Fragment godzinnego filmu telewizyjnego, którego autorem jest biograf Tolkiena, Joseph Pearce. Film nosi tytuł Tolkien’s ‘The Lord of the Rings’: A Catholic World View (“Władca Pierścieni” Tolkiena: katolicki pogląd na świat). Przedstawiony fragment to rekonstrukcja dyskusji między J.R.R. Tolkienem i C. S. Lewisem z nocy z 19 na 20 września 1931, która dotyczyła tego, czy mity są zwykłym kłamstwem, czy też zawierają prawdę. Rozmowa ta stała się ostatecznym przyczynkiem do konwersji Lewisa na chrześcijaństwo. Zobaczmy jak aktorzy grają Tolkiena i Lewisa. A ktoś z naszych Czytelników być może stworzy polskie napisy do tego filmu?

Temu, który powiedział, że mit jest
kłamstwem, nie ma więc wartości, nawet
posrebrzony
Mitofil do mitofoba

(…) Serce człowieka nie jest zbiorem kłamstw,
lecz u Mądrego czerpie wiedzy dar
i wciąż Go woła. Z dawna zabłąkany,
człowiek zgubionym nie jest. Nie utracił,
chociaż w niełasce, danego mu tronu,
szczątki wielkości swej dawnej zachował:
zwierzchność nad światem przez twórczości władzę.
Nie jemu wielbić stworzenia wspaniałość.
Człowiek, Wtór-Stwórca, rozszczepiony blask:
przezeń to z bieli tryska wielość barw,
mnogość odcieni, nieskończoność złożeń
żywych postaci, pośród serc krążących.
W każdej szczelinie świata szczepić baśń
elfów i gnomów, smoczy posiew siać,
z mroku i z blasku bóstwa snuć i splatać
naszym jest prawem, które czy użyte,
czy nadużyte, twa zawsze, niezmiennie:
tworzyć na obraz naszego stworzenia (…).

(tłum. T. A. Olszański)

Rok 1931. Noc z 19 na 20 września. Spotkanie Inklingów w uniwersyteckim Oksfordzie. C. S. Lewis zaprasza Tolkiena na kolację w kolegium św. Marii Magdaleny (Magdalen College). Po kolacji koledzy udają się na spacer wzdłuż rzeki Cherwell, ścieżką Addison’s Walk. Rozmawiają o metaforze i micie. Wtem przerywają, bo “gwałtowny wiatr, który zerwał się zupełnie nagle w spokojny, ciepły wieczór, porwał z sobą tak wiele liści, że zdało się, że spadł rzęsisty deszcz” (z listu C. S. Lewisa z 18 października 1931). Tolkien zmienia kierunek argumentacji. A dyskusja zmienia temat. Dotyczy teraz chrześcijaństwa, różnicy między miłością i przyjaźnią, poezji i książek. Efektem tej rozmowy jest konwersja Lewisa z nieokreślonego teizmu w chrześcijaństwo – z wiary w odległego Boga w wiarę w Chrystusa. Tolkien  rozmowę tę opisze potem w słynnym poemacie filozoficznym Mitopeja, z którego zaczerpnęliśmy fragment otwierający tę prezentację. Dokładny opis zdarzenia znajdziecie w biografii J.R.R. Tolkien. Wizjoner i marzyciel H. Carpentera (rozdział “Jack”).

Znakomity blog Marcina “Lómendila” Morawskiego to miejsce, do którego warto zaglądać. Tolkienista znajdzie tam od czasu do czasu prawdziwe tolkienistyczno-filozoficzne perły – jak omawiany tekst, który świadomie lub nieświadomie, jest nawiązaniem do artykułów, o których pisaliśmy w wiadomości pt. “Tolkienowska ewangelizacja?”. Lómendil – chrześcijanin, filolog i miłośnik Tolkiena – pisze o pojęciu logos spermatikos i o praeparatio evangelica w kontekście mitów pogańskich i baśni – także w ich nowoczesnej formie opowieści z gatunktu fantasy. Czytamy w eseju o tym, jak szukanie rozsianego Logosu, obecności jedynego Boga, czasami przyjmuje karykaturalną formę, kiedy staje się szukaniem na siłę wszystkiego, co da się podciągnąć pod chrześcijaństwo i Ewangelię w dziełach fantasy i science fiction. Lómendil swoich czytelników odsyła w tym miejscu do jakże ważnego eseju Tolkiena O baśniach. I pisze:

Wieża, z której widać morze, rozbierana jest na kamienie, żeby przywołać inne porównanie Tolkiena. A już przy nim zostając: to prawda, że sam Tolkien twierdził, iż Władca Pierścieni jest dziełem religijnym, katolickim – ale jednocześnie czuł wstręt do wszelkiej alegorii, którą z takim upodobaniem i uporem maniaka uprawiają współcześni poszukiwacze rozsianego Słowa. Religia jest we Władcy nieobecna, niewidzialna, jest jak podziemna rzeka wśród gór. Nikt normalny nie będzie rozwalał gór po to, żeby tę rzekę zobaczyć. Ten, kto umie patrzeć, kto umie myśleć, kto umie czuć – pozna, że rzeka płynie głęboko pod górami, nie przestając zachwycać się ich pięknem, i nie próbując za wszelką cenę dostać się do rzeki. Pewne słowa bardziej przemawiają wtedy, kiedy pozostają milczeniem, kiedy je przeczuwamy, kiedy dotykają naszych serc. Elfom drogie jest światło gwiazd, ów półmrok, undómë, zmierzch, w nim dostrzegają więcej piękna niż w pełnym blasku słońca. Zmorą współczesności jest rozłożyć wszystko na kawałki, żeby zobaczyć, jak to działa. Kto psuje jakąś rzecz, żeby lepiej poznać jej istotę, ten zbacza ze ścieżek mądrości, powiedział do Sarumana Gandalf. Wielu dzisiaj piszących o fantasy i science fiction, i fiction w ogóle, zboczyło ze ścieżek mądrości, a przy okazji zabili wiele, wiele piękna w tym i tak brzydkim świecie.

Warto przeczytać cały tekst Lómendila (tutaj). Pod koniec autor bardzo obrazowo tłumaczy, czym jest baśń i jak ważną pełni ona rolę. I że baśni nie wolno mylić z bajką!

Wasze tolkienowskie radio zaprasza już jutro do wysłuchania audycji pełnej muzyki, ciekawych rozmów i karnawałowej atmosfery. Wtorkową audycję 3 stycznia - w dniu 120. rocznicy urodzin J.R.R. Tolkiena - poprowadzą Wasi ulubieni prezenterzy – Tom Goold i DJ Galadhorn! W audycji, która rozpocznie się o 18.00 i potrwa do 23.00 przedstawimy wyniki naszej ankiety na Tolkienowskie Wydarzenie Roku 2011! Będzie też losowanie nagród wśród uczestników głosowania (jeżeli jeszcze nie zagłosowałaś/-eś, zapraszamy do tematu “Wybieramy Tolkienowskie Wydarzenie Roku 2011″).

Oto ramowy program wtorkowej audycji:

17.00 – Muzyka tolkienowska
18.00 – Hymn Elendilich i przywitanie
18.05 – Rozmowa Toma i Galadhorna o wydarzeniach dnia, wydarzeniach roku, minionych Godach i Nowym Roku - w tej części wysłuchamy wyboru muzyki przygotowanego przez Toma Goolda.
19.00 – Ogłoszenie wyników ankiety na Tolkienowskie Wydarzenie Roku 2011; omówienie wyników.
19.30 – Propozycje do Tolkiniętej Listy Przebojów, notowania 3.
20.00 – Tolknięty Koncert Życzeń
21.00 – Toast “Za Profesora!” z naszymi Radiosłuchaczami
21.30 – Muzyka z płytoteki Dzikiego
23.00 – Hymn Elendilich i zakończenie programu.

Z Radiosłuchaczami łączyć się będziemy poprzez Czatownika, czyli czat tolkienowski Niezapominki. Elendili FM zaprasza swoich Słuchaczy do bezpośredniego kontaktu w czasie trwania audycji.

Tolkien i apologia chrześcijaństwa? Śródziemie i głoszenie Dobrej Nowiny? Władca Pierścieni i Kościół katolicki? Co te sprawy mogą mieć ze sobą wspólnego? Kwestia wydaje się dziś kontrowersyjna, ale z faktami trudno dyskutować – dla wielu chrześcijan (w tym katolików) dzieło Profesora Tolkiena to literatura, która po chrześcijańsku niesie pocieszenie. Na internetowych łamach Frondy Aleksander Majewski przedstawił dziś tekst pt. “Tolkienowska ewangelizacja”.  Pisze w nim o dyskretnej katechezie Tolkiena, o obecności Opatrzności w legendarium, oraz o drodze od Hobbita do wiary, którą przeszło wielu chrześcijan, w tym niżej podpisany.

Zapraszamy do lektury artykułu – link. Może dla kogoś będzie to kojąca lektura na czas oktawy Bożego Narodzenia…?

Już po raz drugi organizujemy na naszych łamach konkurs poświęcony J. R. R. Tolkienowi. Na pewno wrócimy do tego autora jeszcze nie raz…

W ramach niniejszego konkursu macie jedno zadanie:

Należy wymyślić propozycje tematów 3 felietonów lub esejów dotyczących twórczości bądź życia J. R. R. Tolkiena, wraz z krótkimi uzasadnieniami (mogą być jednozdaniowe), dlaczego te właśnie zagadnienia uważacie za interesujące.

Nagrodzimy, naszym zdaniem, najciekawsze odpowiedzi. Być może na podstawie Waszych propozycjii powstaną także dotyczące ich teksty?

Ja wybrałem się w odwiedziny do bieszczadzkich Pasterzy Drzew i pokazałem im Wasze zdjęcia… Byli zachwyceni, uparcie domagali się możliwości oceny prac a ja pochopnie zgodziłem się na tą prośbę… Dwa tygodnie później entowie oznajmili, że właśnie wybrali komitet który wybierze entowe jury. Postanowiłem zostawić ich z wyborami, tym bardziej, że na Waszych zdjęciach rozpoznano entiany co – uwierzcie mi – wywołało nie lada poruszenie. Co do wyników, po powrocie okazało się że w międzyczasie spłynęły kolejne maile z punktacją. Jury oceniało zdjęcia w skali od 1 – 10.

Pierwsze miejsce zajęło zdjęcie autorstwa Michała Aegnora Kondrackiego

drugie miejsce zajęła Kamila Ciesielska,

a trzecie miejsce praca Grzegorza Hethridu Gałaszkiewicza

Chcieliśmy wszystkim podziękować za wspólną zabawę, zwycięzcom konkursu serdecznie gratulujemy! Proszę o podesłanie adresu na który wyślemy nagrody książkowe.

Poniżej prezentujemy pozostałe nadesłane na konkurs prace.

Pytanie 1: autorką jest Valeria Kementari

Czy zobaczymy atak Białej Rady na Dol Guldur?

To dość popularne zagadnienie, pytanie było zadawane wielokrotnie w różnych wariantach, między innymi przez Johna Liddle, Tobiego Phillipsa, Seth Donald i innych.

Nie mogę powiedzieć kiedy i gdzie, ale mogę potwierdzić że Biała Rada jak i Dol Guldur znajdą się w filmach. I nie tylko w jednej scenie. Po prostu sposób wizualizacji tego wszystkiego stanowi wyzwanie, na szczęście Alan Lee oraz John Howe szaleją prześcigając się w pomysłach, myślę że powinno wyjść świetnie.

