Aktualności ze świata miłośników twórczości Tolkiena

Medal Bodleya dla Christophera Tolkiena!

Źródło: Bodleian Libraries

chtolkien1Urodzony w 1924 Christopher Tolkien, znany syn słynnego pisarza, został niedawno odznaczony Medalem Bodleya, najwyższym wyróżnieniem, które przyznawane jest przez uniwersytecką Bibliotekę Bodlejską w Oksfordzie. Christopher Tolkien od czterdziestu lat zajmuje się porządkowaniem, edytowaniem i wydawaniem pism J.R.R. Tolkiena – dzięki jego pracy bogaty dorobek Profesora stał się dostępny wszystkim miłośnikom jego literatury i wyobraźni.

Christopher Tolkien przy tej okazji powiedział: „Chociaż nigdy nie oczekiwałem nawet zbliżonego wyróżnienia, jest mi szczególnie miło otrzymać Medal Bodleya, bo potwierdza on szczególne znaczenie kreacji literackiej mojego ojca i przyznaje właściwe miejsce badaczom tolkienowskim w społeczności Rzeczpospolitej Uczonych.  Dla mnie szczególne znaczenie ma fakt, że nagroda pochodzi od samej Biblioteki Bodlejskiej, w której zarchiwizowano większą część rękopisów mojego ojca i z którą wiążą się moje własne szczęśliwe wspomnienia”.

Biblioteka Bodlejska (The Bodleian Libraries) mieści największą na świecie kolekcję oryginalnych rękopisów Tolkiena i jego rysunków. Archiwa Tolkiena mają w niej swoje miejsce od 1979. Ostatnim złożonym w nich depozytem jest rzadka mapa Śródziemia z notatkami J.R.R. Tolkiena (pisaliśmy o niej tutaj), która trafiła do Biblioteki w maju tego roku. Biblioteka Bodlejska przygotowuje obecnie wielką wystawę tolkienowską, która zostanie otwarta w Weston Library w 2018.

Wyprawa Tolkienowska 2016
w relacji Magdaleny Słabej

Najpierw spójrzmy na tę niezwykłą mapę… Wykonała ją autorka świetnej relacji z ostatniej tolkienowskiej podróży Elendilich.

mapa_magdaChcemy dziś wspomnieć naszą tegoroczną Tolkienowską Wyprawę do Szkocji i Północnej Anglii Śladami Tolkiena (zapowiadaliśmy ją między innymi tutaj), bo trwają już przygotowania do kolejnej wyprawy – za rok w maju wybieramy się do Anglii i Kornwalii Śladami Tolkiena! Najpierw zachęcamy Was do obejrzenia zdjęć z tego wyjazdu, które w sieci prezentuje Galadhorn:

Wyprawa Tolkienowska 2016 – fotografie

Ale teraz dopiero mamy dla Was rewelację! Już od dłuższego czasu można w sieci przeczytać świetną, dokładną, emocjonującą relację z naszej przygody na blogu Magdaleny Słabej w portalu „Wszystko co najważniejsze”. Magdalena przedstawia się jako „prawniczka, Warszawianka, fanka wycieczek, zapamiętała miłośniczka Tolkiena, muzyki dawnej i kina europejskiego”. Dla nas Magda jest przede wszystkim radosną, pełną pomysłów, entuzjazmu i dobroci Kompanką naszych tolkienowskich ekapad. Jej profil na Twitterze jest niezastąpionym źródłem informacji, z którego czerpiemy całymi garściami na facebookowych stronach Elendilionu.

Magdalena napisała swoją relację w trzech częściach. Zapraszamy Was dziś do lektury tekstu Magdaleny pt. „Ćwiczenia z obecności czyli Wyprawa Tolkienowska 2016”.

______________

Część I

Tak to jest, gdy człowiek zadomawia się w dwóch miejscach świata.

Wyjazd okazuje się powrotem. Między jednym a drugim punktem na mapie wypada droga, raz krzywa, raz prosta, ale zawsze w dobrym towarzystwie, choć właściwie pokonywana samotnie. Nowe miejsca, w których wizyta jest tak długo oczekiwana, wydają się interesująco znajome. Historie zaczynają się powtarzać. I dla każdego są to inne historie. Wyprawa długo planowana, związana z wielkimi oczekiwaniami, jest mitem, zanim się zaczyna. To trochę tak, jakbyśmy jechali kręcić film na wyspie. Każdy wchodzi w rolę i gra z całych sił, jak umie najszczerzej, realizując scenariusz, który uważa za napisany, choć go nie czytał, ale jednocześnie rozważa wybór pomiędzy odegraniem roli a byciem odtwarzaną postacią. Może to dlatego, że w Livingston czeka na nas „Liść dzieło Niggle’a” przeniesione na teatralną scenę i boimy się, czy ta adaptacja może się udać, tak jakby to od nas osobiście zależało powodzenie tego przedstawienia? [czytaj dalej]

relacja1

Fot. Ryszard „Galadhorn” Derdziński

______________

Część II

Dla członka The Tolkien Society miasto Leeds jest miejscem corocznego Tolkienowskiego Seminarium. Tegoroczne odbywa się w Hilton Leeds City na Neville Street w niedzielę 3 lipca i jest poświęcone setnej rocznicy udziału Tolkiena w bitwie nad Sommą. Jako główni prelegenci występują między innymi autorzy opracowania „A Secret Vice”, czyli Dimitra Fimi z Uniwersytetu Cardiff oraz dr Andrew Higgins. Wykłady są poświęcone śmiertelności i nieśmiertelności, mowa między innymi o postawie Tolkienowych bohaterów w obliczu śmierci własnej i bliskich, o radosnym smutku we „Władcy Pierścieni”, o celtyckich inspiracjach w modelu reinkarnacji na przykładzie Glorfindela, o przejściu ? transmisji jako ucieczce od śmierci w dziełach Tolkiena oraz o filologicznych eksploracjach wymyślonych przez Tolkiena słów na oznaczenie życia i śmierci. Seminarium zawsze towarzyszy innmoot, czyli spotkanie w pubie w poprzedzający to wydarzenie wieczór. [czytaj dalej]

relacja2

Fot. Ryszard „Galadhorn” Derdziński

______________

Część III

Jak tu zwiedzać Edynburg, najpiękniejsze miasto Europy, po takich przeżyciach?!

Można zrobić tak.

Po grupowym portrecie pod zamkowym wzgórzem należy wejść na to wzgórze i znaleźć bar podający fish and chips oraz cydr. Gdy wychodzę na ulicę zadowolona po dobrym posiłku w kompletnie pustej restauracji, spotykam dudziarza w zielonym kilcie, grającego dla przechodniów, szczególnie dla pewnej małej dziewczynki, zaczarowanej może nie tyle muzyką, co samym zainteresowaniem ze strony dudziarza.

Potem należy pójść na Royal Mile, ulicę w samym sercu Starego Miasta rozciągniętą między Zamkiem a pałacem Holyrood, aby zakupić elegancki szaliczek z kaszmirowej wełny. Dostarcza mi to dużej przyjemności obcowania z lokalnym rękodziełem oraz anglojęzyczną sprzedawczynią o hinduskiej urodzie, którą rozumiem bez problemu nawet wtedy, gdy przekazuje mi całą dostępną wiedzę na temat ręcznego prania kaszmiru. [czytaj dalej]

relacja3
Fot. Ryszard „Galadhorn” Derdziński

______________

Październikowe spotkanie tolkienowskie w Katowicach

Holenderskie Geldrop z tolkienowskimi nazwami ulic, instrukcja obsługi spotkań i parametry obronne biblioteki, historycznie poprawne do bólu planszówki, smoki kontra fizyka, koty kontra fizyka, potrawy opisane na kartach książek Tolkiena, ciasto ze śliwkami a sprawa krasnoludzka, egzotyczne specjały na stołach hobbitów czy motywy grecko-rohańskie w tolkienowskiej kolorowance – to tylko część tematów poruszonych na wrześniowym spotkaniu Sekcji Tolkienowskiej Śląskiego Klubu Fantastyki i sympatyków. A warto wspomnieć, że było to wyjątkowo liczne spotkanie. Pełną relację przeczytanie na Forum Elendili. A tymczasem zapraszamy na kolejne spotkanie, które odbędzie się w sobotę, 15 października, na godzinę 14.00. Tym razem, z powodu imprezy mangowej w Klubie, spotkanie odbędzie się w Kluboczajowni Teoria (Katowice, ulica Dworcowa 13).

Wydarzenie na Facebooku: https://www.facebook.com/events/649133715264645/

J.R.R. Tolkien, Opowieść o Kullervo
– polska premiera w listopadzie!

akseli_gallen-kallela_-_kullervo_cursing_-_google_art_projectWydawnictwo Prószyński i S-ka przygotowało dla nas niezwykłą niespodziankę. 8 listopada b.r. ukaże się w przekładzie Agnieszki „Evermind” Sylwanowicz Opowieść o Kullervo J.R.R. Tolkiena (z komentarzem redakcyjnym prof. Verlyn Flieger) – tolkienowska premiera na rynku anglojęzycznym w ubiegłym roku. Dane książki:

ISBN: 978-83-8097-024-3
Tytuł oryginału: The Story of Kullervo
Data wydania: 08.11.2016
Format: 147mm x 208mm
Liczba stron: 272
Cena detaliczna: 39,90 zł

Niestety nie znamy jeszcze formy okładki (my prezentujemy obraz „Klątwa Kullervo” fińskiego malarza, Akseli Gallen-Kalleli), ale na pewno będzie ona utrzymana w stylu dotychczasowych okładek tolkienowskich u Prószyńskiego (czyli bardzo atrakcyjnych, autorstwa Bartłomieja Błaszkiewicza). Na stronach Prószyńskiego czytamy:

(…) to niepublikowana dotąd opowieść fantastyczna J.R.R. Tolkiena. Jej bohater jest chyba najmroczniejszą i najbardziej tragiczną spośród wszystkich stworzonych przez niego postaci. ?Nieszczęsny Kullervo?, jak nazywał go Tolkien, wychowuje się w gospodarstwie swego wuja Untamo, który zabił mu ojca, porwał matkę, a w dzieciństwie trzy razy usiłował pozbawić go życia. Trudno się dziwić, że młody chłopak wyrasta na pełnego gniewu i goryczy samotnika ? kocha go tylko siostra Wan?na, a strzegą magiczne moce czarnego psa Mustiego. Untamo, choć sam też włada czarami, boi się bratanka i sprzedaje jako służącego kowalowi Asemo. Kullervo zaznaje tam nowych upokorzeń ze strony żony kowala i w odwecie doprowadza do jej śmierci. Postanawia powrócić do domu i wywrzeć zemstę na zabójcy swego ojca, jednak okrutne przeznaczenie kieruje go na inną, mroczną ścieżkę i prowadzi do tragicznego finału.

Tolkien stwierdził, że ?Opowieść o Kullervo? była zalążkiem jego pierwszych prób tworzenia własnych legend. Niewątpliwie Kullervo był pierwowzorem Túrina Turambara, tragicznego bohatera ?Opowieści o dzieciach Húrina?, jednej z najbardziej przejmujących historii składających się na legendarium ?Silmarillionu?. Odczytana z rękopisu Tolkiena i opublikowana tu wraz z notatkami autora oraz jego szkicami na temat fińskiego eposu ?Kalevala?, który stanowił główne źródło inspiracji pisarza ? ?Opowieść o Kullervo? okazuje się jednym z najważniejszych, choć głęboko ukrytych fundamentów wykreowanego później przez Tolkiena świata. Jej związki z głównymi dziełami autora ?Władcy Pierścieni? przedstawia w szkicu, dołączonym do zredagowanych przez siebie materiałów, Verlyn Flieger, znana badaczka twórczości Tolkiena.

Ballada o Aotrou i Itroun
– premiera tolkienowska listopada

Za wielkim morzem, pośród drzew
Brytanii, słychać wiatru śpiew,
fale o kamień tłuką się,
o jaskiń zrąb, Brytanii brzeg.

