24.12.11, 10:51, dodany przez Telperion
Kochani Czytelnicy, w Wigilię Bożego Narodzenia życzymy Wam nie tylko białych i pokrytych puchem pół, lasów, parków i ulic, ale przede wszystkim radosnych i bardzo pogodnych dni spędzonych z Waszymi rodzinami i bliskimi. Niech Wasze domy wypełnią się salwami śmiechu i gromkim śpiewem kolęd, zapachem pierników i sosnowych gałęzi..
Niecierpliwie wypatrując pierwszej z gwiazd nie zapomnijmy o tych którzy są daleko od nas… A dla tych z Was którzy są w drodze, pamiętajcie że dla wędrowca zawsze jest miejsce przy Elendilionowym stole.
Wesołych Świąt Bożego Narodzenia!
1 komentarzKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia
20.12.11, 00:01, dodany przez Galadhorn
Pojutrze zgodnie z Reformą Naszego Kalendarza zaczynają się kolejne hobbickie Gody (w sumie sześć dni: 29-30 foreyule’a, 1 Yule, 2 Yule, 1-2 afteryule’a czyli nasze 23-28 grudnia z kulminacją w nocy z 25 na 26 grudnia – uwzględniamy przy tym fakt, że mijający rok 67 CE był rokiem przestępnym). W ogłoszeniu Reformy czytamy: “W RNK już zawsze chrześcijańska noc wigilijna (gdy w tradycji angielskiej pojawia się z prezentami Father Christmas) będzie przypadała w ten sam czas, co śródziemna noc Godów, czas przełomu Starego i Nowego Roku w Rachubie Shire’u”. Niedługo zaczynamy 68 rok Czwartej Ery!
Zbliża się zatem najdłuższa noc w roku – noc zimowego przesilenia (ang. Yule, pol. Gody). W wielu rachubach (w tym w starej rachubie Númenoru i w kalendarzu Hobbitów) jest to noc i dzień Nowego Roku. Na podstawie tekstów Tolkiena można domyślić się, jak świętowanie Godów wyglądało na północnym zachodzie Śródziemia. W noc przesilenia (Yule 1. / Yule 2.) Płomienie domowego ogniska (czy np. kominka) wygasza się do maleńkiego płomyka. Z pobliskiego lasu (albo po prostu z dworu) przynosi się Godową Kłodę (ang. Yule Log), którą o północy podsyca się ogień, rozpala się wszystkie możliwe światła i źródła ciepła w domostwie (świece, lampy, kominki). Następuje czas radosnego świętowania, jedzenia smakołyków (np. w Shire śliwkowego puddingu) i picia trunków, rozdaje się prezenty, śpiewa pieśni świąteczne, słucha opowieści (może np. elfowie przypominają Ainulindalë). Być może wierzy się w wielu miejscach, że tego dnia przybywa do domów, do dzieci Dziadek Godowy (ang. Grandfather Yule, ojciec tego, który w Anglii nosi imię Father Christmas. Grandfather Yule jest uosobieniem Świąt w czasach przedchrześcijańskich, gdy Father Christmas patronuje chrześcijańskiemu Bożemu Narodzeniu).
Jest chyba tylko jeden mały opis Godów u Tolkiena. W Hobbicie, str. 226 czytamy:
Nim upłynęła połowa zimy, Gandalf i Bilbo przebyli całą drogę dokoła Puszczy i stanęli na progu domu Beorna. Tu odpoczywali jakiś czas. Zimowe gody spędzili więc w cieple i wesoło. Ze wszystkich stron, z daleka nawet schodzili się ludzie zaproszeni przez Beorna na święta.
Są to więc święta światła, ciepła i zabawy.
Przeczytaj resztę wpisu »
5 KomentarzyKategorie wpisu: Felietony tolkienowskie, Kalendarium Śródziemia
30.10.11, 00:01, dodany przez Galadhorn
W Niedokończonych opowieściach, w tekście “Opisanie Wyspy Númenóru” (z ok. 1965 r.) czytamy:
W pobliżu środka wyspy [Númenóru] wypiętrzała się wysoka góra zwana Meneltarma (Kolumna Niebios), miejsce oddawania czci Eru Ilúvatarowi. (…) Każdego roku na szczycie król tylko trzykrotnie przemawiał: witając nowy rok w Erukyermë [niektórzy odczytują Eruhyermë] w pierwszych dniach wiosny, zanosząc modły do Eru Ilúvatara w Erulaitalë w połowie lata i czyniąc dziękczynienie w Eruhantalë z końcem jesieni.
Badacze tolkienowscy różnie lokują w kalendarzu jesienne święto Eruhantalë ‘Dziękczynienie Jedynemu’. Leonid Korablew mówi tu o równonocy jesiennej (23 września), ale bardziej prawdopodobne jest, że “koniec jesieni” umieszczano na przełomie naszego października i listopada (prawdziwy koniec jesieni, podczas gdy równonoc jesienna jest raczej środkiem jesieni). Na forum Elendilich zaproponowałem datę 23 października (= 1 Hísimë w Rachubie Królewskiej, patrz Dodatek D do Władcy Pierścieni i wpis na forum Elendilich). A zatem to dziś…?
Co działo się w dniu Eruhantalë w Númenórze? Król wchodził tego dnia pieszo na szczyt Meneltarmy, a za nim postępował tłum ludzi ubranych na biało i przybranych girlandami. Wszyscy zachowywali święte milczenie. Nad zebranymi polatywali Świadkowie Manwego, trzy orły, które były jedynymi mieszkańcami sanktuarium Jedynego Boga w Númenórze. Kto wie czy król Elessar nie odnowił tego święta w Ponownie Zjednoczonym Królestwie…
Źródło grafiki: DeviantArt
6 KomentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia
01.07.11, 08:05, dodany przez Galadhorn
Rok 2011 to zgodnie z Reformą Naszego Kalendarza przestępny rok 67 Czwartej Ery (1488 Ery Shire’u). O metodach obliczania ważnych dat tego roku pisaliśmy w lutym (“Rok przestępny…”). Dziś obchodzimy Nadsobótkę (ang. Overlithe)!
W tym roku Hobbici mają rok przestępny – zgodnie z Rachubą Shire’u. Przypuszczamy, że mamy też teraz rok przestępny w Nowej Rachubie, którą z początkiem Czwartej Ery wprowadził Elessar. Dziś właśnie przypada dodatkowy dzień, który i u Hobbitów, i ogólnie w Arnorze i Gondorze ma charakter świąteczny. U Hobbitów nazywa się on Overlithe ‘Nadsobótka’. Zamiast Trzech Letnich Dni mamy ich cztery: 1 Lithe + Dzień Środka Roku + Overlithe + 2 Lithe. Zgodnie z RNK Overlithe przypadnie w tym roku na 1 lipca. Overlithe to dzień szczególnego święta w Shire (III 507).
Naszych Czytelników odsyłamy też do innych tekstów na temat śródziemnych świąt letniego przesilenia: “Pośrodku lata…”, “Wybory Burmistrza!”.
Brak komentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia
21.04.11, 08:54, dodany przez Galadhorn
Dobrych, przepełnionych Nadzieją,
dni Triduum Paschalnego
życzy Redakcja
W związku przeżywanym przez chrześcijan Triduum Paschalnym (na Zachodzie ina Wschodzie wyjątkowo w tych samych dniach) zapraszamy Was do lektury poematu anglosaskiego (staroangielskiego) pt. Sen o Drzewie anonima z VIII w. w mistrzowskim tłumaczeniu Joanny “Adaneth” Drzewowskiej. Utwór pojawił się w Simbelmynë nr 20 z lata 2004 r. Poemat ilustrujemy rysunkami Krzyża z Ruthwell, runicznego zabytku, na którym znalazł się fragment Snu o Drzewie oraz reprodukcją anglosaskiego rękopisu, który zawiera poemat (obie fotografie lepiej widoczne po kliknięciu). J.R.R. Tolkien w latach 30. wygłosił wiele wykładów na temat tego chrześcijańskiego dzieła napisanego w ukochanej przez Profesora staroangielszczyznie (patrz Scull, Hammond The J.R.R. Tolkien Companion and Guide, I 154, 167, 175).
Słuchaj! o śnie opowiem śnionym o północy
gdy ci, co mowę znają zlegli na spoczynek.
Drzewo we śnie widziałem, Drzewo w światło spowite,
wysoko wzrastało wspaniałe Drzewo.
Złotem i klejnotami zakryte w całości,
pięć kamieni drogich w poprzecznej belce tkwiło.
I widziałem przy nim wszystkich Pańskich aniołów
pięknych wieczną pięknością. Nie przybyli
by czcić narzędzie śmierci należnej przestępcy.
