czegoś takiego aby już nie było? A było, przy okazji filmów pojawiła się gra mocno wzorowana na Śródziemiu PiDżeja, w której nie dość, że wszelkie obrazki pochodziły żywcem z filmu, to postacie i wydarzenia nawiązywały bardziej do tych filmowych niż książkowych (w stylu “Arwen: +5 do walki z Nazgulami” i “Tarcza: Dołącz do dowolnego Legolasa by dać mu +3/+2 do poruszania się po wszystkich kontrolowanych przez ciebie schodach”). Jak będzie z nową grą? Zobaczmy.
Przeczytaj resztę wpisu »
1 komentarzKategorie wpisu: Gry tolkienowskie
← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →
