21.02.11, 20:50, dodany przez Galadhorn
W Niedokończonych opowieściach, w tekście “Opisanie Wyspy Númenóru” (z ok. 1965 r.) czytamy:
W pobliżu środka wyspy [Númenóru] wypiętrzała się wysoka góra zwana Meneltarma (Kolumna Niebios), miejsce oddawania czci Eru Ilúvatarowi. (…) Każdego roku na szczycie król tylko trzykrotnie przemawiał: witając nowy rok w Erukyermë [niektórzy odczytują Eruhyermë] w pierwszych dniach wiosny, zanosząc modły do Eru Ilúvatara w Erulaitalë w połowie lata i czyniąc dziękczynienie w Eruhantalë z końcem jesieni.
Badacze tolkienowscy różnie lokują w kalendarzu wiosenne święto Erukyermë ‘Modlitwę [do] Jedynego’. Leonid Korablew mówi tu o równonocy wiosennej (21 marca), ale bardziej prawdopodobne jest, że “pierwsze dni wiosny” umieszczano na przełomie naszego lutego i marca (prawdziwe przedwiośnie). Na forum Elendilich zaproponowałem datę 22 lutego (= 21 Coirë, czyli mniej więcej środek elfickiego ‘przedwiośnia’; patrz Dodatek D do Władcy Pierścieni i wpis na forum Elendilich). Czy to zatem teraz? Właśnie w ostatnich dniach luty stał się bardzo srogi, ale w ubiegłym roku o tej porze pogoda się poprawiła, pojawiło się słońce i zaczęły topnieć śniegi ciężkiej, mroźnej zimy.
Co działo się w dniu Erukyermë w Númenórze? Król wchodził tego dnia pieszo na szczyt Meneltarmy, a za nim postępował tłum ludzi ubranych na biało i przybranych girlandami. Wszyscy zachowywali święte milczenie. Nad zebranymi polatywali Świadkowie Manwego, trzy orły, które były jedynymi mieszkańcami sanktuarium Jedynego Boga w Númenórze. Tuż po Erukyermë w roku 883 Drugiej Ery król Tar-Meneldur, szósty władca Númenóru, oddał swoje Berło synowi, Aldarionowi. Ponieważ Erukyermë pokrywało się z Nowym Rokiem w Númenórze, domyślamy się, że istniał tam odrębny kalendarz religijny, który nie pokrywał się z oficjalnym kalendarzem państwowym. Wiemy bowiem, że Edainowie z Zachodu rozpoczynali każdy rok w dniu przesilenia zimowego.
Źródło grafiki: Ennorath
1 komentarzKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia
06.02.11, 11:45, dodany przez Galadhorn
W kalendarzu gregoriańskim najbliższy rok przestępny, ten, w którym luty ma 29 dni, to rok 2012. Zgodnie z Reformą Naszego Kalendarza (RNK) Hobbici z Shire’u rok przestępny przeżywają właśnie teraz, bo gregoriański 2011 = 1488 r. Ery Shire’u, czyli 67 r. Czwartej Ery. Pamiętajmy, że dzisiejsze niebo nad naszymi głowami to dokładnie to samo niebo, które mieszkańcy Ponownie Zjednoczonego Królestwa pod berłem Elessara widzą w 67 r. CE.
Kalendarz gregoriański wprowadzono za pontyfikatu papieża Grzegorza XIII w 1582. Reforma ta niwelowała opóźnienie narastające w kalendarzu juliańskim od 46 r. przed Chrystusem przez usunięcie dziesięciu dat dziennych. Wprowadzono też nowe zasady dotyczące lat przestępnych (patrz niżej). Lata przestępne istnieją w kalendarzu gregoriańskim (wcześniej w juliańskim) i w kalendarzach Śródziemia po to, żeby korygować narastające przez wieki opóźnienie związane z tym, że nasze ludzkie rachuby i rzeczywisty ruch Ziemi wokół Słońca nie pokrywają się idealnie: rok astronomiczny ma mniej więcej 356 dni, 5 godzin, 48 minut, 46 sekund (Dodatek D w III 503).
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Lingwistyka tolkienowska
06.02.11, 09:30, dodany przez Galadhorn
Zima, przełom stycznia i lutego. Ważny czas we wczesnej mitologii J.R.R. Tolkiena, tej z czasów Księgi Zaginionych Opowieści. Kiedy Tolkien w drugiej dekadzie XX w. tworzył zręby swoich języków i swojej mitologii, w okresie młodzieńczego zakochania i narzeczeństwa z Edith Bratt, nakreślił szkic elfickiego kalendarza (jakże odmiennego od tego, który znamy z Władcy Pierścieni, Dodatku D), w którym po święcie Turuhalme (pisaliśmy o nim tutaj) następują kolejne elfickie miesiące nowego roku. Tolkien chciał w tych miesiącach zaznaczyć ważne dla siebie daty: własnych urodzin (3 stycznia), urodzin Edith (21 stycznia) i urodzin brata Hilarego (17 lutego).