[początek utworu w tłumaczeniu J. Drzewowskiej, „Adaneth”]

tolkien_aotrou_itrounUtwór Tolkiena pt. The Lay of Aotrou and Itroun (ang. lay to ‚ballada’) jest utworem poetyckim złożonym z 508 wersów, który powstał w 1930, a opublikowano go w czasopiśmie Welsh Review in grudniu 1945. Imiona Aotrou i Itroun to bretońskie (język bretoński jest spokrewniony z walijskim – oba są związane z dziejami celtyckich Brytów) określenia ‚pana’ i ‚pani’. Tolkien wzorował swój poemat na „bretońskich balladach”, które były popularne w średniowiecznej literaturze angielskiej w XII w. Jak można go streścić. Jest to smutna opowieść, w której ścierają się cnoty epoki heroicznej i rycerskiej z wartościami chrześcijańskimi w kwestii instytucji małżeństwa.

Głównym źródłem mogła być dla Tolkiena pieśń znana jako Le Seigneur Nann et la Fee. Utwór został opublikowany tylko raz – w 1945 w piśmie The Welsh Review. Od tego czasu był trudny do znalezienia w archiwach. Na szczęście wydawnictwo HarperCollins planuje wydać ten utwór. Premiera książkowa z tekstem Tolkiena i komentarzem znanej badaczki Profesora, prof. Verlyn Flieger ukaże się już 3 listopada b.r.!

tuor-pl

Ale utwór ma też własną polską historię tłumaczenia i edycji. Polscy tolkieniści mogą go znać dzięki naszemu czasopismu Simbelmynë. Jesienią 2005 r. w numerze 24 tego tolkienowskiego periodyku opublikowaliśmy Balladę o Aotrou i Itroun w świetnym przekładzie Joanny „Adaneth” Drzewowskiej z jej komentarzem dotyczącym tłumaczenia, z ilustracją wykonaną specjalnie dla Simbelmynë przez uznaną niemiecką artystkę Anke Eissmann (zobacz stronę artystki) oraz z trzema innymi ilustracjami Macieja Wygnańskiego, a także z artykułem Ryszarda „Galadhorna” Derdzińskiego „J.R.R. Tolkien i bretońskie lais, czyli o odnowieniu pewnej tradycji literackiej”. W listopadzie na naszych stronach opublikujemy reedycję tego numeru Simbelmynë w formie pliku pdf!

Wakacyjne spotkanie tolkienowskie w Katowicach

Już za tydzień, w sobotę 6 sierpnia o godzinie 14.00, w Śląskim Klubie Fantastyki (mieszącym się przy ulicy A. Górnika 5) odbędzie się wakacyjne spotkanie Sekcji Tolkienowskiej i sympatyków. Tradycyjnie w planach są rozmowy na tematy wszelakie, choć zwykle wychodzące od Tolkiena, lub o niego zahaczające. Nie zabraknie również ciastek i herbaty. Serdecznie zapraszamy, niezależnie od stopnia tolknięcia. Aby zachęcić do przyjścia, prezentujemy sprawozdanie z poprzedniego spotkania, autorstwa Marigold (oryginalnie opublikowane na Forum Elendili):

Tym razem przyjęła nas gościnna biblioteka (nr 30) na Rybnickiej w Katowicach. Spotkaliśmy się w sali, w której do końca lipca pokazywana jest część naszej wystawy tolkienowskiej z Biblioteki Śląskiej, a spotkanie zasadniczo było poświęcone rozmowie o smokach u Tolkiena. Czy pamiętacie takiego smoka jak Skat? Albo to, że smoków było wiele rodzajów, które można pogrupować w kilka kategorii: pełzające, chodzące i latające, zimne plujące jadem i gorące zionące ogniem? I to, że Glaurung nie miał skrzydeł… Eliriena przeczytała fragment wywiadu z dźwiękowcem pracującym przy Hobbicie, który opowiadał z jakich składowych zmiksował ryk Smauga, otóż: dziesięć warczących aligatorów i przetworzony głos córki ;).

Drugą częścią spotkania były warsztaty tworzenia smoków (nie, nie przenieśliśmy się do lochów Angbandu), został narysowany szablon cielska i skrzydeł smoka, który następnie posłużył do wycięcia elementów smoka z kartonu, kartonowe części zostały posklejane, druciki posłużyły jako linki napinające skrzydła i już po dwóch godzinach pod sufitem sali bibliotecznej zawisły kolorowe latające gady.

Tolkien na Kapszlaku

13516328_10154955674123662_1440565938760356743_nPo naszym artykule Wakacje z Tolkienem napisał do nas brat Kacper z Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów z informacją o jeszcze jednym wakacyjnym tolkienowskim wydarzeniu. Rekolekcje z Władcą Pierścieni, bo o nich mowa, to skierowane młodzieży z gimnazjów i szkół średnich rekolekcje oparte na fabule dzieła Tolkiena, organizowane właśnie przez Kapucynów. Odbędą się w terminie 3-8 lipca w Pyzówce koło Nowego Targu. Zatem oprócz rekolekcyjnej atmosfery skupienia nie zabraknie wędrówek po górach. Więcej szczegółów na http://kapszlak.kapucyni.pl/wakacje-2016/rekolekcje-z-wladca-pierscieni.

Wakacje z Tolkienem

Dziś kończy się rok szkolny, dla wielu rozpoczynają się w wakacje. Czy w tym czasie można zrobić coś tolkienowskiego? Pewnie, każdy czas jest dobry na coś tolkienowskiego. Jednak wakacje są o tyle istotnym czasem, że mamy w Polsce kilka sporych imprez, podczas można spotkać się razem z innymi miłośnikami twórczości Profesora i wspólnie spędzić czas w duchu Śródziemia. Chcielibyśmy przedstawić Wam cztery główne wydarzenia tego rodzaju.

Tolk-Folk

TF_2016_Dagor_Bragollach_LOGO_HD-877x1024Pierwszy na liście jest Tolk-Folk – ta odbywająca się już po raz 18 impreza przyciąga do Bielawy w Górach Sowich rzesze tolkienistów. I chyba najbardziej o to w niej chodzi – o spotkanie, wspólną zabawę niż o konkretny program i zajęcia. Co oczywiście nie znaczy, że tego nie ma. Każdy może zgłosić swoje pomysły i poprowadzić jakiś punkt programu (w zamian za zniżkę na akredytację). Jest też stały element: wystawiana w plenerze inscenizacja jakiegoś fragmentu historii Śródziemia. Co dwa lata inscenizacja przybiera postać bitwy. Tak właśnie będzie w tym roku, tematem XVIII Tolk-Folku jest Dagor Bragollach, Bitwa Nagłego Płomienia. Nie zabraknie też konkursów, prelekcji czy warsztatów. I przede wszystkim, spotkań z innymi miłośnikami Tolkiena.

Tegoroczny Tolk-Folk odbędzie się od 11 do 17 lipca, tradycyjnie w Bielawie.

Pomocne linki:
Strona Tolk-Folku
Tolk-Folk na Facebooku
XVIII Tolk-Folk jako wydarzenie na Facebooku

Ennorath

541469_537285109636074_55793814_nChronologicznie następny jest Zlot Ennorath, organizowany przez Stowarzyszenie Miłośników Śródziemia. Ta impreza przybiera postać fabularnej gry terenowej (lub też LARP-u) – każdy graczy odgrywa wymyśloną przez siebie postać ze Śródziemia, reprezentującą jedno z Plemion, które z kolei należą do jednej z dwóch frakcji: Wolne Plemiona i Siły Ciemności. Co roku ustalany jest jakiś scenariusz, który w którym uczestniczy próbują poprowadzić swoją drużynę do zwycięstwa. Wybór Plemienia to istotna sprawa i wymaga pewnych przygotowań, przede wszystkim wykonania stroju, który pomoże przenieść się w klimaty Śródziemia. Poza tą grą nie brakuje konkursów, turniejów i zabaw, by nawet osoby z przeciwnych frakcji choć przez moment miały szansę na zbratanie się.

Tegoroczny Zlot Ennorath odbędzie się od 28 lipca do 1 sierpnia w Zarzęcinie.

