Aktualności ze świata miłośników twórczości Tolkiena

Okładka nowej edycji Listów Tolkiena!

Aktualizacja wiadomości z 9 września 2010 r.

okladka

Dzięki uprzejmości grafika Piotra Cieślińskiego – autora oprawy graficznej polskiej edycji Legendy o Sigurdzie i Gudrun – znamy już projekt okładki zapowiadanej na 9 listopada książki Listy J.R.R. Tolkiena. Wyda ją oficyna Prószyński i S-ka, a książka ukaże się w poprawionym tłumaczeniu Agnieszki Sylwanowicz wzbogacona o indeks.

O samej premierze tej długo oczekiwanej pracy pisaliśmy już tutaj: „Wkrótce wznowienie Listów J.R.R. Tolkiena. Zapraszamy Was też na stronę Piotra Cieślińskiego – Dark Crayon (tutaj strona główna, a tutaj zapowiedź okładki Listów).

Piotr Cieśliński jest artystą plastykiem, projektantem, ilustratorem i art directorem firmy Dark Crayon.

[Aktualizacja] Piotr Cieśliński opublikował na stronie Dark Crayon wizualizaję 3D swojej okładki (patrz tutaj). Możecie zatem zobaczyć grzbiet i tylną okładkę nowej książki, na której wznowienie tak bardzo czekamy.

Westernesse czyli filmowy prequel Władcy Pierścieni

Aktualizacja wiadomości z 20 kwietnia 2008 r. Dodaliśmy najnowszą wersję polskiego tłumaczenia.

Elendili na fali...W sieci, na Forum Elendilich, ukazało się polskie tłumaczenie tekstu Helge K. Fauskangera pt. O filmowym prequelu „Władcy Pierścieni”, na którego nakręcenie raczej nie ma co liczyć. Autorem polskiego przekładu jest Jarosław „Noatar” Schramel. Tekst traktuje o możliwościach przedstawienia na ekranie kinowym opowieści o Númenórze i jego upadku. Oryginalny tekst znajduje się tutaj (po angielsku), a polskie tłumaczenie można ściągnąć poniżej:

Westernesse (plik tekstowy, tłumaczył Noatar)

Miłej lektury! Napiszcie co myślicie o tym tekście.

Nadchodzi czas języka taliska!
Parma Eldalamberon nr 19

Źródło: Lingwë – Musings of a Fish (Jason Fisher)

parmaJako pierwsi niesiemy tę fantastyczną wiadomość polskim tolkienistom. Informacja pochodzi prosto od Christophera Gilsona, redaktora naczelnego Parmy i pojawiła się jeszcze tej nocy. Najnowszy numer Parma Eldalamberon (‚Księgi Elfich Języków’) został właśnie wysłany do drukarni! Zainteresowani zakupem niechaj zajrzą pod ten link (w Polsce może nie działać). Numer 19 ma 108 stron i zawiera tekst “Comparative Tables” (‚Tablice porównawcze’), który ukazuje związki fonologiczne między językami valarin, quenya, lindarin, telerin, noldorin, ilkorin, danian i lemberin – do tego dochodzi jeden język ludzki – uwaga! uwaga! – legendarny taliska (ludzki język wzorowany na pragermańskim, który został przez Tolkiena opracowany w latach 30.). Drugi tekst to “Outline of Phonetic Development” (‚Zarys rozwoju fonetycznego’), napisany pod koniec lat 30 albo już w latach 40., który ukazuje związek między głoskami języka quenya i praeldarińskiego (ang. Primitive Eldarin) etc. oraz “Outline of Phonology” (‚Zarys fonologii), czyli  z rewizję tamtego tekstu, której Tolkien dokonał w latach 50.

Wszystkie te wiadomości brzmią bardzo apetycznie! Czas zamówić nową Parmę.

Nasz projekt „Tolkiena Listy Niepublikowane”
Our project „Tolkien’s Unpublished Letters”

jrrtlistPoznaliśmy ich grubo ponad setkę. Blisko czterdzieści z nich przepisaliśmy, przełożyliśmy na polski i opublikowaliśmy już na Forum Społeczności Elendilich oraz w naszym elendilionowym serwisie.  Dzięki nim poznaliśmy szczegóły biografii Tolkiena, dowiedzieliśmy się o orkowych kobietach, o naturze Entów czy o quenejskim tłumaczeniu nazwiska Tolkien i nazwy Oksford. Dziś łączymy siły z badaczami z innych krajów i chcemy w czas polskiego wznowienia opracowanych przez Humphreya Carpentera Listów Tolkiena (o tej książce piszemy w wiadomości „Już wkrótce wznowienie Listów J.R.R. Tolkiena oraz „Okładka nowej edycji Listów Tolkiena) zaprosić Was do naszego projektu: pod nazwą „Tolkiena Listy Niepublikowane”.

Poniżej prezentujemy chronologicznie uporządkowaną listę znanych listów J.R.R. Tolkiena (oraz listów mocno z nim związanych, które napisano w jego dzieciństwie lub po jego śmierci; lista jest dziełem Johana Olina z Finlandii), które nie są zamieszczone w zbiorze Carpentera (listy z tego zbioru nazywamy „opublikowanymi”), które były cytowane (w całości lub we fragmentach) w książkach o Tolkienie, które ujawniły się podczas różnych aukcji, które cytowano na forach i listach dyskusyjnych w Internecie itp. Listę uzupełniliśmy o odnośniki do ich opisu (a także najczęściej tłumaczenia i analizy) na Forum Elendilich oraz w serwisie Elendilion. Takie listy są tam zaznaczone pogrubieniem. Listy, których nie było na pierwotnej liście Johana Olina pogrubiliśmy na czerwono. Spis będziemy uzupełniać na Forum Elendilich w temacie „Nieznane listy J.R.R. Tolkiena”. I prosimy Was wszystkich o pomoc w realizacji tego projektu. Na przykład teraz potrzebujemy odnaleźć dane bibliograficzne i linki do pozostałych listów wymienionych na liście Olina.

Przeczytaj resztę wpisu »

Grafika Maćka Wygnańskiego w kalendarzu Beyond Bree 2011!

Beyond Bree obchodzi w tym roku trzydziestolecie istnienia. O samym nobliwym periodyku pisaliśmy już w naszym serwisie (tutaj; odwiedź też stronę czasopisma). Z okazji okrągłej rocznicy Nancy Martsch, prowadząca pismo, prezentuje nam kalendarz na rok 2011, którego tematyką są Istari, aniołom podobni Mędrcy posłani z Najdalszego Zachodu dla ratowania Śródziemia.  W kalendarzu znalazły się grafiki z poprzednich numerów Beyond Bree, ale także prace całkiem nowe. Artyści, którzy zgodzili się na prezentacje grafik pochodzą z całego globu. My mieliśmy wielką przyjemność w skontaktowaniu Nancy z Maciejem Wygnańskim, znanym polskim tolkienistą i artystą tolkienowskim, który swoje prace prezentował w Gwaihirze, Simbelmynë czy w Aiglosie. Autorzy prac w kalendarzu Beyond Bree na 2011 rok to:

BeyondBree30Chris Cevasco, David Cremona, George Dunn, James Dunning, Sylvia Hunnewell, Octo Kwan, Nancy Martsch, Jef Murray, Ted Nasmith, Cecile van Zon, Maciej Wygnański oraz Patrick Wynne.

Kalendarz prezentuje prace czarno-białe oraz kolorowe. Podaje też daty gregoriańskie oraz śródziemne, choć bez skomplikowanych przeliczeń charakterystycznych dla kalendarium Elendilionu.

Przeczytaj resztę wpisu »

Książka o muzyce Howarda Shore’a

Unikatowe fragmenty muzyki z Władcy Pierścieni dostępne są z nową książką o Howardzie Shore.

dougJedna z wielkich gwiazd poprzednich edycji Festiwalu Muzyki Filmowej, Howard Shore, doczekała się interesującej publikacji na temat części swojej twórczości. Carpentier and Alfred Music Publishing wydało książkę Douga Adamsa The Music of the Lord of the Rings Films – jest dostępna w USA od 28 września, w Europie od 5 października. Niestety, nie wiadomo, czy zostanie przetłumaczona na język polski. Jednak dla anglojęzycznych fanów to prawdziwa gratka: zawiera zapisy nutowe, płytę CD i pozwala zajrzeć za kulisy tworzenia monumentalnego dzieła, jakim było komponowanie ścieżki dźwiękowej do Władcy Pierścieni.

Ponad czterysta stron wypełniają teksty Douga Adamsa, samego Howarda Shore’a i Fran Walsh – scenarzystki filmu, oryginalne ilustracje Johna Howe’a i Alana Lee oraz wiele zdjęć z filmu Petera Jacksona. Na dołączonej płycie znalazło się 21 unikatowych utworów, które zostały wycięte z filmu, a także nagranie wywiadu z kompozytorem. W zamierzeniu Douga Adamsa publikacja ma być sposobem upamiętnienia, swoistą kroniką procesu twórczego, który doprowadził do powstania dzieła muzycznego, które zachwyciło miliony ludzi.

Autor książki mieszka w Chicago, jest muzykologiem i fanem Władcy Pierścieni; współpracował z Howardem Shorem przy tworzeniu dokumentacji jego pracy z Peterem Jacksonem, uczestnicząc m.in. w sesjach nagraniowych. Prowadzi blog, gdzie zamieszcza informacje o koncertach i wydarzeniach związanych z osobą kompozytora na całym świecie.

„He was gay and amusing” – Tolkien o Williamsie

Marzy ci się tolkienowska inwestycja? Masz około 9 tys. dolarów do wydania na kolejne tolkienalium? Na Tolkien Library pojawiła się właśnie szansa ciekawego zakupu. Możesz stać się właścicielem kawałka ciekawej historii dotyczącej J.R.R. Tolkiena! A my w ramach dopisywania apendyksu do oficjalnego zbioru korespondencji Tolkiena chcemy przedstawić kolejne polskie tłumaczenie ciekawych listów Profesora!

Lektura uzupełniająca:
Katolicyzm Tolkiena we wspomnieniach prof. Kilby’ego

Tolkien o Charlesie Williamsie i innych sprawach

list1Chodzi o ciekawy zbiór korespondencji między J.R.R. Tolkienem i Rogerem Verhulstem. Kolekcja obejmuje między innymi cztery listy Profesora, napisane w latach 1966 i 1967. W listach tych omawia się sprawę serii książek o pisarzach chrześcijańskich, którą zaczęto wydawać w końcu lat 60. Jednym z opisywanych w tej serii pisarzy był mało w Polsce znany Inkling, Charles Williams. Fragment jednego z listów znajdziemy w pracy Clyde’a S. Kilby’ego pt. Tolkien and the Silmarillion (wspomnienie C. S. Kilby’ego dotyczące katolicyzmu Tolkiena omawialiśmy już tutaj). To ważny list, bo daje nam ciekawe spojrzenie na grupę Inklingów i na jej członka, Charlesa Williamsa (o którym pisaliśmy już tutaj). Listy te wzmiankował też Rod Jellem w książce W.H. Auden: A Legacy (2002), w artykule omawiającym próbę napisania książki o Tolkienie w ramach serii Eerdmansa. Artykuł ten nosi tytuł „Auden on Tolkien: The Book that Isn’t, and the House that Brought it Down.”

Kolekcja listów obejmuje cztery listy Tolkiena i dwie koperty; egzemplarz książki, która cytuje fragmenty tych listów; dwa rękopiśmienne listy żony Charlesa Williamsa; fotokopię listu Clyde’a Kilby’ego, który omawia listy Tolkiena; egzemplarz książki Letters: J.R.R. Tolkien.

Przeczytaj resztę wpisu »

O barwach… – nie tylko jesiennych

Gdy Quendi przebudzili się nad wodami Cuiviénen i miłością obdarzali wszystko, co ich oczy oglądały w nowo odkrywanej Ardzie, w umysłach Pierworodnych narodziły się nowe słowa na określenie barw, ujawnionych w blasku gwiazd i świetle słońca. Najpierw nazwali sklepienie nocnego nieba czarnym, a niezliczone iskry gwiazd białymi. Potem czerwoną nazwali krew, która wraz z życiem płynie w ich ciałach. A że wzrastająca zieleń i słońce lata radowały ich ogromnie, stworzyli też słowa zielony i żółty. W końcu błękitnym nazwali Jezioro Przebudzenia, bo szczególnie ukochali wodę, jeden z najdoskonalszych darów Eru, echo Wielkiej Muzyki.

Alyanorno
Apokryficzna nota do „Cuivienyarny” (patrz tutaj)

lorienZobacz, że gdy w taki dzień jak dziś, nasz jesienny świat pokrywa szczelnie pochmurne stalowe, chłodne niebo, październikowe złoto liści jest niczym odblask jasnego słońca i wspomnienie minionego lata. Jeszcze tydzień, dwa i jeżeli nastaną większe mrozy i zawieje chłodniejszy wiatr z północy, ta złocisto-ognista okrasa naszych drzew ustąpi miejsca nagości i szarości. Gdy jeszcze tyle wokół nas barw, gdy przyroda przed zimowym uśnięciem raczy nas tą feerią kolorów na tle szarego nieba, gdy zdaje się, że malejące słońce zechciało jeszcze podzielić się swym ogniem i blaskiem z miriadami liści, warto zastanowić się przez chwilę nad tym, jak nazwać te wszystkie barwy w najpiękniejszym języku. W języku Elfów…

Przeczytaj resztę wpisu »

Rosarium Tolkienianum

Październik jest w Kościele katolickim miesiącem modlitwy różańcowej. Przypominamy zatem ten lingwistyczny esej ze stycznia b.r. Propozycja Bractwa św. Brendana powstała na 118. urodziny J.R.R. Tolkiena.

andriesmaria

J.R.R. Tolkien posiadał różaniec i praktykował modlitwę różańcową. Swój różaniec trzymał na stoliku przy łóżku. Wspomina o tym na przykład list nr 55 w zbiorze pod redakcją Humphreya Carpentera. Ciekawe czy oryginalny różaniec J.R.R. Tolkiena znajduje się w posiadaniu spadkobierców Profesora? Wyrazem pobożności maryjnej J.R.R. Tolkiena są liczne wzmianki o Matce Bożej w listach, opisywany przez Tolkiena związek między Maryją i jego literackimi kreacjami Elbereth oraz Galadrieli, a także takie lingwistyczne wprawki Profesora, jak quenejskie tłumaczenie Zdrowaś Maryjo, Pod twoją obronę i Litanii Loretańskiej (opublikowane w Vinyar Tengwar nr 43-44).

fraternitasW ramach rozmów w chrześcijańskiej podgrupie społeczności Elendilich, która nosi nazwę Fraternitas Sancti Brendani (Bractwo Świętego Brendana – patrz tutaj), pojawił się pomysł obmyślenia tolkienowskiego różańca (łac. Rosarium Tolkienianum), czyli znanej katolickiej modlitwy w pięciu różnych językach, w tym w czterech bliskich profesorowi Tolkienowi: po łacinie, po angielsku, po staroangielsku i w quenya. Zainteresowanych taką formą tolkienowskiej aktywności zapraszamy do ściągnięcia dokumentu w pdf, który zawiera propozycję modlitewną na 118. urodziny J.R.R. Tolkiena.

Ściągnij Rosarium Tolkienianum (plik pdf)

Powyżej prezentujemy grafikę D. Daniela Andriësa (z jego zbioru grafik na Gwaith-i-Phethdain) pt. Ave Maria. Artysta nawiązuje w swojej kaligrafii do liternictwa gotyckiego. Grafika ukazuje Nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny w stylu ikon bizantyjskich.

List Tolkiena do T. Tillera

Już za kilka tygodni będziemy się mogli cieszyć nowym wydaniem Listów Tolkiena (o tej nowości wydawniczej pisaliśmy tutaj i tutaj). Tymczasem Elendilion kontynuuje prezentację oryginalnych (a często zupełnie nieznanych) listów Tolkiena, które uzupełniają oficjalny zbiór.

Niedawno, dzięki stronie The Tolkien Library, poznaliśmy oryginalny rękopis listu Profesora do Terence’a Tillera, producenta BBC (patrz tutaj). O sprawie adaptacji Dwóch Wież i Powrotu Króla, którą Tiller chciał uzgodnić z Tolkienem pisaliśmy niedawno w tekście o adaptacjach Tolkienowskich (czytaj tutaj). Prezentowany tutaj list mógłby się znaleźć tuż przed listem nr 193 w opublikowanym zbiorze pod redakcją H. Carpentera. Poznajmy jego treść:

list1936Do Terence’a Tillera

Sandfield Road nr 76, Headington, Oksford
19 września 1956

Drogi Panie Tiller!

Władca Pierścieni

Potwierdzam, że daję swoją zgodę „co do pryncypiów”. Ma Pan również moje wyrazy sympatii i dobre życzenia… dla niemożliwego zadania!  W moim wyobrażeniu stworzenie z sześciu „cz.” jakiejkolwiek sensownej narracji lub dramatyzacji wymagać będzie skoncentrowania się na przygodach Froda i praktycznie cała „Księga Trzecia” będzie musiała zostać wycięta. Ale to praca dla Pana. Mam nadzieję, że być może cały serial będzie wymagał cierpliwości i możliwości ponownego spotkania. Nie będę uchwytny od poniedziałku 24 września do 8 października. Ale każde zapytanie, które dojdzie do Merton College* aż po 5 października zostanie mi przekazane.

Z wyrazami szacunku
J.R.R. Tolkien.

* P.S.  Załatwiłem wszystko tak, że wszystkie przesyłki, które tu dotrą, zostaną mi wysłane szybciej do Headington. JRRT

Wcześniejsze wpisy →