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Kalendarium Śródziemia
22.01.11, 10:44, dodany przez Galadhorn
W Boże Narodzenie 2010 (w gregoriańskiej rachubie naszych czasów) zaczął się kolejny rok w Śródziemiu. O tym, że niebo nad Europą Anno Domini 2011 to to samo niebo, które mieszkańcy Śródziemia widzą w roku 67 Czwartej Ery, czyli w 1488 wg kalendarza Shire’u i o tym, jak łatwo znaleźć drogę do Ardy, przeczytacie w poniższym felietonie. Ten astronomiczny felieton jest jednocześnie “manifestem” Reformy Naszego Kalendarza, która obejmuje już obecny rok… Lektura uzupełniająca: “Gdybyśmy żyli po Wojnie o Pierścień…” (Elendili).
Na zdjęciu powyżej częściowe zaćmienie słońca z 4 stycznia b.r. (10 afteryule’a 67 CE). Fotografia autorstwa felietonisty.
Wstęp
Gdy spoglądasz na czyste zimowe niebo, rozpoznając piękno jego gwiazdozbiorów, najjaśniejsze gwiazdy i mgławice, i gdy wysilisz mocniej wyobraźnię, masz okazję zachwycić się rzeczywistym niebem Śródziemia. Niebo nad nami w roku 2011 to to samo niebo, które mieszkańcy Śródziemia oglądają w roku 67 Czwartej Ery.
Mogę zaproponować Ci szczególny sposób przenoszenia się w wymiar Śródziemia. Popatrz w mrok naszej nocy, potem podnieś oczy na gwiezdne niebo, wyobraź sobie, że to jest to samo niebo, które widzą mieszkańcy Śródziemia, a potem zniż wzrok, spójrz wokół siebie. Co widzisz?
Przeczytaj resztę wpisu »
11 KomentarzyKategorie wpisu: Felietony tolkienowskie, Kalendarium Śródziemia
20.12.10, 09:25, dodany przez Galadhorn
Przypominamy o grudniowych i styczniowych datach, które upamiętniają Tolkiena i łączą nas ze Śródziemiem. Poniżej pisaliśmy o 3 stycznia 2010 r., czyli urodzinach J.R.R. Tolkiena (byłyby to jego 118. urodziny). Z tej okazji zapraszamy do Tolkienowskiego Toastu Urodzinowego. Za to 27 grudnia tego roku mamy św. Jana Ewangelisty, czyli imieniny Profesora.
Dnia 24 grudnia jest Wigilia, czyli czas, gdy do angielskich dzieci przybywa z prezentami Father Christmas (jego listy w interpretacji J.R.R. Tolkiena zna także polski czytelnik).
Okres Świąt Bożego Narodzenia zbiega się jak co roku z przesileniem zimowym (w roku 2010 21 grudnia o godz. 23.38) oraz z Nowym Rokiem w kalendarzu hobbitów. Hobbici obchodzą 6-dniowe Gody (od naszego 20 grudnia do 25 grudnia) z kulminacją 22 i 23 grudnia, w tak zwane Pierwsze Gody (ang. 1. Yule) i Drugie Gody (ang. 2. Yule), czyli Nowy Rok.
Zgodnie z Kalendarzem Imladris (kalendarzem elfów) w grudniu i styczniu mamy porę hrívë (quenya), czyli rhîw (sindarin) – ‘zimę’. W Ponownie Zjednoczonym królestwie Elessara i Eldariona przypadają na ten czas miesiące girithron, narwain i nínui (‘trzęsący z zimna’, ‘nowosłoneczny’ i ‘mokry’).
4 KomentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski, Kalendarium Śródziemia
19.12.10, 08:00, dodany przez Galadhorn
Zbliża się Zimowe Przesilenie (w tym roku astronomiczne przesilenie zimowe przypada 21 grudnia o godzinie 23.38). W dawnej Anglii świętowano tego dnia Yule, festyn światła, który gromadził przy ogniu pogańskich Germanów. W Księdze Zaginionych Opowieści (KZO) dnia tego Elfy miały swoje święto Turuhalmë.
Przeczytaj resztę wpisu »
3 KomentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Utwory Tolkiena
28.11.10, 08:55, dodany przez Galadhorn
Przypominamy Wam tekst z 10 listopada 2007 r.
Oto nadchodzi zima… Jak powiedziałby Elf: Yé, hrissë! Si niquë, samilmë i lossë an i niquitsi lantar menello… (‘O, śnieży! Właśnie pada, mamy śnieg, bo płatki opadają z nieba…’). W wielu regionach Polski zrobiło się dziś naprawdę biało – choć tylko na chwilkę. I choć to dopiero zapowiedź zimy my chcemy dziś mówić o czymś, co wiąże się z zimy końcem – o przebiśniegu… Prezentujemy wiersz Tolkiena o takiej trochę zimowej tematyce. I przypominamy, że elficka zima kalendarzowa rozpocznie się naszego 22 listopada. Warto o tym pamiętać (informacja na podstawie Kalendarza Parmadilich 2007)!
