Aktualności ze świata miłośników twórczości Tolkiena

Dziś w Śródziemiu: Nowy Rok Elfów

lorien_springNo i nadszedł początek wiosny w rachubie Elfów, w Kalendarzu Imladris! Początek pory Tuilë/Ethuil (o znaczeniu tej nazwy czytaj tutaj) wiąże się w tej rachubie z początkiem kolejnego roku. A zatem mamy dziś Nowy Rok Elfów!  W quenya jest to Yestarë ‘Dzień Początkowy’. Który to już coranar (quenya, ‘obieg słońca’) w ich rachubie? Nikt tego dziś nie wie…

Zobaczmy jak wygląda wiosna w Lórien, gdzie również rok dzieli się na sześć pór roku (jak w Rachubie Imladris). Grafika J.R.R. Tolkiena przedstawia drzewa mellyrn (ta forma to liczba mnoga od mallorn) wiosną. Na ziemi leżą jesienne złociste liście, bo drzewa wypuściły już złote kwiecie (nazwa mallorn znaczy ‘złote-drzewo’) – efekt jest taki, że zarówno “dywan”, jak i “strop” lasu złocą się jasno, a “kolumny” pni połyskują srebrzyście.

Dzień Nowego Roku Elfów pokrywa się z 6 astrona (”kwietnia”; “hobbickie” Astron wywodzi się ze staroangielskiego Ēastron. Eostra, inaczaj Ostara, to wiosenna bogini germańska, której powóz ciągnęły jurne wiosenne zające – stąd niemiecki zwyczaj wielkanocny, który znamy też na Śląsku – w Wielkanoc, niem. Ostern, ang. Easter przychodzi do dzieci Zajączek ze słodyczami). W Shire po Wojnie o Pierścień narodził się zwyczaj radosnego świętowania w tym dniu na Urodzinowej Łące w Bag End.

Pięknie, że w tym roku Nowy Rok Elfów nastąpił w tak wiosennej atmosferze, tuż po chrześcijańskiej Niedzieli Palmowej. Radosnego świętowania, Przyjaciele Elfów!

Tolkienowscy Żeglarze ruszają 25 marca!

Źródło: Tolkien Society

earDzień Czytania Tolkiena (Tolkien Reading Day) przypada co roku 25 marca. Ustanowiono go aby zachęcić czytelników tolkienowskich książek do bycia razem i rozmawiania o ulubionych tekstach w szkołach, na uniwersytetach, w klubach czytelniczych, w rodzinach. Temat tegorocznego Dnia Czytania Tolkiena to: “Tolkienowscy Żeglarze” (”Tolkien’s Seafarers”).

Dzień Czytania Tolkiena to szczególna okazja dla ludzi w każdym wieku  i każdej profesji aby razem czytać i razem dzielić się przemyśleniami na temat opowieści Tolkiena. Ponieważ rok 2010 ogłoszono Rokiem Żeglarza (ogłosiła go takim Międzynarodowa Organizacja Marynistyczna/International Maritime Organization) proponujemy, żeby w tym roku tematem naszych rozmyślań był romans númenórejski z Niedokończonych opowieści: “O Aldarionie i Erendis”, podróże i okręty Telerich, ucieczka morska Noldorów, podróże Tuora i Eärendila opisane w Silmarillionie, wiersze Bilba, utwory poetyckie o żeglowaniu zawarte w Przygodach Toma Bombadila.

Pomysły na wspólne przeżywanie lektury w Dniu Czytania Tolkiena 2010 znajdziecie na stronie Tolkien Society.

LotR: War in the North zapowiedziany

The Lord of the Rings: War in the NorthKilka dni temu studio Warner Bros. oficjalnie potwierdziło, że trwają prace nad kolejną grą osadzoną w tolkienowskich realiach. Nosi ona tytuł The Lord of the Rings: War in the North, a za prace nad nią odpowiada Snowblind Studios, których dziełem są takie gry jak Baldur’s Gate: Dark Alliance czy Justice League Heroes.
Ma to być RPG z dużą domieszką akcji. Jak wskazuje tytuł, głównym terenem działań będą dotknięte Wojną o Pierścień północne regiony Śródziemia – mają to być zarówno dobrze znane z książek i filmów miejsca, jak i zupełnie nowe. Graczom dane będzie wcielić w człowieka, elfa lub krasnoluda i stawić czoło wysłannikom Saurona. Dostępny ma być tryb kooperacji, pozwalający na wspólne zmierzenie się z wyzwaniami grupie do trzech graczy – co więcej, zapowiadane jest, że będzie to zupełnie nowe podejście do kooperacji, cokolwiek to oznacza. Zapowiedziano bogate możliwości kreacji i rozwoju bohaterów gry, od ich ekwipunku aż po umiejętności i specjalne zdolności. Tytuł zapowiedziano na przyszły rok, planowane jest wypuszczenie go na PC, PlayStation 3 i Xboksa 360.
Już teraz dostępna jest strona produkcji http://www.warinthenorth.com/, gdzie można obejrzeć pierwszy zwiastun i gdzie mają pojawiać się nowe informacje na temat gry.

Ślub Berena i Lúthien z Warwick…

berenluthienMijają właśnie 94 lata od wiosennego poranka 22 marca 1916 r., gdy w pięknym Warwick (patrz tutaj i tutaj), w kościele katolickim Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej miejscowy proboszcz, ks. William J. Murphy udzielił ślubu 24-letniemu Johnowi Ronaldowi Reuelowi Tolkienowi i 27-letniej Edith Mary Bratt. O ślubie państwa Tolkienów pisaliśmy już kilkakrotnie w naszym serwisie. Opisywaliśmy samą ceremonię ślubną i kościół (tutaj) oraz relacjonowaliśmy odkrycie dokumentu z zawarcia ślubu (tutaj). Zastanawialiśmy się też nad tożsamością tajemniczego świadka tego ślubu (tutaj). Z przyjemnością przypominamy o tej rocznicy. Zapraszamy też z tej okazji do przejrzenia tematu z Forum Elendilich o ceremoniach ślubnych w Śródziemiu (tutaj).

Jako grafik użyliśmy powyżej elfickich herbów Berena i Lúthien, które zaprojektował J.R.R. Tolkien. Profesor i jego żona utożsamiali się z tą ludzko-elfią parą. Imiona Berena i Lúthien widnieją na nagrobku państwa Tolkienów

Kiedy zaczyna się wiosna?

wiosnaW tym roku wiosna kalendarzowa pokrywa się z tak zwaną wiosną fenologiczną. Dziś o 18.32 nasze dobroczynne Słońce, przenajjaśniejsza Anar, wkroczyło w znak Barana, a jednocześnie obserwujemy ocieplenie, zapach upływającej zimy (czyli pomieszanie zapachu wilgotnej ziemi, kurzu i zimna – w niektórych miejscach miast łączące się z wątpliwego autoramentu zapachami psich bubkosh-skai), przyspieszone bicie serc… Z fenologicznego* punktu widzenia w strefie umiarkowanej (czyli naszej, ale także w strefie, w której leżał Eriador) początek wiosny to czas tajania śniegu; kwitnienia leszczyny, wierzby iwy, przylaszczka, a wczesna wiosna łączy się z kwitnieniem mniszka lekarskiego, czeremchy zwyczajnej, z pojawieniem się liści: kasztanowca zwyczajnego, brzozy brodawkowatej. To wszystko czeka nas już wkrótce.

Przeczytaj resztę wpisu »

Parma Hereno Nalmiristo numer 7. już jest!

Parma Hereno Nalmiristo #7 - okładkaWłaśnie na stronie Bractwa Rivendell pojawił się najnowszy numer PHN. Tym razem znajdziecie w nim teksty traktujące o morzu, krótkie rozprawy na temat kanonu tolkienowskiego oraz muzyki jako siły tworzącej świat. Także w tym numerze dwa niezwykłe wywiady z twórcami brytyjskich filmów fanowskich: Brianem Laverym (The Hunt for Gollum) oraz Kate Madison (Born of Hope). Jak zwykle nie zabrakło przepisów kulinarnych oraz ćwiczeń do kursu sindarinu Thorstena Renka. Całość ozdobiona ilustracjami Marii “Maryen” Jędrzykiewicz oraz Anke „Elleth” Tollkühn, artystki z Niemiec.

Najnowszy numer można zobaczyć na naszej stronie. Został on zamieszczony na serwisie issuu.com, skąd, po rejestracji, można pobrać plik pdf.

O zapowiedzi tego numeru pisaliśmy także wcześniej.

Listy i Biografia będą wznowione?

Źródło: Forum Hobbitonu (wpisy Agnieszki “Evermind” Sylwanowicz)

Według znanej tłumaczki i tolkienistki, Agnieszki “Evermind” Sylwanowicz, pojawiła się znowu szansa na wznowienie w Polsce dwóch znanych książek, które są niezbędną lekturą dla każdego badacza tolkienowskiego.

listybiografiaIstnieje duże prawdopodobieństwo, że zostanie wznowiona książka Humphreya Carpentera pt. J.R.R. Tolkien. Wizjoner i marzyciel (wydana ostatnio w 1997 roku przez Wydawnictwo “Alfa”). Ponadto Wydawnictwo Prószyński Media wraca podobno do zamiaru wznowienia  zbioru J.R.R. Tolkien. Listy (ostatnie i jedyne polskie wydanie – Zysk i S-ka, 2000) i zamierza je wydać późną jesienią 2010 r. O zeszłorocznych nadziejach i zawodzie związanych z działaniami tego wydawnictwa pisaliśmy w ubiegłym roku (tutaj i tutaj).

Drodzy Wydawcy, nie zawiedźcie tym razem naszych nadziei i nie zmarnujcie ciężkiej pracy Tłumaczki!

Najstarsze drzewa naszego Śródziemia

old-treeDwa lata temu pisaliśmy o drzewie prawie tak starym jak Tolkienowy Drzewiec (patrz tutaj). Dziś odsyłamy Was do ciekawego tekstu o innych drzewnych Matuzalemach.