Pomocne linki:
Strona Ennorath
Ennorath na Facebooku
Ennorath 2016 jako wydarzenie na Facebooku

Fornost

574841_444297132253854_925643488_nPoczątków Fornostu można szukać w rozgrywanych na Tolk-Folkach LARP-ach. Wkrótce jednak organizatorzy, Stowarzyszenie Miłośników Literatury Fantasy Rangers of the North, zdecydowali się na spróbowanie sił w czymś samodzielnym i tak narodził się ten konwent LARP-owy. Na każdą edycję składa się kilka gier, które niekoniecznie rozgrywają się w Śródziemiu, ale punkt kulminacyjny i jednocześnie wizytówka imprezy – dwudniowa gra główna – rozgrywa się właśnie w Śródziemiu. Tym razem będzie to Bitwa o Shire. Zadaniem uczestników będzie obronić Shire oraz Bree przed armiami sił ciemności prowadzonymi przez smoka. Lub pomóc tym armiom, jeżeli odgrywać będą postać po drugiej stronie barykady. Oprócz LARP-ów na uczestników czekają też inne rozrywki, konkursy i turnieje.

Tegoroczny Fornost odbędzie się od 30 lipca do 7 sierpnia w Łutowcu.

Pomocne linki:
Strona Fornostu
Fornost na Facebooku
Fornost 2016 jako wydarzenie na Facebooku

Zlot Arda

1010112_10153864392435531_663111714_nNajpóźniej, bo prawie w połowie sierpnia, odbywa się Zlot Arda, który w tym roku dobywać się będzie już po raz trzynasty. Również jest to fabularna gra terenowa, podczas której uczestnicy odgrywają postać ze Śródziemia i działają w ramach swojego plemienia. Tematem gry będzie wielki turniej rycerski zorganizowany w Eregionie w 2970 TE z okazji 300 rocznicy zasadzenia pierwszego fajkowego ziela. Oczywiście, każe z plemion będzie miało do odegrania jakąś rolę w turnieju. Wiadomo jednak, że nie zabraknie wspólnych zmagań i konkursów, takich jak rzut kłodą, pokaz siły, konkursy wiedzy o Śródziemiu i o Ardzie czy hobbickie zagadkach. Poza grą fabularną odbędzie się też część integracyjnej: prelekcje, warsztatóy (zielarstwo, kuglarstwo, śpiew czy taniec irlandzki) i wspólne ogniska.

Tegoroczny Zlot Arda odbędzie się od 11 do 15 sierpnia w Krzeczkowie koło Świebodzina.

Pomocne linki:
Strona Ardy
Arda na Facebooku
Arda 2016 jako wydarzenie na Facebooku

Tolkien. Władca Wyobraźni. Wystawa w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Katowicach

2016-06--30-tolkienFilia nr 30 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach (ul. Rybnicka 11) i Śląski Klub Fantastyki zapraszają na wystawę Tolkien. Władca Wyobraźni. Wystawa jest dostępna do oglądania od poniedziałku 6 czerwca do niedzieli, 31 lipca, w godzinach pracy biblioteki. Do zobaczenia są tolkienowskie zbiory Śląskiego Klubu Fantastyki, z których część pokazana była w Bibliotece Śląskiej rok temu podczas wystawy Tolkien – Zadziwiająca Podróż z okazji 30-lecia Sekcji Tolkienowskiej Śląskiego Klubu Fantastyki (o tamtej wystawie pisaliśmy tu).

Dodatkowo 25 czerwca (sobota) o godzinie 12.00 odbędzie się spotkanie Sekcji Tolkienowkiej Śląskiego Klubu Fantastyki, organizowane pod hasłem O smokach u Tolkiena.

Czerwcowe spotkanie tolkienowskie w Katowicach

Tolkienowska Wyprawa do Szkocji, przedstawienie Leaf by Niggle, bryła cukru o smaku mięty, najdawniejsza historia Sekcji Tolkienowskiej Śląskiego Klubu Fantastyki (kiedy jeszcze formalnie nie była sekcją) oraz koty – to tylko niektóre z tematów, które poruszyliśmy podczas majowego spotkania Sekcji Tolkienowskiej ŚKF-u oraz sympatyków. I już dziś zapowiadamy kolejne spotkanie, na które zapraszamy wszystkich mniej lub bardziej tolkniętych z Katowic i okolic. Spotkanie odbędzie się w sobotę, 4 czerwca, o godzinie 14.00 w siedzibie Śląskiego Klubu Fantastyki (Katowice, ul. A. Górnika 5). Zapraszamy.

← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →