Aktualności ze świata miłośników twórczości Tolkiena

G-i-P Report: our Rune Quest (H:DoS)


Our reporter tzigi has made this movie frames compilation. Welcome to our Rune Quest (and Tengwar Quest too). Write what you see, what you can read in the comments.

_________________________

G-i-P stands for Gwaith-i-Phethain, ‘The Fellowship of the Word-smiths’€™ or the linguistic website devoted to post-Tolkienian constructions in the ‘reconstructed’€ languages of Middle-earth [link].

Visit us on Facebook

G-i-P Report: runes of Erebor’s Secret Gate

SPOILER ALERT! Our reporter Tzigi has provided us with this picture of the runic inscription of the Erebor’s Secret Gate as seen in The Hobbit: The Desolation of Smaug movie.

So far we could find out that the runes are Anglo-Saxon (and not Angerthas Moria runes of Kili’s rune-stone! See here) and the text is English (and not Khuzdûl). The right part of the inscription is easier to read. So far we could decipher this:

herein lies the seventh kingdom of durins folk; if this forelore
….  look to the power of the arkenstone

Maybe you will see more? Welcome to the research, our Fellowship of the Word-smiths!

_________________________

G-i-P stands for Gwaith-i-Phethain, ‘The Fellowship of the Word-smiths’€™ or the linguistic website devoted to post-Tolkienian constructions in the ‘reconstructed’€ languages of Middle-earth [link].

Visit us on Facebook

G-i-P Report: Kili’s rune-stone

UPDATE! David Salo on his blog Midgardsmal the inscription has been explained (see here and the comments):

I’ve received an inquiry about the meaning of the runes on Kíli’s talisman stone. The words inscribed on it are innikh dê.

The first is the singular imperative of the verb nanakha “return, come back”, which has a triliteral root √n-n-kh which obviously has been formed from the biliteral root √n-kh “come,” which is in turn clearly related to Adûnaic nakh-. The pattern is iCCiC, as is generally the case with other imperatives. combines a preposition d(u) “to, toward” (whose real-world inspiration is the Gothic preposition du) with the 1st person singular pronominal suffix .

The meaning of the phrase on the stone is therefore “return to me.” Its precise application in Kíli’s case is something I’m not privy to, and I expect that passionate film fans can guess it more easily than I can.

SPOILER ALERT! We have already tried to describe and analyze the runic insctiption on Kili’s rune-stone (see here). Now we have more information about the runes thanks to the the author of a fantastic blog The Dwarrow Scholar. First, what does Kili say about his rune-stone in the movie?

Tauriel: The stone in your hand, what is it?

Kili: It is a talisman…. A powerful spell lies upon it. If any but a dwarf reads the runes on the stone, they will be forever cursed… or not. Depending on whether you believe that kind of thing. It’s just a token… a rune-stone. My mother gave it to me so I’d remember my promise.

Tauriel: What promise?

Kili: That I would come back to her…. She worries. She thinks I’m reckless.

In our opinion the runes on the stone are Angerthas Moria (see Appendix E in The Return of the King book) and they read:

I N I Kh D Ê.

What does *inikhdê mean? From the different versions of the rune-stone presented in the book by Weta™ The Hobbit: The Desolation of Smaug: Chronicles: Art & Design (see picture on the left found on The Dwarrow Scholar blog) it means something like ‘Return!’ (imperative; earlier forms of the runes read this word in English). The final version has *inikhdê (or *inikh dê) which – what is quite sure – means the same in Neo-Khuzdûl by David Salo. We know the Dwarvish root √N-Kh ‘come’ from Tolkien (?), and it appears as *tanakhi ‘it comes’ in David Salo’s Neo-Khuzdûl Durin’s Song (from the LotR sountracks as nakha/tanakhi/nakh, v.III: ‘come’ [√NKh]; see here). And if so, maybe -dê means ‘to me’?

_________________________

G-i-P stands for Gwaith-i-Phethain, ‘The Fellowship of the Word-smiths’€™ or the linguistic website devoted to post-Tolkienian constructions in the ‘reconstructed’€ languages of Middle-earth [link].

Visit us on Facebook

G-i-P Report: Complete dialogs in Sindarin, Khuzdûl, Orkish and Quenya (H:DoS)

The following dialogs from The Hobbit: The Desolation of Smaug were found on the internet, on Tolkien.hu (see here). The English subtitles were back-translated from Hungarian (sic!), so they need to be corrected. The dialogs are in the chronological order. Sindarin dialogs were already analyzed here. Le hannon, Gabor “Cerebrum” Lorinczi (Parf-en-Ereglas website)!

Przeczytaj resztę wpisu »

G-i-P Report: languages of Middle-earth
in the H2 soundtrack

Thanks to Eva Zhekova we could see today a Digital Booklet with the lyrics, descriptions and credits from the soundtrack of The Desolation of Smaug. This is the linguistic material we can find in the following themes:

Przeczytaj resztę wpisu »

G-i-P Report: Lindir vs. Elrond dialog (H1 EE)!

Thanks to the user neo1989 (see the Elendili forum) we found the proper form of the Sindarin dialog between Lindir and Elrond in The Hobbit: The Unexpected Journey (Extended Edition). It is as follows:

L: Taenen bar-en-abed athar glaind, nevui penim miruvor. Manann ingadh namen i-darthathar?
E: Mennar úno.

Subtitle: ‘The kitchen is under enormous strain, we are almost out of wine. How long do you think they will be with us?’

Subtitle: ‘That has yet to be decided’ (lit. ‘They are not going anywhere’).

*taenen ‘extended’: pp. form of *taen- v. ‘extend’ (?); cf. √TAJ (1) ‘extend, lenghten’ [A Gatway to Sindarin (GtS), p. 313]
*bar-en-abed
n. ‘kitchen (lit. house of the cooking)’: *abed ‘cooking’, inf. form of *ab- ‘cook’ (?); compare with Bar-en-Danwedh ‘House of the Ransom (S, UT); cf. √AP (1) ‘food’ (GtS 295)
athar
prep. ‘beyond, across’ (GtS 240)
glaind
, pl. of gland ‘boundary’ (VT 42:8, GtS 257)
*nevui adj. pref. ‘near’; cf. nef, nev- ‘hither, near, on this side’ (GtS 276)
*penim v. ‘we are lacking’; personal form of *pen- ‘to be lacking’ + -m ‘we’; compare with pen (1) prep. ‘without, lacking, -less’ (GtS 280)
miruvor
n. ‘wine’ (in the movies David Salo decided that this Quenya term from Valinor would mean ‘wine’ in Middle-earth)
*manann adv. ‘how long?’; from man ‘how’ + and-, -ann ‘long’
ingadh
‘you guess’, personal form of *ing- ‘guess’; cf. √IŊK ‘guess’ (GtS 299)
namen
‘with us’
i
‘that’
darthathar
‘they will stay’
mennar
?
úno
?

Help us to decipher the rest of the dialog!

Compare it with our guess made more than a week ago (here).

_____________________

G-i-P stands for Gwaith-i-Phethain, ‘The Fellowship of the Word-smiths’ or the linguistic website devoted to post-Tolkienian constructions in the “reconstructed” languages of Middle-earth [link].

Visit us on Facebook!

G-i-P Report: Complete Sindarin dialogs from The Hobbit: The Desolation of Smaug!


[Elendilion, a Polish website about Tolkien and Tolkienists, has about 100 articles in English (Westron). See them here.]

Another Christmas and another honest gift from the Hungarian linguist, Gabor “Cerebrum” Lorinczi (of Parf-en-Ereglas website)! Below you will find his analysis concerning the Sindarin phrases from the movie The Hobbit: The Desolation of Smaug. Cerebrum wrote in his message:

This time, because of a lot of uncertainty, I can provide only a quasi-complete analysis of the Sindarin dialogues from the movie.

I marked in red those words I have no idea about and in blue those I am not sure of. (In both of these cases, there is a chance that the spelling is not correct.) I am really curious about your opinion on these

Alae, the dialogues in chronological order:

Przeczytaj resztę wpisu »

What’s in The Hobbit: The Desolation of Smaug etc.

Yesterday evening I could see The Hobbit: Desolation of Smaug in IMAX (Katowice, Poland). Last year we tried to find out all the linguistic elements of the last movie (the results can be seen here: Complete analysis of the Sindarin dialogs and Hobbit’s Quenya, Orkish and Khuzdûl!). Let us do the same with H:DoS! It will be more complicated. I could hear there great amount of Sindarin (especially in the dialogs between Legolas and Tauriel; some phrases by Thranduil), a lot of Orkish (Azog, Bolg and their Orkish soldiers), some Black Speech (by Sauron – terrible demonic scene!), some Quenya (by Gandalf) and not so many Khuzdûl. I could see a lot of beautiful runes (mainly Angerthas Erebor) – on the back doors of the Lonely Mountain, on Kili’s talisman, inside of Erebor. There were even some Orkish signs! I liked semi-Scottish accent of the inhabitants of Esgaroth. The Lake Town has become one of my most favourite locations in the whole cycle of the Middle-earth movies by Peter Jackson. I would love to know your opinion about these – mentioned above – elements of the new movie. Help me to find out the linguistic secrets of The Hobbit: The Desolation of Smaug!

Some of them are alredy beeing discussed on the TORn Message Board (see here). We can find there a picture of Kili’s talisman, the Sindarin phrases like ú-dangada e orchal ‘I do not understand the king’, Legolas or man os Tauriel? ‘What about Tauriel?’. They discuss the name of the Starlight Feast (Mereth in-Gil?). In my humble opininion the Cirth on Kili’s talisman read something like *ingikh’ di. The interesting research has already began…

Przeczytaj resztę wpisu »

Omentielva Lempëa (Helsinki 2013)


Źródło: Omentielva.com

Nieczęsto się zdarza, żeby badacze języka quenya spotkali się na wspólnym nabożeństwie w kościele. Ale oto nadarzyła się taka okazja podczas piątej już konferencji Omentielva (o poprzedniej edycji pisaliśmy tutaj). Na jej zakończenie, 11 sierpnia b.r. w niedzielę w zborze luterańskim Temppeliaukio (słynnym Kościele Skalnym) odbyło się nabożeństwo pod przewodnictwem pastora Petri Tikki – po fińsku, angielsku i quenejsku. Petri jest znanym lingwistą tolkienowskim – przewodniczącym tegorocznej konferencji.

Konferencja odbywała się w dniach 8-11 sierpnia. Jej główna lokalizacja to Arkadia International Bookshop w stolicy Finlandii – Helsinkach. W tym roku przewodniczył jej Petri Tikka (fiński lingwista tolkienowski i pastor luterański), a sekretarzem był Anders “Beregond” Stenström. Pojawili się głównie europejscy miłośnicy i badacze języków Profesora Tolkiena, w tym Roman Rausch, Julian Bradfield, Johan Winge i Måns Björkman. Wykłady wygłoszone podczas konferencji znajdą się piątym numerze czasopisma Arda Philology – ukaże się ono w 2014. Same wykłady obejmowały takie zagadnienia jak ortografia sindarińska, quenya jako język praktyczny, ewolucja alfabetów elfickich, nowe odkrycia inskrypcji tengwarowych J.R.R. Tolkiena, lingwistyka Elfów Zielonych, słownictwo elfickie, wyjaśnienie słowa Hobbit, książki o językach Tolkiena, ewolucję wiersza Nieninque. Całość wzbogaciły zajęcia z elfickiego haiku, spotkanie poetyckie, sesja gier oraz wspomniane wyżej nabożeństwo luterańskie (szczegółowy program konferencji znajduje się tutaj). Poniżej prezentujemy quenejskie tłumaczenie Psalmu 100, który był odśpiewany przez Petrego Tikkę w czasie nabożeństwa.

Przeczytaj resztę wpisu »

“Słowa radości” J.R.R. Tolkiena

Jeśli jeszcze tego nie czynisz, wyrabiaj w sobie zwyczaj modlitwy dziękczynienia. Sam często tak się modlę (po łacinie). Gloria Patri ['Chwała Ojcu'], Gloria in Excelsis ['Chwała na wysokości Bogu'], Laudate Dominum; Laudate Pueri Dominum (tę modlitwę lubię szczególnie), któryś z niedzielnych psalmów, Magnificat. Litania loretańska z modlitwą Sub tuum praesidium ['Pod Twoją obronę']. Kiedy nauczysz się ich na pamięć, nie będzie Ci nigdy brakowało słów radości. Dobrą i godną podziwu jest znajomość kanonu mszalnego, możesz go sobie odmawiać w sercu, jeśli okoliczności nie pozwalają Ci uczestniczyć w Mszy. I tak kończę Faeder lár his suna [Ojciec radzi synowi]. Z wielką miłością.

To słowa J.R.R. Tolkiena z jego listu do syna Christophera ze stycznia 1944. Christopher służył wtedy w RAF w Afryce Południowej. Niech będą one dla nas wstępem do krótkiego spotkania z mniej znanym fragmentem “linguopei” (terminem tym określam twórczość na polu lingwistyki artystycznej takiej jak tworzenie własnych języków), który opisany został ponad 10 lat temu w czasopiśmie Vinyar Tengwar (nr 43 i 44). Chodzi o modlitwy katolickie, które Tolkien przełożył na swój przepiękny język quenya: Ojcze nasz, Zdrowaś Mario, Chwała Ojcu, Pod Twoją opiekę oraz fragment Litanii Loretańskiej. W ostatnią niedzielę w Kościele katolickim czytano znany fragment Dobrej Nowiny według Ewangelisty Łukasza (Łk 11,1-13). Jeden z uczniów pyta Mistrza: «Panie, naucz nas się modlić (…)». I Chrystus Jezus odpowiada (Mt 6,8-13): «Wy zatem tak się módlcie:

Ojcze nasz, który jesteś w niebie,
niech się święci Twoje imię!
Niech przyjdzie Twoje królestwo;
niech Twoja wola się spełnia na ziemi, tak jak i w niebie.
Naszego chleba powszechnego daj nam dzisiaj;
i przebacz nam nasze winy, tak jak i my przebaczamy tym, którzy przeciw nam zawinili;
i nie dopuść, abyśmy ulegli pokusie, ale nas zachowaj od złego.»

Modlitwę poznajemy w greckiej wersji, choć możemy domniemywać, że Chrystus uczył swoich uczniów modlitwy w języku aramejskim, który w tych czasach był “Wspólną Mową” całego Bliskiego Wschodu. Tolkien tłumacząc tekst tej (i pozostałych czterech modlitw) na quenya, musiał dokonać swoistej inkulturacji chrześcijańskich treści w język, w kody kultury wymyślonego świata. Dlatego sama quenejska modlitwa Ojcze nasz jest dla nas tak ciekawa. Tłumaczenia na quenya powstały w latach 50., gdy Profesor prowadził prace nad dokończeniem swojego Władcy Pierścieni. Są to więc tłumaczenia na prawie “kanoniczną” wersję języka Elfów Wysokich (tę ostateczną, “kanoniczną” wersję języka poznajemy jednak dopiero przy okazji II wydania Władcy Pierścieni w 1965, gdy Tolkien dokonał kilku zmian gramatycznych, np. zamienił końcówkę zaimka 1 osoby liczby mnogiej wyłączającej ‘my ale bez ciebie’: -mmë na -lmë; po 1965 -mmë stało się końcówką zaimka 1 os. liczby podwójnej). Dzięki uprzejmości The Tolkien Estate oraz czasopisma Vinyar Tengwar cały numer 43 czasopisma z trzema pierwszymi modlitwami przełożonymi na quenya możecie przeczytać w pliku pdf (tutaj). Poniżej przedstawiam Wam tekst Tolkiena, który został przeze mnie lekko “uaktualniony” do wersji quenya znanej z Władcy Pierścieni (nie wiem jak sam Tolkien zmieniłby ten tekst – ja poprzestałem tylko na poprawieniu formy zaimków):

Átarelma i ëa han Ëa
na airë esselya
aranielya na tuluva
na carë indomelya mi Cemen tambë mi Eruman.
Ámen anta síra ilaurëa massalma
ar ámen apsenë úcarelmar sív’ elme apsenet tien i úcarer elmen.
Álamë tulya úsahtíenna mal ámë etelehta ulcullo. Násië.

Dosłowny przekład na polski:

O Ojcze nasz, który istniejesz poza granicami Stworzenia (quen. Ëa) niech uświęci się Twoje imię, Twoje królowanie niech nadejdzie, niech czyni się Twoja wola na Ziemi tak jak i w Raju (quen. Eruman). Daj nam dzisiaj chleba naszego codziennego i przebacz nam nasze złe czyny tak jak i my przebaczamy je tym, który źle nam czynią. I nie prowadź nas ku pokusom, ale uwolnij nas od złego. Niech tak się stanie’.

Przeczytaj resztę wpisu »

Wcześniejsze wpisy →