W sumie, by uczcić rozpoczęcie odpowiadania na 20 pytań podzielę się z Wami unikalnym zdjęciem przedstawiającym Białą Radę planującą atak na Dol Guldur! Nawet jeśli obawiacie się spojlerów, nadal uważam że powinniście zerknąć.

Aby zobaczyć Gandalfa, Elronda oraz Galadrielę prezentujących rozmaite zabójcze bronie Elfów kliknij tutaj…

Kolejne pytanie już niedługo…

Źródło: Strona Petera Jacksona na Facebooku

J.R.R. Tolkien interesował się postacią św. Brendana, który żegluje na Zachód w poszukiwaniu Ziemskiego Raju tak, jak żeglowali marynarze w Tolkienowej mitologii. Motyw krainy szczęśliwości na Zachodzie, który obecny jest w legendach o św. Brendanie oraz w mitologii Tolkiena ma swoje źródło w wierzeniach Celtów z Wysp Brytyjskich. Zainteresowania Tolkiena zaowocowały napisaniem poematu Imram, który został pięknie przełożony na polski przez Joannę “Adaneth” Drzewowską . Imram został opublikowany po raz pierwszy w czasach, gdy ukazał się WP, czyli w 1955 r. Brendana Tolkien wspomina też w The Nameless Land (1924-1927) oraz w przypisach do The Lost Road. W The Notion Club Papers znajdziemy wiersz pt. The Death of St Brendan. Związkami między światem Tolkiena a legendami o św. Brendanie zajęła się Norma Roche w artykule “Sailing West: Tolkien, the Saint Brendan Story, and the Idea of Paradise in the West”, Mythlore 17, nr 4 (66), lato 1991.

Sam św. Brendan z Clonfert (wspomnienie 16 maja), jeden z przywódców gaelickiego Kościoła, urodził się w Irlandii około 484 r. Od czasu, gdy święty Patryk przyniósł chrześcijaństwo do Irlandii, życie klasztorne było tam wielce poważane. Brendan został mnichem, szybko zgromadził grono uczniów i założył wspólnotę, której został przeorem. Brendan oddał się też służbie misjonarskiej – przewędrował niemal całą Irlandię, wielką połać Europy, a może nawet przepłynął przez Atlantyk. Klasztory, które założył, stały się ważnymi centrami sztuki i nauki. Popularna legenda Wyprawa św. Brendana (łac. Navigatio Sancti Brendani) opowiada, jak Święty z grupą mnichów w drewnianych łodziach dopłynęli do rajskiej wyspy. Przez stulecia żeglarze oddawali się w opiekę św. Brendana, marząc, że kiedyś i oni odnajdą cudowną wyspę – Wyspę św. Brendana. Zmarł w roku 577 lub 583. Więcej informacji na jego temat znajdziecie tutaj.

Święty Brendan jest dobrym patronem dla chrześcijańskiego zakątka odwiedzanego i tworzonego przez tolkienistów. Fraternitas Sancti Brendani zaprasza.

Ze strony Petera Jacksona

Wydaje się jakby to było całe wielki temu, ale na początku tworzenia filmów The Lord of the Rings, zgodziłem się odpowiedzieć na 20 pytań o powstające filmy przesłanych na stronę Ain’t It Cool. Harry Knowles przepatrzył je i przysłał mi to co wybrał, a ja – najlepiej jak umiałem – odpowiedziałem na nie, mimo że filmy były w tym okresie w bardzo początkowej fazie.

Pomyślałem, że może chcecie zrobić to samo z Hobbitem, używając tej strony na Facebook? Nie ma na co czekać… jeśli jest coś co cichlibyście wiedzieć o filmach, pytajcie (na tej stronie) a my zaczniemy odpowiadać na 20 z nich. Kto wie – jak będziemy się dobrze bawić dlaczego mamy zatrzymać się na 20?

Co ciekawe na stronie reżysera zostawiono już 2400 pytań….. A czego Wy byście chcieli się dowiedzieć o Hobbicie?

Czekamy na 20 odpowiedzi Jacksona.