W przedostatnim numerze Parma Eldalamberon (nr 16, 2006, “J.R.R. Tolkien: Early Elvish Poetry and Pre-Fëanorian Alphabets”) otrzymaliśmy wielką gratkę! Oprócz niezwykle ciekawych tekstów poetyckich i kaligrafii Tolkiena z lat 20. zespół redakcyjny zaprezentował nam wersję wiersza Nieninqe z roku… 1955! Jest to zatem utwór w quenya z czasów pisania dodatków do Władcy Pierścieni. Jego słownictwo i gramatyka należą do tego samego okresu koncepcyjnego, który najbardziej interesuje badaczy języków ze świata opisanego w WP i Silmarillionie. Przeczytaj resztę wpisu »
4 KomentarzyKategorie wpisu: Felietony tolkienowskie, Kalendarium Śródziemia, Lingwistyka tolkienowska
21.11.10, 21:41, dodany przez Telperion
Sobota 21 listopada 2010 to dzień 86. rocznicy urodzin Christophera Tolkiena, spadkobiercy i wydawcy dzieł słynnego Ojca. Oto kilka informacji biograficznych na temat Jubilata za The J.R.R Tolkien Companion and Guide, Christiny Scull i Wayne’a G. Hammonda (tom II, str. 1010-1012). O Christopherze dyskutuje się też na forum Elendilich (tutaj).
Christopher John Reuel Tolkien (ur. 21 listopada 1924). Trzeci i najmłodszy syn Ronalda i Edith Tolkienów. Syn Tolkiena otrzymał swoje imie po przyjacielu ojca Christopherze Wisemanie. Jego inicjały na mapach do The Lord of the Rings ‘CJRT’ zawierają imię, które Christopher przyjął na bierzmowaniu – John – ale którego nie zwykł używać. Urodził się w Leeds 21 listopada 1924 roku, dorastał w Oksfordzie. Jako chłopiec, podobnie jak jego bracia, John i Michael, uczęszczał do Dragon School w Oksfordzie, później do Oratory School w Caversham, w Berkshire. Podczas trzyletniej choroby serca, pozostawał w domu, edukowany przez prywatnego nauczyciela. Kiedyś otrzymał w prezencie teleskop i od tego czasu uwielbiał oglądać gwiazdy. Wraz z bratem Michaelem, dzielił również chłopięcą pasję do kolejek elektrycznych.
Przeczytaj resztę wpisu »
5 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Kalendarium Śródziemia
27.10.10, 08:08, dodany przez Galadhorn
Beyond Bree obchodzi w tym roku trzydziestolecie istnienia. O samym nobliwym periodyku pisaliśmy już w naszym serwisie (tutaj; odwiedź też stronę czasopisma). Z okazji okrągłej rocznicy Nancy Martsch, prowadząca pismo, prezentuje nam kalendarz na rok 2011, którego tematyką są Istari, aniołom podobni Mędrcy posłani z Najdalszego Zachodu dla ratowania Śródziemia. W kalendarzu znalazły się grafiki z poprzednich numerów Beyond Bree, ale także prace całkiem nowe. Artyści, którzy zgodzili się na prezentacje grafik pochodzą z całego globu. My mieliśmy wielką przyjemność w skontaktowaniu Nancy z Maciejem Wygnańskim, znanym polskim tolkienistą i artystą tolkienowskim, który swoje prace prezentował w Gwaihirze, Simbelmynë czy w Aiglosie. Autorzy prac w kalendarzu Beyond Bree na 2011 rok to:
Chris Cevasco, David Cremona, George Dunn, James Dunning, Sylvia Hunnewell, Octo Kwan, Nancy Martsch, Jef Murray, Ted Nasmith, Cecile van Zon, Maciej Wygnański oraz Patrick Wynne.
Kalendarz prezentuje prace czarno-białe oraz kolorowe. Podaje też daty gregoriańskie oraz śródziemne, choć bez skomplikowanych przeliczeń charakterystycznych dla kalendarium Elendilionu.
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Nowości wydawnicze
24.10.10, 00:01, dodany przez Galadhorn
Dnia 2 blotmatha (“listopada”; w naszym kalendarzu jest to 24 października) 1419 r. ery Shire’u (3019 r. Trzeciej Ery) Frodo z towarzyszami wrócili na dobre do swojej ojczyzny i poderwali do powstania ludność Shire – przeciw Sarumanowi i jego nowym porządkom. Kolejnego dnia doszło do zwycięskiej bitwy pod Bywater, Saruman upadł i prawdziwie zakończyła się Wojna o Pierścień (Dodatek B do Władcy Pierścieni).
Przeczytaj resztę wpisu »
4 KomentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia
← Późniejsze wpisy · Wcześniejsze wpisy →