Witryna Wired Science zaprezentowała wczoraj tekst pt. “The Oldest Trees on the Planet” (’Najstarsze drzewa na naszej planecie’). Obecnie notuje się około 50 drzew, które liczą więcej niż tysiąc lat, ale takich pradawnych roślin może być na ziemi znacznie więcej. Na przykład sosna długowieczna i sosna oścista po osiągnięciu 3 tys. lat życia wzrastają wciąż w tym samym tempie, jak ich stuletnie siostry. Istnieją też gatunki, które są praktycznie nieśmiertelne, tworząc całe kolonie drzewek-odszczepek, identycznych genetycznie – wówczas mały zagajnik składa się z licznych drzew posiadających ten sam system korzeniowy. O takich drzewach pisano dwa lata temu w prasie. W środkowej Szwecji, w górzystej krainie Dalarna, na górze Fulu odkryto kolonię drzew, której korzenie liczą sobie… 10 tys. lat! W artykule zamieszczonym przez Wired Science przeczytacie o (i zobaczycie zdjęcia) niektórych najstarszych drzew na naszej planecie. Są to: (1) Pando, kolonia drzew ze wspólnym systemem korzeni (Utah, USA), które są organizmem o największej masie na ziemi (6615 ton) – organizm ten liczy prawdopodobnie około miliona (sic!) lat; (2) Methuselah (Matuzalem) to najstarsze znane pojedyncze drzewo na ziemi. Rośnie 3300 m n.p.m. w Parku Narodowym Inyo w Kalifornii. Jego wiek to 4765 lat; (3) Zoroastrian Sarv (Sarv-e-Abarkooh, Zaratusztriański Sarv) ma około 4 tys. lat. Rośnie w Abarkooh w Iranie. Jest najstarszym znanym drzewem w Azji; (4) Llangernyw Yew (Cis z Llangernyw, Walia) wyrósł z ziemi w epoce brązu, około 3-4 tys. lat temu; (5) Alerce Tree rośnie w Andach w Chile. Ma 3620 lat i jest drugim najstarszym drzewem na świecie, którego wiek dokładnie ustalono. W artykule przeczytacie też o Senatorze (Kalifornia, USA), Jōmon Sugi (Japonia), sekwoi Generale Shermanie (Kalifornia, USA), Te Matua Ngahere (Nowa Zelandia), jałowcu Jardine (Utah, USA), Kongeegen (Dania) i in.

Trzy lata udanych wypieków doktora Torneniusza

Na dziewiętnastego marca przypada rocznica narodzin Okruszków lembasa. Trzecia, jeśli mamy być dokładni niczym elficki aptekarz. Owe specyficzne krótkie formy prozatorskie rozrosły się do całkiem godnego rozmiaru. Mam nadzieję, że włodarze serwisu zezwolą mi na małą prywatę, wydadzą bez kolejki paszport dla podróży ku wspomnieniom…
Z mojej perspektywy jest o czym rozmyślać, jest o czym pisać i przede wszystkim dyskutować. Bo od początku pisałem Okruszki dla dialogu, dyskusji o granicach i białych plamach tolkienowskiej kreacji oraz tego, co “zbyt szorstkie”, aby mogło być opisane w kronikach, postrzeganych jako księgi dogmatyczne.

Przeczytaj resztę wpisu »

Dzień Upadku Saurona: 25 rethe (18 marca)

W Kronice Królestw Zachodnich czytamy, o 25 rethe 3019 r. Trzeciej Ery (czyli w naszym kalendarzu 18 marca rachuby gregoriańskiej):

Armia otoczona na kopcach żużlu. Frodo i Sam osiągają Sammath Naur. Gollum wyrywa Frodowi Pierścień i spada do Szczelin Zagłady. Upadek Barad-dûr i koniec Saurona (Dodatek A, str. 489, Muza).

gollumEmocjonujący opis tych wydarzeń znajdziecie we Władcy Pierścieni – Powrocie Króla, w księdze VI, w rozdziałach 3 “Góra Przeznaczenia” i 4 “Na polach Cormallen”. To dobra lektura na dzisiejszy dzień. W Ponownie Zjednoczonym Królestwie Upadek Saurona został uświęcony reformą kalendarzową. W nowym kalendarzu rok rozpoczynał się teraz 25 “marca” starego stylu (= 18 marca w naszym kalendarzu gregoriańskim) dla “upamiętnienia upadku Saurona i czynów Powierników Pierścienia” (Dodatek D, str. 511, Muza). Za panowania króla Elessara ta rachuba przyjęła się we wszystkich krajach z wyjątkiem Shire’u, gdzie pozostano przy starym kalendarzu i kontynuowano rachubę Shire’u.

IMG_2345Świętujemy zatem dzisiaj upadek Saurona i upamiętniamy czyny Powierników Pierścienia. Obchodzimy też Nowy Rok (quen. Yestarë, sind. *Orerui) w Ponownie Zjednoczonym Królestwie.  Z tej okazji zapraszamy do lektury felietonu sprzed kilku lat (Skruszona Czarna Brama…) i do obejrzenia kilku tolkienowskich “ikon” Sergieja Juchimowa (tu jego witryna internetowa) na dzisiejszy dzień.

Wcześniejsze wpisy →