Drzewo Zwycięstwa ujrzały duchy niebieskie, a z nimi
ludzie śmiertelni tej ziemi i stworzenie całe.
I ja, choć grzechu winny i grzechem zraniony
widziałem Drzewo Chwały chlubne, radością lśniące,
Drzewo Króla mocnego klejnotami strojne.
Lecz ślady walki zaciętej przez złoto świecące ujrzałem,
krew ran bitewnych po prawej stronie Drzewa
w lęku wielkim, żalem przeniknięty patrzyłem, męstwo Drzewa podziwiając.
A ono w oczach moich odmieniać się jęło,
to krwi wilgocią mokre, to wielkimi skarby
strojne znowu na chwilę, to znowu zranione.
I przemówiło do mnie Drzewo Uleczenia. Pamiętam to dobrze,
choć czas długi minął. Tak mówiło Drzewo:
Przeczytaj resztę wpisu »
2 KomentarzyKategorie wpisu: Biografia Tolkiena, Kalendarium Śródziemia
30.03.11, 00:01, dodany przez Galadhorn
No i nadszedł początek wiosny w rachubie Elfów, w Kalendarzu Imladris! Początek pory Tuilë/Ethuil (o znaczeniu tej nazwy czytaj tutaj) wiąże się w tej rachubie z początkiem kolejnego roku. A zatem mamy dziś Nowy Rok Elfów! W quenya jest to Yestarë ‘Dzień Początkowy’. Który to już coranar (quenya, ‘obieg słońca’) w ich rachubie? Nikt tego dziś nie wie…
Zobaczmy jak wygląda wiosna w Lórien, gdzie również rok dzieli się na sześć pór roku (jak w Rachubie Imladris). Grafika J.R.R. Tolkiena przedstawia drzewa mellyrn (ta forma to liczba mnoga od mallorn) wiosną. Na ziemi leżą jesienne złociste liście, bo drzewa wypuściły już złote kwiecie (nazwa mallorn znaczy ‘złote-drzewo’) – efekt jest taki, że zarówno “dywan”, jak i “strop” lasu złocą się jasno, a “kolumny” pni połyskują srebrzyście.
Dzień Nowego Roku Elfów pokrywa się z 6 astrona (“kwietnia”; “hobbickie” Astron wywodzi się ze staroangielskiego Ēastron. Eostra, inaczaj Ostara, to wiosenna bogini germańska, której powóz ciągnęły jurne wiosenne zające – stąd niemiecki zwyczaj wielkanocny, który znamy też na Śląsku – w Wielkanoc, niem. Ostern, ang. Easter przychodzi do dzieci Zajączek ze słodyczami). W Shire po Wojnie o Pierścień narodził się zwyczaj radosnego świętowania w tym dniu na Urodzinowej Łące w Bag End. Według Reformy Naszego Kalendarza jest to odpowiednik naszego 30 marca.
Radosnego świętowania, Przyjaciele Elfów!
1 komentarzKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia
17.03.11, 14:26, dodany przez Galadhorn
Beannachtaí na Féile Pádraig oraibh! ‘Niechaj błogosławi ci święty Patryk!’.
Dziś dzień św. Patryka! Wpis ten dedykujemy wszystkim miłośnikom Tolkiena w Irlandii, wszystkim miłośnikom Irlandii i Tolkiena w Polsce, ale szczególnie chcemy tym wpisem pozdrowić naszego redakcyjnego Kolegę, Bartka “Telperiona” Opalińskiego, który mieszka w Irlandii, nad groźnym i pięknym Wielkim Morzem Belegaer. Jednocześnie przypominamy Wam inne “irlandzkie” newsy i wpisy w naszym serwisie: “Tolkien inspired by Galway landscape”, “Lato 1954 – Tolkien w Kerry” oraz “An bhfuil Tolkien feicithe agat le deanail?“. We wpisie wykorzystaliśmy grafiki rosyjskiego artysty, Leonida Korablewa.
J.R.R. Tolkien
IMRAM
tłum. Joanna “Adaneth” Drzewowska
(przedruk z Simbelmynë nr 18 z marca 2004)
Poemat J.R.R. Tolkiena zatytułowany Imram (irl. ‘żegluga, wędrówka’) został pierwotnie opublikowany w czasopiśmie Time and Tide z 3 grudnia 1955 r. (gdzie opatrzono go ilustracją-drzeworytem Roberta Gibbingsa przedstawiającą św. Brendana i potężne morskie stworzenia). Po raz kolejny ukazał się on w IX tomie The History of Middle-earth pod redakcją Ch. Tolkiena (str. 296-299).
Gdy wracał przez głębiny mórz,
gdy mgła spowiła toń,
w świetle księżyca, w szumie fal
okręt przewoził go 4
na brzeg irlandzki, tam, gdzie las,
gdzie szarość smukłych wież,
gdzie śpiewa Cluain-ferta dzwon
gdy Galway trzeba strzec, 8
gdzie Shannon płynie ku Lough Derg
pod niebem strojnym w deszcz -
tam święty Brendan przybył, by
zakończyć życia rejs. 12
Przeczytaj resztę wpisu »
Brak komentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Utwory Tolkiena
17.03.11, 09:01, dodany przez Galadhorn
W Kronice Królestw Zachodnich czytamy, o 25 rethe 3019 r. Trzeciej Ery (odpowiednik naszego 20 marca w rachubie gregoriańskiej zgodnie z Reformą Naszego Kalendarza):
Armia otoczona na kopcach żużlu. Frodo i Sam osiągają Sammath Naur. Gollum wyrywa Frodowi Pierścień i spada do Szczelin Zagłady. Upadek Barad-dûr i koniec Saurona (Dodatek A, str. 489, Muza).
Emocjonujący opis tych wydarzeń znajdziecie we Władcy Pierścieni – Powrocie Króla, w księdze VI, w rozdziałach 3 “Góra Przeznaczenia” i 4 “Na polach Cormallen”. To dobra lektura na dzisiejszy dzień. W Ponownie Zjednoczonym Królestwie Upadek Saurona został uświęcony reformą kalendarzową. W nowym kalendarzu rok rozpoczynał się teraz 25 “marca” starego stylu (= 20 marca w naszym kalendarzu gregoriańskim) dla “upamiętnienia upadku Saurona i czynów Powierników Pierścienia” (Dodatek D, str. 511, Muza). Za panowania króla Elessara ta rachuba przyjęła się we wszystkich krajach z wyjątkiem Shire’u, gdzie pozostano przy starym kalendarzu i kontynuowano rachubę Shire’u.
Świętujemy zatem dzisiaj upadek Saurona i upamiętniamy czyny Powierników Pierścienia. Obchodzimy też Nowy Rok (quen. Yestarë, sind. *Orerui) w Ponownie Zjednoczonym Królestwie. Z tej okazji zapraszamy do lektury felietonu sprzed kilku lat (Skruszona Czarna Brama…) i do obejrzenia kilku tolkienowskich “ikon” Sergieja Juchimowa (tu jego witryna internetowa) na dzisiejszy dzień.
7 KomentarzyKategorie wpisu: Kalendarium Śródziemia, Utwory Tolkiena
01.03.11, 20:00, dodany przez Telperion
Przypominamy Wam wpis z 2 marca 2010.
Kap, kap, kap pochlipuje t
opiący się pod dachem Meduseld sopel, na nieszczęście dla niego, a na szczęście dla nas (przynajmniej w większości – nie chcę urazić najwytrwalszych forumowych zimolubów…) zima powoli odpuszcza. Chyba takich śniegów, takich mrozów i takich śnieżnych zasp nie pamiętają nawet najstarsi Hobbici… Odchodzi już w zapomnienie biały krajobraz lasów obarczonych brzemieniem mroźnego puchu, bezkresu bieli i odgłos skrzypiących w śniegach butów. Wraz z zimą kończy się jeszcze jedna przygoda, jeszcze jedna podróż – dla mnie osobiście bardzo sentymentalna… Przedstawiamy Wam kochani ostatnią już z przygotowanych dla Elendilionu prac Thaliona. Przedwiośnie w Rohanie musi być niezwykłe, zapach Simbelmynë i szum wzbierających potoków będzie najpiękniejszą pobudką po długiej zimie…
Dziękujemy Wam za to, że trwaliście z nami tutaj, na Elendilionie nawet w najcięższe śnieżyce…
Thalionie – Hantalë!
Aby zobaczyć niespodziankę kliknij przeczytaj resztę wpisu… Przeczytaj resztę wpisu »
7 KomentarzyKategorie wpisu: Fandom tolkienowski, Kalendarium Śródziemia, Tolkienowski internet, Twórczość fanów
Wcześniejsze wpisy →
Dnia 16 maja obchodzimy dzień św. Brendana! Brendan z Clonfert to postać dość bliska Tolkienowi. 
